Afbeelding
Foto's: Equithink

Equithink: Paarden zijn slimmer dan je denkt!

Edith Louw
Gedrag

Paarden de vrijheid geven om te denken, kiezen en spelen – en onderweg ontdekken hoe slim en uniek ze eigenlijk zijn. Dat is de missie van Equithink, een onderneming gespecialiseerd in ingenieus paardenspeelgoed. De medewerkers? Emmie Speckens, haar man Sander en hun vier superslimme paarden.

Net als voor velen van ons draaide Emmies jeugd om paarden. Op haar achtste mocht ze op paardrijles, maar dat was heel anders dan ze zich had voorgesteld.  Emmie: “Er werd geschreeuwd en ik moest mijn pony schoppen en slaan. Dat was zo niet mijn idee van hoe je met zo’n geweldig dier om moest gaan. Ik wilde vriendjes zijn, maar dat was voor watjes. Gelukkig ontdekte ik een plek waar ik pony’s kon verzorgen en écht contact met ze kon maken.”

Positive reinforcement

“Op mijn veertiende kreeg ik mijn eigen pony: Stenno, een geweldige Haflinger waarmee ik zevenentwintig jaar samen ben geweest. Voor hem ging ik op zoek naar vriendelijkere manieren van trainen. Die zoektocht leidde via natural horsemanship, klassieke dressuur en paardenfluisteraars uiteindelijk – zo’n acht jaar geleden – naar leertheorie en positive reinforcement. Toen viel alles op z’n plek. Eindelijk had ik praktische, heldere informatie waarmee ik mijn paarden écht vanuit positieve motivatie kon trainen. Niet omdat ze iets vervelends wilden vermijden, maar omdat ze gingen zoeken naar het juiste antwoord om iets te verkrijgen wat ze echt graag wilden.”

“Dat zorgde voor een complete mindshift: ze gingen meedenken, initiatief nemen, en toonden betrokkenheid op een manier die ik daarvoor nog nooit had gezien. Ik ben meteen allerlei cursussen gaan doen, lessen gaan nemen en boeken gaan lezen. Mijn paarden transformeerden. Eerst Stenno en mijn shetlander Plato, en later ook Geisli, Spuni en Nono, die samen met Plato mijn huidige kudde vormen: twee IJslandse ruinen en een jonge Shetlanderhengst.”


Plato bezig met skill 1 van het modulaire puzzelsysteem: de schuifpuzzel

Het is niet genoeg…

“Onze pony’s zijn leergierig en mensgericht. Maar ze trainen zo enorm graag dat ze meer willen dan ik ze kon geven. Ze staan vaak klaar om te trainen en roepen me zelfs om te komen spelen. Superleuk natuurlijk, maar soms heb je ook andere dingen te doen. Ik wilde niet dat ze voor hun vermaak – of moet ik zeggen broodnodige uitdaging – volledig van mij afhankelijk waren.”

“Hun leefomgeving hadden we al aangepast. Ze wonen in een schuilstal met track met browsingmogelijkheden, twee heuveltjes en behoorlijk wat afwisseling, maar toch merkte ik: het was niet genoeg. Dus ging ik op zoek naar iets waarmee ze zichzelf konden uitdagen en vermaken. Maar er bestond niets dat écht goed paste bij wat zij nodig hadden.”

“In die periode volgde ik ook een cursus over gedrag. Daar leerde ik dat controle een primaire bekrachtiger is – net als voedsel of veiligheid. Het besef kwam hard binnen: hoe goed ik het ook probeerde te doen, de invloed die mijn pony’s hadden op hun eigen leven was nog heel beperkt. Binnen hun training mochten ze meedenken, maar in hun dagelijks leven lagen veel dingen (zo goed als) vast. We kwamen tot de conclusie dat we hen die keuzevrijheid en controle op een natuurlijke manier (zoals in het wild) nooit volledig zouden kunnen bieden. Maar gelukkig heb ik Sander, een techneut in hart en nieren.”


Plato in de vernevelstal

“En toen ontstond het idee: kunnen we technologie gebruiken om hun leven te verrijken, net zoals dat bij mensen gebeurt? Zo zijn we begonnen met het bouwen van puzzels – vanuit de behoefte om onze pony’s meer dingen te geven om te doen, én meer echte invloed op hun omgeving te geven.”

“Als wij weten dat paarden slim zijn, dan moeten we ze ook de kans geven om dat te laten zien”

Problemen oplossen en keuzes maken

“Bij Equithink weten we dat paarden véél intelligenter en zelfstandiger zijn dan vaak wordt aangenomen. In het wild nemen ze voortdurend beslissingen: waar ze naartoe gaan, met wie ze tijd doorbrengen, wat ze eten en met wie ze spelen…”

“Maar zodra ze bij mensen leven, nemen wij die keuzes meestal van ze over. Zelfs met de beste bedoelingen ontzeggen we ze vaak de mogelijkheid om zelf richting te geven aan hun leven. Onze motivatie is eenvoudig én radicaal: als wij weten dat paarden slim zijn, dan moeten we ze ook de kans geven om dat te laten zien.” 

“Onze puzzels zijn een middel om dat te bereiken. Ze zijn ontworpen om paarden op een veilige, stapsgewijze manier te leren nadenken, problemen op te lossen en keuzes te maken. Daarmee trainen ze niet alleen fijne motoriek en cognitieve vaardigheden, maar ook hun zelfvertrouwen en frustratietolerantie. En minstens zo belangrijk: ze krijgen invloed op hun omgeving.”

Plato en de vernevelstal

“Een mooi voorbeeld is de vernevelstal die Sander bouwde voor Plato, onze Shetlander met astma. Waar ik hem vroeger handmatig twee keer per dag vernevelde met een masker, hoorden we hem ’s nachts toch nog hoesten.”

“Daarom ontwierpen we een vernevelunit met een touchknop, zodat Plato zélf kan kiezen wanneer hij behandeling nodig heeft. Nu brengt hij, afhankelijk van het weer, soms wel acht uur per dag door in de vernevelstal, op eigen initiatief omdat het hem goed doet om de zoutoplossing in te ademen. Hij heeft daar een hooinet hangen zodat hij niet hoeft te kiezen tussen eten en inhaleren en hij kan vrij in- en uitlopen.”

“Dat is voor ons waar het om draait: Plato heeft de controle, hij kiest ervoor om daar de zoutoplossing in te gaan ademen, als hij daar behoefte aan heeft. Geen afhankelijkheid, maar eigen regie.”

Eigen initiatief

“In de praktijk zien we enorme gedragsveranderingen. Paarden die eerst afwachtend of passief waren, gaan initiatief nemen. Eigen initiatief wordt bij paarden over het algemeen niet toegejuicht, het wordt ze meestal afgeleerd. Met behulp van de puzzels kun je je paard laten zien dat het wél gewenst is. Als je je paard beter gaat observeren, ga je meer zien.”

“En als je paard merkt dat je ingaat op zijn signalen, gaat hij je ook meer laten zien; een opwaartse spiraal waar paarden echt van opbloeien. Nieuwe voorwerpen worden interessant in plaats van eng. De paarden blijven langer gefocust, tonen meer zelfvertrouwen en lijken echt plezier te beleven aan het spel. Mijn pony’s spelen tegenwoordig ook regelmatig met de Spinner-puzzel als er geen voer meer in zit. Het is inherent belonend geworden.”

Voor wie?

“Onze puzzels zijn geschikt voor alle paarden en pony’s, zolang je ze rustig introduceert, goed observeert en er altijd een alternatief is (zoals vrij beschikbaar ruwvoer). We gebruiken ook geen snoepjes in de voerpuzzels maar eenvoudige timothee of hooibrokjes, liefst iets dat ze niet te lekker vinden om de opwinding laag te houden, zodat ze goed na kunnen denken over wat ze moeten doen om de puzzels leeg te spelen.”

“Het is belangrijk dat het paard zich niet gefrustreerd voelt of afhankelijk is van de puzzel voor basisbehoeften. We gebruiken de puzzels dus ook niet als de paarden honger hebben en zorgen voor een alternatieve voerbron zoals een hooinet. In gevallen van extreme stress, fysieke pijn of trauma is het beter eerst aan herstel en basisrust te werken, en de puzzels onder begeleiding te introduceren en te gebruiken.”

Horse University

“Maar Equithink is meer dan een collectie puzzels. Het is een groter project. We willen mensen helpen zien hoe slim hun paard is, wat het allemaal kan als je het de kans geeft, en hoe je dat op een positieve manier kunt begeleiden. Paarden zijn tenslotte volwassen dieren die prima in staat zijn hun leven zelf in te richten – als je ze daartoe uitnodigt. Via ons gratis Horse University-programma (nog in opbouw, aanmelden kan al via de site) bieden we online cursussen aan waarmee je je paard de basisvaardigheden voor de puzzels kunt aanleren.”

“Daarnaast geven we informatie over leertheorie – de kennis die eigenlijk iedereen zou moeten hebben. Want als je begrijpt hoe gedrag werkt, kun je op een veel prettigere én effectievere manier samenwerken en samenleven. Niet alleen met je paard, maar ook met je kinderen, collega’s en huisdieren.”

Onderzoek

“We observeren en documenteren het leerproces van onze paarden zorgvuldig. Zo bouwen we aan een kennisbasis over hoe paarden leren, wat ze begrijpen, waar hun voorkeuren liggen en hoe ze die met ons kunnen communiceren. 

De Spinner

De Spinner is de puzzel waar het allemaal mee begonnen is en nog steeds de ideale puzzel om je paard met puzzelen bekend te maken. Het is een grote fidget spinner voor paarden met drie voerballen waar je kleine hooibrokjes in kunt doen en waar de paarden door het draaien van de drie ballen en de spinner alle brokjes uit moet spelen. Het is een puzzel die gemakkelijk aan te leren is, doordat je de voerballen eruit kunt halen om ze in een bak aan te bieden aan je paard. Zo kan hij de ballen leren kennen zonder dat ze in puzzel zitten.

 Een handleiding hiervoor vind je op de website. Als de paarden de voerballen al goed begrijpen en leuk vinden en je introduceert de puzzel dan aan je paard, zal hij meteen de bekende voerballen zien en weten wat te doen. Dan vermijd je dat hij bij een vreemd voorwerp staat, voer ruikt en op zijn eigen manier gaat proberen aan het voer te komen – want als dat gebeurt moet je maar afwachten welke oplossing hij bedenkt of geeft hij misschien op als de puzzel beweegt. Met de juiste introductie vindt hij de puzzel meteen al leuk en de moeite waard.

Op termijn willen we een community opzetten waarin mensen puzzeldata, video’s en observaties delen – zodat we samen wetenschappelijk onderbouwd kunnen aantonen hoe slim paarden zijn, en hoe belangrijk autonomie en mentale uitdaging zijn voor hun welzijn. Zodat we een krachtiger pleidooi voor hun welzijn kunnen houden.”


De spinner

Volop in ontwikkeling

Emmie en Sander hebben inmiddels meerdere puzzels ontwikkeld en in gebruik, en zijn daarnaast volop bezig met nieuwe ontwerpen, experimenten en onderzoek. Een veelbelovend initiatief waarmee we het leven van paarden enorm kunnen verrijken! P

Nieuwsgierig geworden? Kijk dan vooral even op de uitgebreide website: www.equithink.nl

De eerste stappen naar een smart stable

Wat begon met Plato’s vernevelstal breidt zich bij Emmie en Sander langzaam uit tot een echte smart stable. Want als een paard kan leren een puzzel op te lossen, waarom zou hij dan niet ook zelf licht, ventilatie of andere elementen in zijn omgeving kunnen bedienen? Emmie: “Er zijn inmiddels heel toegankelijke knoppen te koop waarmee je draadloos een stopcontact kunt schakelen. Wij hebben die gebruikt om onze pony’s controle te geven over het licht in hun stal. (Spoiler: ze houden niet van fel licht, en zetten of laten het meestal uit.) Binnenkort krijgen ze ook de keuze om zelf een ventilator aan of uit te zetten, zodat we kunnen observeren of – en wanneer – ze die prettig vinden.” Hoe zou jij zo’n systeem gebruiken om je paard meer keuze en controle te geven over zijn directe leefomgeving? Het is een superleuk experiment om zelf mee te starten – en een mooie eerste stap naar meer autonomie voor je paard. Let wel: introduceer het rustig. Laat je paard de knop eerst samen met jou ontdekken, zodat hij er niet van schrikt.

SKILL: het Modulaire puzzel systeem

Met SKILLS ontwikkel je stap voor stap denkvermogen, fijne motoriek en handelen. Het systeem bestaat uit losse puzzelmodules van 30 x 30 cm met verschillende handelingen (schuiven, draaien, duwen, rollen) in oplopende moeilijkheidsgraad. Dankzij handige draaiknoppen bevestig je de puzzels eenvoudig en snel op een achterwand – één, twee of meerdere naast of onder elkaar – en kun je eindeloos combineren. 

Elke puzzel bevat een eenvoudige voedselbeloning, zoals een paar hooibrokjes, die het paard kan vrijspelen door de juiste handeling uit te voeren. Zo ontstaat een gevarieerd leerpad: eerst elke SKILL afzonderlijk aanleren, daarna in combinaties en uiteindelijk als reeks. Een mooie opbouw naar steeds meer inzicht, motorische vaardigheid en zelfvertrouwen. Hoe meer SKILLS je paard beheerst, hoe meer afwisseling en uitdaging je kunt bieden!

De Crumble Tumble

De Crumble Tumble is gebaseerd op hetzelfde principe als de spinner. Het is een buis waarin je bovenin wat voer doet, met vijf plateaus met gaatjes erin waar het voer doorheen moet vallen voordat het onderuit de buis valt. De paarden moeten de buis bewegen om dat voor elkaar te krijgen. Je hebt alle voordelen van de Spinner ook in deze puzzel; het is een slowfeeder dus ze doen tot wel vijf keer zo lang met hun (hooi) brokjes of balancer, ze trainen hun fijne motoriek en door het oprapen van de brokjes past het veel beter bij het natuurlijk hapje-stapje patroon. De Crumble Tumble traint het doorzettingsvermogen net wat meer en het is fijn als je paard al puzzelervaring heeft zodat hij gemakkelijker uit kan vinden hoe de puzzel werkt.


De Crumble Tumble

Afbeelding
Geisli met de Spinner puzzle
Nero met de Spinner
Afbeelding
Afbeelding
Plato bezig met skill 1 van het modulaire puzzelsysteem: de schuifpuzzel
Afbeelding
Plato in de vernevelstal
Geisli met de Crumble Tumble

Edith Louw