-

Wat is een kreupelheidsonderzoek? Win kaartjes!

Universiteit van Utrecht

“Schat kreupelheden nooit te licht in”, adviseert Filipe Serra Bragança van de Universiteitskliniek voor Paarden (UKP) van de faculteit Diergeneeskunde te Utrecht, onderzoeker op het gebied van het spierskeletstelsel van het paard. In aanloop naar het UKP Symposium met het thema ‘Paard & Wetenschap’ geeft Filipe een klein voorproefje en legt uit wat een kreupelheidsonderzoek precies inhoudt: een van de onderwerpen van de dag. Wil je graag nóg meer weten? Schrijf je dan nu in voor het symposium op zaterdag 12 oktober of maak kans op een van de twee toegangskaartjes die Bit mag weggeven! Lees onderaan Filipe’s interview hoe!

“Wanneer je een kreupelheid ziet, zelfs al loopt je paard maar licht onregelmatig, kun je het beste zo snel mogelijk contact opnemen met een dierenarts voor een kreupelheidsonderzoek. Het komt namelijk opvallend vaak voor dat wij een paard onder ogen krijgen dat al een tijd kreupel is, waardoor problemen onnodig groter of ernstiger zijn geworden”, aldus Filipe. “Sommige kreupelheden zijn acuut, zoals een peesblessure, waarbij een snelle diagnose middels een kreupelheidsonderzoek cruciaal is. Een peesblessure waarbij peesweefsel beschadigd is zal vaak niet zonder rust genezen, maar als de blessure snel herkend en als zodanig behandeld wordt, dan is de situatie gunstiger dan wanneer men te lang afwacht.”

Anamnese

“Een kreupelheidsonderzoek begint bij de anamnese: daarbij vragen we de eigenaar wat de klachten zijn. Waar denkt hij of zij waar het probleem zit? We vragen de eigenaar ook of het paard al eerder kreupel is geweest en wellicht reeds medicatie krijgt of heeft gehad. Uit het verhaal van de eigenaar kan een dierenarts al een hoop informatie vergaren voor het stellen van de juiste diagnose”, zegt Filipe.

Filipe: “Daarna volgt het locomotie-onderzoek, dat bestaat uit verschillende onderdelen. Zo vragen we onder meer om het paard te laten stappen en draven op de rechte lijn, aan de longe op een harde en zachte bodem. We onderzoeken ook met de hand alle spieren, gewrichten en pezen en voeren we een buigproef uit. Hierbij tillen we het been in gebogen toestand gedurende 1 minuut op, waarna het paard meteen moet wegdraven. Hiermee test een dierenarts of een paard (zoals het hoort) binnen enkele passen normaal draaft of dat hij misschien toch onregelmatig blijft. Soms willen we het paard ook onder het zadel zien, omdat bepaalde klachten zich bijvoorbeeld alleen dan uiten.” 

Technologie

Sommige praktijken gaan nog een stapje verder tijdens het locomotie-onderzoek: “Steeds meer dierenartsen maken gebruik van de nieuwste technologieën. Zo maken wij op de universiteitskliniek gebruik van objectieve bewegingsanalyse. Hierbij plakken we sensoren op bepaalde plekken van het lichaam van het paard, waarmee we de beweging en met name de symmetrie van het paard met een speciaal computerprogramma kunnen meten. Het paard doorloopt vervolgens gewoon het ