Valeska Nastaly over haar 30 jaar oude Najadiene: “Grijze haren? Die heeft ze niet!”

Walhalla voor paardenmeisjes

We gaan dertig jaar terug in de tijd: “Ik was een puber van nog geen zestien jaar oud toen aan mij gevraagd werd of ik springpaarden wilde rijden voor een fokker”, vertelt Valeska. 

“Ik begon op een heel lelijk paard, vond ik zelf, maar dat maakte mij helemaal niets uit. Het was daar namelijk echt een walhalla voor paardenmeisjes; enorme weides, twee buitenbakken, een binnenbak, een poetsplaats met warm water en paarden in alle leeftijden. En als kers op de taart mocht ik ook nog eens volledig zelf beslissen wat ik daarmee deed.”

Passie voor jonge paarden

Zo ontdekte ze al snel een interesse te hebben voor het trainen van jonge paarden. “Voor het eerst een halster omdoen, voetjes leren geven, met ze wandelen, ze met alles kennis laten maken; daar genoot ik van. En dan kwam er ook nog eens regelmatig een nieuw paard, of paard dat terugkwam om te veulenen, op stal. Zo ook Iliadiene.”

“Dat vond ik op dat moment het mooiste paard dat ik ooit gezien had: zwartbruin, een leuke sneb en een snoeperig volbloedhoofd. Het was ook niet de minste merrie. Ze stond toen al in de provincie bekend als springvlo. Later zette ze haar carrière internationaal voort onder Olympisch ruiter Gerco Schröder als Eurocommerce Lima. Maar voordat dat allemaal gebeurde moest natuurlijk eerst dat veulen uit haar buik!”

Op slag verliefd

De volgende zomer, in juni 1995, was het zover. “Iliadiene kreeg een merrieveulen dat gelijk mijn hart stal. Ze keek zo vriendelijk en eigenwijs de wereld in, daar kon ik alleen maar voor smelten. Haar aftekeningen vond ik ook bijzonder: twee sokjes van achteren, een leuke wijd uitlopende bles en precies midden op haar neus een ovale zwart met bruine stip. Die stip was ‘de duimdruk van Mozes’ vertelde mijn instructrice. Dit paard was speciaal, dat wist ik direct.”

“Ik mocht meehelpen bij het verzinnen van namen voor de veulens en dat jaar moesten die voor het KWPN met een ‘N’ beginnen. Ik sloeg het woordenboek open en sloeg aan bij het woord ‘najade’. Dat betekent waternimf en vond ik sprookjesachtig klinken. Het paste bij dit veulen. Omdat de familienaam altijd eindigt op iene, naar oma Odiene, werd het uiteindelijk Najadiene.”

Foto: Marieke Willemstein

Afscheid nemen

“Vanaf de dag dat Najadiene geboren was, ging ik bij haar kijken. Ze verhuisde op een gegeven moment naar een opfok, waardoor ik haar een paar jaar niet zag. Op haar derde kwam ze echter terug naar stal. Destijds was ze zelf ook drachtig. Haar eerste veulen Saliene was het oogappeltje van de fokker en iedereen op stal. En ik had geluk, want ik mocht Saliene gaan rijden!”

“Zij was het eerste paard waarmee ik de Z2-dressuur behaalde en mede daarom was ze heel speciaal voor mij. Helaas was dat ook gelijk het moment waarop ze verkocht werd. Doordat de fokker ook een fervent handelaar was, moest ik heel vaak afscheid nemen van de paarden op stal.”

“Ze was toen al eigenwijs”

Zo vertrok ook Najadiene uiteindelijk voor een springcarrière. “Aangezien die niet heel succesvol verliep, keerde ze niet veel later weer terug als fokmerrie. Ze was voor haar exterieur en springaanleg kampioen geworden op de stamboekkeuring, dus ze had goede papieren om moeder te worden. Bovendien kwam ze uit een familie van getalenteerde springpaarden. Dat lelijke paard dat ik als eerste ging rijden? Dat was een nicht van Najadiene en won later grote prijzen onder springruiter Wil Schellekens.”

