-

Theezeefjes bewijzen: dazen zijn zwarte paarden te snel af

Arnd Bronkhorst

Heb je een zwart paard? Dan kun je hem in de zomer het beste zo veel mogelijk in de schaduw houden. Volgens een recent onderzoek zijn vrouwelijke dazen enorm gek op donkerkleurige paarden en steken hen bij voorkeur op zonnige plekjes. Dit in tegenstelling tot palomino’s en schimmels: zelfs in de volle zon worden zij minder makkelijk gestoken dan donkere paarden in de schaduw! Volgens de onderzoekers maken zonovergoten zwarte paarden geen schijn van kans, omdat dazen bij een hogere huid- en omgevingstemperatuur veel sneller kunnen ontsnappen aan een zwiepende paardenstaart. Hoe ze dat hebben onderzocht? Met neppaarden en… theezeefjes!

Aantrekkingskracht

De aantrekkingskracht van dazen op zwarte en bruine paarden is maar liefst víer keer groter dan op lichtgekleurde paarden. Paarden weten dat maar al te goed, want donkerkleurige paarden blijven doorgaans twee keer zo lang in de schaduw rondhangen dan lichtgekleurde paarden. “Uit deze bevindingen kunnen we concluderen dat het steekgedrag van dazen – en daarmee het gedrag van de paarden – zeer sterk beïnvloed door huidtemperatuur”, laat de Hongaarse onderzoeker Gábor Harváth weten in het persbericht bij zijn artikel in het wetenschappelijke vakblad PLOS ONE.

Uit een eerder onderzoek uit 2019 van hetzelfde team van wetenschappers bleek al dat de dazen liever bij hogere temperaturen steken omdat hij vleugelspieren dan sneller kunnen bewegen en hun zenuwstelsel beter functioneert. Hoe sneller de daas, hoe groter de kans om een zwiepende paardenstaart of stampende achterbenen te ontkomen. De kans voor een daas om te steken zonder geplet te worden is in een warm zomerzonnetje dus veel groter!



Deze eerdere bevinding maakte de onderzoekers nieuwsgierig naar de voorkeuren van dazen: welke vachtkleur wordt het warmste en heeft hun voorkeur? Op welke plekjes op het lichaam steken ze het liefste? En steken dazen even vaak in de schaduw als in de zon?

Om antwoord te vinden op al deze vragen maakten de wetenschappers 46 thermografische foto’s van verschillende paarden. De onderzoekers hadden zwarte paarden, bruine paarden, palomino’s en schimmels tot hun beschikking en ‘fotografeerden’ de paarden zo wel in de zon als in de schaduw. 

Theezeefjes en neppaarden

Daarnaast hebben de wetenschappers ook nog een paar ‘neppaarden’ onderzocht: ze vulden verschillende ronde tonnen met warm en koud water. Daarmee konden de onderzoekers vaststellen of het inderdaad de temperatuur was waar de dazen op af komen, en bijvoorbeeld niet de geur of de kleur van de vacht. 

Grappig detail: om te kijken of de dazen op deze ‘neppaarden’ ook sneller ontsnapten bij een hogere omgevingstemperatuur hebben de onderzoekers geprobeerd de dazen te vangen met… theezeefjes! En jawel: op de warmere tonnen ontsnapte de dazen makkelijker aan de onderzoekers met theezeefjes dan op de koude tonnen.

Erg warm

Uit analyse van de thermografische foto’s die zijn gemaakt met een warmtecamera blijkt dat de huid van zwarte paarden érg warm kan worden, vooral in de zon. “De temperatuur van de huid kan bij zwarte paarden in de zon tot maar liefst 54,6 graden Celsius oplopen. Dat is veel warmer dan bruine, palomino-kleurige en witte paarden: de temperatuur van hun vacht komt doorgaans niet boven de 46,4 graden Celsius”, laat Harváth weten. 

Afbeelding 1: Op de foto’s uit de warmtecamera is duidelijk te zien dat de huid van zwarte paarden in de zon érg warm wordt, in tegenstelling tot de huid van lichtere paarden. Het gedeelte van de huid dat bij palomino’s en schimmels een lage gemiddelde temperatuur heeft, is bij hen opvallend groter. Bron: PLOS ONE

Het is niet gek dat dazen het liefste donkere paarden steken en zeker wanneer deze in de zon staan, immers: hoe donkerder het paard, hoe warmer het lichaamsoppervlak. Donkere paarden in de schaduw of lichte paarden in het algemeen worden overduidelijk minder snel gestoken.

Buiten dat dazen dus het liefste een warm paard steken, omdat ze bij een warmere temperatuur gemakkelijker snel kunnen ontsnappen, profiteren de dazen ook van het zweet op de huid. In het zonnetje zweet het paard meer waardoor de haarvaatjes in de huid wijder worden, wat het voor de bloedzuigende daas makkelijker maakt om zijn prooi te steken. 

Bron: PLOS ONE

Meer lezen van Bit? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!
Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant