chagrijnig
chagrijnig

Help, mijn merrie is een hormonaal kreng!

Nieuws

Merries hebben de reputatie een heks te zijn wanneer ze hengstig zijn. Maar moeten we ze niet een beetje meer begrip geven? Horse and Rider zocht het uit.


Hormonale merries laten verschillende symptomen zien, afhangend van de grootte van het probleem. De kans bestaat dat ze lastig worden in de omgang en onder het zadel. De signalen omvatten:

  • Snel afgeleid;

  • Agressief/chagrijnig;

  • Een hekel hebben aan opzadelen en borstelen;

  • Gevoelig op aanraking;

  • Piepen;

  • Bijten;

  • Schoppen;

  • Niet willen werken/slechte prestaties;

  • Overdreven flirten;

  • Lichte koliek;

  • Herhaaldelijk urineren;

  • Verandering in energieniveau.


Hormonale merries zijn niet ongewoon, maar hengstig zijn is lang niet voor alle merries een probleem. Net als vrouwen zullen sommige merries niet eens merken dat ze hengstig zijn, terwijl anderen er erg onder lijden. Aan het einde van de dag moet je onthouden dat merries net als hengsten nog intact zijn dus ze hun momentjes best mogen hebben.

Het is lastig om te zeggen wat een merrie doormaakt als ze hengstig is, maar het is mogelijk dat de stijging in oestrogeenniveau tijdens de ovulatie zorgt voor stemmingswisselingen, net als hij dat doet bij mensen. En het feit dat sommige merries kolieksignalen vertonen wanneer ze ovuleren laat ook een mate van ongemak zien.

De gedragsveranderingen kunnen veroorzaakt worden door zoiets simpels als de merries natuurlijke wil om zich voort te planten wanneer ze hengstig is en dat overstijgt de wil om mee te werken tijdens het rijden.

Sommige mensen hebben een natuurlijke ‘klik’ met merries. Volgens oude gezegde ‘Je zegt het een ruin, maar vraagt het een merrie’ reageren merries het beste op gevoelige, begripvolle mensen. De sleutel om het beste uit een merrie te halen is dan ook jezelf aanpassen en sympathiek zijn in je stalmanagement en trainingsprogramma - vooral wanneer ze hengstig is.

Chagrijnig, hormonaal gedrag bij merries


De cyclus

Merries zijn seizoensgebonden polyoestrous, wat betekent dat ze alleen hengstig worden tijdens de lente, zomer en herfst. Draagtijd bij paarden duurt gemiddeld elf maanden, dus ze worden in de winter niet hengstig zodat ze geen veulen krijgen wanneer het weer op zijn slechts is. De cyclus van de merrie wordt gecontroleerd door hormonen, die reageren op veranderingen in de duur van het daglicht. Dus wanneer de dagen weer korter worden wordt een merrie niet meer hengstig.

Deze cyclus duurt elke drie weken en een merrie is voor een periode van vier tot zes dagen hengstig.

Een slecht humeur monitoren


Als eerste moet je zeker weten dat je merrie echt alleen een puur hormonaal probleem heeft. Als het gedrag van je merrie elke drie weken voor een dag of vier tot zes veranderd, kun je suggereren dat het aan haar hormonen ligt.

Een zogenaamde oestreus-overgang treedt vaak op in het begin van het seizoen, maar ze kunnen ook later in de zomer optreden. Dit een lange periode waarin een merrie een week of twee hengstig blijft, haar eierstokken komen terug in actie na de winter of bereiden zich voor op de winterstop.

Tijdens deze overgang kunnen merries extra hormonaal zijn, maar als het over is worden ze vaak voor langere tijd weer rustig.

Houd een dagboek bij van het gedrag van je merrie zodat je een eventueel patroon kunt ontdekken. Als ze tijdens de winter helemaal in orde is en je ontdekt dat haar gedrag binnen een patroon van drie weken valt - en het het slechtst is op dag drie tot vijf van haar hengstigheid - dan weet je bijna zeker dat het probleem door hormonen komt.

De meeste merries zijn hierin vrij regelmatig dus als je merrie dat niet is kan dat het teken zijn van een onderliggend probleem.

De situatie managen


Als je merrie hormonaal wordt, kun je niet veel doen om het te voorkomen. Je kunt wel wat dingen doen om de situatie wat makkelijker te maken:

  • Probeer de merries weg te houden van de ruinen - in een aparte weide - zodat je merrie niet lastig wordt gevallen door de ruinen en ze niet met ze kan flirten. Dit helpt ook potentiële verwondingen door ongewenste avances te voorkomen.

  • Sommige eigenaren zeggen dat kruidensupplementen helpen.

  • Monnikspeper heeft bewezen effectief te zijn in het balanceren van hormonen.

  • Kamille werkt tegen kramp, is rustgevend en werkt pijnverlichtend.

  • Verbena schijnt spanning en druk te verminderen en werkt goed voor paarden die gevoelig zijn op aanrakingen.


Let op dat je de ingrediënten op van de kruidensupplement goed checkt: sommigen zijn verboden op wedstrijd.

  • Geef je merrie ook een paard dagen vrij van het werk als haar gedrag echt slecht is. Als ze lastig is, is het rijden voor jullie beiden niet leuk!

  • Gebruik het dagboek van haar gedrag om te bepalen wanneer haar slechtste periodes zijn en probeer dan geen plannen te maken, zoals een wedstrijd.


Niet meer normaal?


Als je merrie een gedragsprobleem heeft is het een goed idee om haar na te laten kijken of alles normaal is. Je dierenarts zal een scan maken om eventuele tumoren en infecties uit te sluiten.

Tumoren aan de eierstokken kunnen gedragsveranderingen veroorzaken. Die veranderingen zijn vaak anders dan die bij gewone hengstigheid. De merrie wordt namelijk agressiever en willen soms andere merries dekken.

Kleine infecties

Deze kunnen ervoor zorgen dat een merrie langer hengstig blijft, dus het kan je misschien opvallen dat haar cyclus onregelmatig is en haar hormonale gedrag wat langer aanhoudt.

Vergrote follikels 

Soms zijn er follikels die niet normaal ovuleren - de eierstokken houden ze wat langer vast en daardoor veroorzaken ze gedragsveranderingen.

Interventie van de dierenarts

Als de managementopties voor jou en je merrie niet werken, zijn er wat medische opties die je kunt proberen. Je dierenarts zal je adviseren over wat het beste is voor jouw paard.

  • Een hormonaal medicijn dat je paard aan de ‘pil’ zet. Hij onderdrukt ongewenst hormonaal gedrag als je merrie écht vervelend is tijdens haar hengstigheid. Het is erg effectief en dierenartsen gebruiken het soms om te kijken of een probleem hormonaal is - als er geen verbetering is, is er wellicht iets anders aan de hand.

  • Ovuplant, een medicijn die de ovulatie bij merries verminderd. Je kunt de periode buiten haar hengstigheid verlengen. Het is wel duur en heeft wisselende resultaten, maar bij sommige merries werkt het goed.

  • Een glazen knikker wordt in de baarmoeder gebracht om dracht te simuleren. Deze methode werkt bij sommige merries erg goed, maar bij anderen weer helemaal niet. Soms komt de knikker er vanzelf weer uit en er is een kans op verklevingen, waardoor een merrie later lastig drachtig kan raken.


Bron: Horse and Rider