Zoemende en brommende kwelgeesten

2 juli 2014, 00:00 Nieuws

Dazen
(Tabanidae)

Zien eruit als grote grijskleurige vliegen met een vervaarlijke steeksnuit. Het mannetje is onschuldig, maar het vrouwtje houdt er vervelende eetgewoonten op na: ze zuigt bloed. Paarden en koeien zijn het favoriete slachtoffer van de agressieve Haematopota-familie, maar op een warme broeierige dag kan je als ruiter ook wel eens een pijnlijke steek verwachten. Met een akelig grote bult tot gevolg. Maar dat is alles, ze legt geen eitjes op of in haar slachtoffers. Wegjagen met de hand helpt niet. Deze koppige soort moet echt van de huid worden geslagen. Paarden kunnen tamelijk panisch reageren op hun aanwezigheid. Het komt vaak voor dat in de zomer door de wei galopperende paarden achtervolgd worden door een wolk hongerige dazen.

Komt voor in:
• Heel Nederland, helaas absoluut niet zeldzaam .
• Met name in de zomer.

Hoe bestrijd je ze:
• Dazen houden niet van wind, dus verhuis naar een waaierige plek.
• Gebruik een goede vliegendeken met hals. Risico bestaat dat er eentje onder het dek raakt, waarna je paard in een hysterisch projectiel verandert.

Horzels
(Gasterophilus intestinalis)

Worden vaak voor dazen aangezien, maar steken niet. Horzels zijn behaard en hebben wel wat weg van bijen of hommels. Opnieuw zijn alleen de vrouwtjes de boosdoeners. Ze leggen eitjes op de huid, manen, lippen of neuzen van paarden, herkenbaar als kleine gele stipjes die aan de haren zitten geplakt. De larven worden opgelikt en ontwikkelen zich in de maag of de darm van de gastheer, waar ze zich met scherpe weerhaken bij hun bek in vastzetten. Na een maand of zeven verlaten ze de ingewanden via de natuurlijke weg. Sommige larven doorboren actief de huid en richtten zo schade aan. Ook deze insecten kunnen paarden in de wei op hol jagen.

Komt voor in:
• Heel Nederland.
• Zomer en nazomer.

Hoe bestrijd je ze:
• Er bestaan speciale mesjes waarmee je de eitjes van de haren kunt schrapen.
• Gebruik regelmatig een goede wormenkuur die ook horzellarven bestrijdt.

Huis-, tuin- en keukenvlieg
(Musca domestica)

Steekt niet, bijt niet, legt geen eitjes op of in een paard. Dus in zoverre alleen maar lastig met hun gezoem en gekriebel. Maar vliegen kunnen wel bacteriën en ziekten overbrengen omdat ze altijd overal op gaan zitten. Denk bijvoorbeeld aan paarden met traanogen of wonden. Ze komen af op (rottend) vuil en mest, omdat ze dat eten en in die lekker warme bergjes hun eitjes leggen. Vliegen eten alleen vloeibaar voedsel. Vast voedsel wordt bespuugd, waarna de oplossing wordt opgeslurpt.

Komt voor in:
• Heel Nederland.
• Alle jaargetijden. Is het ze buiten te koud, dan komen ze naar binnen.

Hoe bestrijd je ze:
• Pak de vliegenmepper.
• Plakstrips of -vellen (denk om dat je paard er niet in verstrikt raakt, want het plaksel is bijzonder hardnekkig).
• Vliegen houden niet van tocht, maar helaas is dat ook niet goed voor paarden. Loopt alles in het land, zet dan lekker even de deuren en ramen tegen elkaar open.
• Maak gebruik van hun natuurlijke vijanden, zoals spinnen en sluipwespen. Die doen paarden geen kwaad. Laat spinrag zitten.
• Houd de stal, omgeving, de wei en je paard zo schoon mogelijk. Laat geen drinken en etenswaren onafgedekt staan.
• er bestaan verschillende anti vliegenmiddelen waarmee je een paard kunt insmeren of -sprayen, zowel op natuurlijke- als op chemische basis. De werking verschilt sterk, ook per paard. Helaas is het in alle gevallen slechts van beperkte duur, variërend van een uur tot een paar dagen. Hou je aan de gebruiksaanwijzing en probeer even op een klein plekje of je paard er niet allergisch op reageert.
• Er zijn frontriemen met lange franje te koop voor aan het halster. Dit houdt in de wei effectief vliegen weg bij de ogen.

Natuurlijk zijn er meer kwelgeesten, zoals de mug, wesp, bij en teken. Dit is slechts een samenvatting van een eerder verschenen artikel uit Bit.