“Met Najadiene zelf heb ik heel kort dressuurwedstrijden gereden. Het grappige is dat ze ook toen al heel eigenwijs was. Met losrijden liep ze altijd met haar neus hoog in de lucht, maar zodra ik de ring in ging, liep ze keurig haar rondje. Zo kwam ik vaak met oranje rozetten thuis. De jury kwam ook niet zelden uit het hokje om even te zeggen hoe mooi Najadiene was”, vertelt ze trots.

Foto: Privébezit

Van sportpaard tot fokmerrie

“En Najadiene’s eigengereidheid bleef. Een stalgenoot wilde naar instructeurscursus en ging haar met een mede-cursist rijden. Dat werd geen succes. Najadiene zag het niet zitten, ging midden in de rijbaan stilstaan en als het even kon ook nog op twee achterbenen. De cursisten dropen af. Ik moest daar stiekem wel om lachen, want Najadiene was geen paard dat je eraf zou bokken. Het was in mijn ogen puur indruk maken. Dat steigeren deed ze bijna als oefening, heel beheerst”, lacht ze. 

“Het resultaat was dat ze haar leven vrij onbevangen kon voortzetten als fokmerrie. Maar liefst dertien veulens zette ze op de wereld. De laatste weken waakte ik altijd in de caravan bij de stal. Zo heb ik heel wat geboortes meegemaakt. Najadiene was de liefste moeder en omdat ze mij zo goed kende, accepteerde ze mijn aanwezigheid. Ze zou ook nooit naar een mens bijten of trappen.”

Bijzonder moment

Dat Valeska uiteindelijk zelf een veulen van haar mocht fokken, was een droom die uitkwam. “Ik weet nog goed dat ik Najadiene heb omhelst en gezoend nadat Heraldiene geboren was. Zo trots was ik op het veulen dat zij ‘voor mij’ had gemaakt. Helaas had Heraldiene de eigenwijsheid van haar moeder in veelvoud en bleek ze op volwassen leeftijd kissing spines te hebben. Ik kwam voor de moeilijke beslissing te staan om afscheid van haar te nemen. Maar daarvoor was er nog een mooi moment.” 

Foto: Privébezit

“Ik herkende haar niet meer”

Valeska legt uit: “Toen Najadiene negentien jaar oud was, scheidden de wegen tussen haar fokker en mij. Dat betekende dat ik als vaste verzorger wegviel. Daarom besloot hij haar in te zetten als manegepaard. Hoewel dat totaal oneerlijk voelde na alles wat Najadiene ons had gegeven, kon ik het niet voorkomen. Wel maakte ik de afspraak dat als ik ooit een plekje met stallen aan huis kreeg, ik haar zou komen halen.”

“Drie jaar later was dat moment daar. Ik haalde Najadiene op van de manege en verenigde haar met haar dochter Heraldiene. Ze hoefde vanaf dat moment helemaal niets meer. Schrijnend vond ik het dat ze het eerste jaar urenlang liggend doorbracht: zoveel impact had die tijd op de manege op haar gehad. Ook was ze wat in zichzelf gekeerd. Het was niet meer het paard dat ik kende.”

Hereniging met dochter Heraldiene in 2017 - Foto: Privébezit

Eind goed al goed

Gelukkig bloeide de merrie snel weer op. “Dit jaar werd Najadiene 30. Ze kent me nu beter dan ooit tevoren. Ze ziet me van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat en ik hoef maar naar haar te kijken om haar te laten weten wat ik wil. Dat geldt overigens ook andersom. Hoe ouder, hoe meer ze eisen, lijkt het!”

“Het leukste vind ik dat ze helemaal is opgebloeid. Ze heeft geen serieuze moedertaak meer en kan daarom lekker uit haar dak gaan. Dat heb ik in haar jonge jaren nooit zo gezien. Nu is ze zelfs regelmatig de gangmaker en gaat ze met grote bokkensprongen door de wei”, zegt ze lachend. 

“Wel gaat haar zicht achteruit, kan ze geen hooi of droog voer meer eten en wordt ze natuurlijk wat strammer. Maar grijze haren? Die heeft ze niet. En een doorgezakte rug? Nauwelijks. Ik denk dat we voorlopig nog niet van elkaar af zijn. Ze gaat mij vast nog verrassen met hoe lang ze het volhoudt, dus ik probeer haar zo lang als het kan te laten genieten van haar oude dag”, sluit ze liefdevol af. 

Bron: Bit & Cap

Foto’s: Marieke Willemstein / Privébezit