-

Wat kan er in een hoef vast komen te zitten?

Hans van Maurik

Met vier hoeven komt het weleens voor dat je paard ergens in gaat staan. Dat kan veel pijn en overlast geven. Welke voorwerpen in een hoef vast kunnen komen zitten en hoe gevaarlijk die zijn, legt gepensioneerd hoefsmid Hans van Maurik in dit artikel uit. Hij was 35 jaar lang hoefsmid in Zeeland, bij de gemeentepolitie in Den Haag en bij Dierenkliniek Emmeloord.

Voorwerpen in de hoef

“Elk scherp voorwerp kan overal de hoef binnen dringen”, geeft hoefsmid Hans van Maurik aan. “Denk hierbij bijvoorbeeld aan: steentjes, hout, spijkers, punaises, hoefnagels, tentharingen, betonstaal of glas. Het ergste dat ik ooit gezien heb, is een stuk ijzer vlechtwerk dat bij de kroonrand van de hoef naar binnenging. Ook erg was een hoef waarin een groot stuk hout zat. Dat stuk hout ging in de toon naar binnen en liep helemaal onder de zool tot en met de steunsel door (zie de foto’s hieronder).”

Nageltred

Op het moment dat de hoef wordt doorboord door een voorwerp spreek je van nageltred. “Het verhaal doet dat nageltred meer aan de achterste hoeven voorkomt. De redenatie daarbij is dat het paard met zijn voorste hoeven het scherpe voorwerp opwipt en er met zijn achterste hoeven instapt. Mijn ervaring is dat nageltred aan alle vier de benen kan voorkomen. Het is bij elke nageltred het verstandigst om gelijk de dierenarts in te schakelen.”

Gevoeligheid in de hoef

De plek waar het scherpe voorwerp binnendringt is belangrijk, want sommige delen zijn gevoeliger dan anderen. Hans: “Komt een voorwerp in het achterste deel van de hoef waar het vetkussen zit dan is dat het minst erg. Raakt het scherpe voorwerp het hoefbeen dan is dat vervelend, want als het hoefbeen beschadigd dan kan zich een klein stukje los bot ontwikkelen. Dit losse bot moet eruit om te zorgen dat de wond zich kan sluiten.”

Gevoelige delen in de hoef, getoond op een realistisch studiemodel.

“De kwetsbaarste gedeeltes zijn de diepe buigpees en de slijmbeurs. Wordt de diepe buigpees geraakt dan zal deze gaan ontsteken. Het steekkanaal dat door het scherpe voorwerp gemaakt wordt, moet dan vrij worden gelegd om de bacteriën te bestrijden. Een beschadigde buigpees vraagt veel tijd om te herstellen. Het ergste is het als de slijmbeurs wordt geraakt. Het voorwerp moet eerst door de diepe buigpees heen dringen, komt dan in de slijmbeurs terecht en kan het straalbeen raken. Het is heel belangrijk dat het paard dan zo snel mogelijk wordt geopereerd om een artritis te voorkomen. Dit wordt door middel van een artroscopie (een kijkoperatie) gedaan.”                 

Deze arthroscopie en filmbeelden zijn gemaakt door chirurg F. ter Braake.

Irritaties en de lengte van voorwerp

“De lengte van een voorwerp bepaalt ook de mate van irritatie, die een paard van een voorwerp kan ervaren”, zegt Hans. Hij vervolgt: “Op een punaise of een kleine spijker zal het paard bijna niet reageren, maar op een langere spijker of een pin wel. Als het vetkussen geraakt wordt irriteert dat minder snel. Dit komt, omdat het vetweefsel niet erg gevoelig is en dan komt de irritatie pas na enkele dagen. Als er een andere plek in de hoef geraakt wordt dan reageert een paard daar direct op. Het irriteert dan namelijk meteen en het paard is direct kreupel.”

In de bak, in de weide en tijdens een buitenrit

De ondergrond maakt ook uit. Het vergroot of verkleint de kans op schade. Hans licht dit toe: “In een zachte bakbodem kan een scherp voorwerp veel minder schade aanrichten dan op een harde bodem. Hoe harder de bodem is, hoe groter de kans is dat een scherp voorwerp de hoef binnendringt. In de bak zie je vaak dat ijzers worden afgetrapt en bij een redelijk harde ondergrond kan de hoefnagel dan de hoef binnendringen. Is een weg of weide hard dan kan elk scherp voorwerp, zowel klein als groot, de hoef binnendringen. Op een buitenrit is het dan vervelend dat je meestal geen gereedschappen meeneemt om voorwerpen uit de hoef te kunnen verwijderen als dat direct nodig is.”

Een zachte bodem verkleint de kans op schade van een scherp voorwerp.

Verschillende voorwerpen verwijderen

“Het kan wel eens zijn dat een stuk hout of steen zo groot is dat het in de straalgroeven of achter het ijzer blijft zitten. Dat kan niet zoveel kwaad, maar het moet er wel uit. Dit kan gewoon met een hoevenkrabber.”

“Stukken hout of plastic moet je voorzichtig verwijderen. Dit kun je het beste doen met een stompe tang. Let hierbij op dat het voorwerp niet breekt, waardoor er een stuk achter kan blijven in de hoef.”

“Als een ijzer voor de helft wordt afgetrapt en iets verdraait dan kan het paard in de lip of nagel van het eigen ijzer stappen. Dit ijzer moet er dan gelijk onder vandaan gehaald worden. Het loswrikken van het ijzer kan met een afneemtang of met een tang die spits loopt om een voor een de nagels eruit te trekken. Het afnemen van een hoefijzer is een lastig karwei dat veel kracht vraagt.”

Voorbeeld van een afneemtang.

“Als een paard in een spijker trapt dan moet deze er ook gelijk uitgehaald worden. Dit kan met een nijptang, maar let op: dit is pijnlijk voor je paard! Ook kan het slijmbeurs geraakt worden. Paarden waarbij dit het geval is, worden niet meteen erg kreupel maar pas na drie dagen. Dit komt doordat het een smal kanaal is wat niet opvalt omdat het gelijk sluit. Als er vuil in achterblijft dan staat het paard binnen een paar dagen op drie benen. De schade is dan wat erger en het herstel duurt langer.”

“Glas is heel vervelend om uit een paardenhoef te halen. Zit het vast, schakel dan jouw hoefsmid of dierenarts in. Soms is het ook lastig om glas dat vastzit in een hoef op te merken. Hou er bijvoorbeeld rekening mee dat je glas niet ziet op een röntgenfoto, want glas is transparant.”

Preventief management

Hans: “Hoeven uitkrabben is heel belangrijk ter preventie en controle van de hoeven. Je kunt dan namelijk direct het voorwerp uit de hoef halen en voorwerpen die al dieper doorgedrongen zijn in de zool kom je dan meteen tegen. Als ruiter of amazone kun je letten op de omgeving waar je gaat rijden en kijken of er hier geen scherpe voorwerpen liggen. Eveneens kun je nageltred tegengaan door een harde zool tussen de hoef en ijzer te doen.”

Geen grip

Het goede nieuws is dat voorwerpen niet altijd vat hebben op de paardenhoef. Hans: “Een paard zet zijn hoef niet verticaal neer, maar slaat deze schuin neer. Ik heb het vermoeden dat de manier waarop een paard zijn hoef neerzet ervoor zorgt dat scherpe en stompe voorwerpen minder snel vast komen te zitten in de hoef.”

Bron: Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant