Normaal gedrag of een alarmbel?
Gedrag VerzorgingHet paard legde zijn oren plat in zijn nek, zodra de singel werd aangetrokken. ‘Oh, gewoon negeren hoor’, zei zijn eigenaresse. ‘Dat doet ‘ie altijd’. Ik vond het een interessante opmerking, want voor mij was dit een overduidelijk stresssignaal. Blijkbaar was deze vrouw het gedrag van haar paard normaal gaan vinden en werkte ze er gewoon omheen.
Een tijdje later zag ik op een stal een paard op de poetsplaats staan, terwijl zijn ruiter een stukje verderop met iemand in gesprek was. Het paard begon te schrapen. Een stresssignaal, mogelijk omdat hij alleen stond en geen goed overzicht had. ‘Hey, doe ff normaal!’, schreeuwde ze naar hem. Gevolgd door: ‘Dat doet ‘ie altijd, zo irritant!’.
Weglopen, staken, bijten
Ik kan ontzettend veel voorbeelden geven van stressgedrag dat mensen normaal zijn gaan vinden. Denk aan paarden die weglopen bij het opstapkrukje, paarden die staken als ze de longeerbak in moeten, paarden die vanuit hun stal voorbijgangers bijten…
Mensen wennen aan het gedrag van het paard, vinden een manier om er mee om te gaan, maar luisteren daardoor totaal niet naar wat het paard hen probeert te vertellen. Het feit dat je gedrag normaal bent gaan vinden, betekent niet dat het ook normaal gedrag is.
Stress
Paarden doen nooit iets voor niks. Als een paard staakt, bijt, wegrent, schraapt of elk ander ‘ongewenst’ gedrag laat zien, dan ervaart hij stress. Ook als hij dat al doet sinds jij hem kent. Hij kan pijn hebben, pijn verwachten, onzeker zijn zonder kudde, een ontregeld zenuwstelsel hebben, jij kan hem gestrest maken, hij kan onrustig zijn door drukte op stal etc.
Door gedrag weg te wuiven met ‘dat doet ‘ie altijd’, maak je je paard in feite monddood. In plaats daarvan zou je bewust een moment stil kunnen staan bij de signalen van je paard. Wat zouden die kunnen betekenen en hoe kun jij hem helpen om spanning los te laten?
Als je het moeilijk vindt om het gedrag van je paard te zien voor wat het is, dan is het ook heel interessant om eens naar jezelf te kijken. Wat wordt er in jou geraakt als je bijvoorbeeld geïrriteerd raakt door zijn gedrag? Ik hoor mensen ook nog te vaak zeggen dat hun paard expres vervelend doet. Maar paarden nemen ons niet in de maling. Als je dat gevoel wel hebt, dan is dat niet de schuld van je paard. Er wordt iets in jou geraakt, waar jij naar mag kijken.
‘Ongewenst’ gedrag zal niet verbeteren door harder te trekken, te schreeuwen of door het te negeren. Eigenlijk maak je de stress alleen maar groter. De situatie kan pas positief veranderen zodra je het gedrag van je paard gaat zien voor wat het is: een signaal dat er iets niet in orde is. Uiteindelijk bepalen wij hoe het leven van onze paarden eruitziet. In mijn ogen is het dan ook onze plicht om naar hen te luisteren en hun leven zo prettig mogelijk te maken.
Door Paula van de Geest
Gedragsdeskundige • Behandelaar • Paardencoach • Schrijver • Holistische visie
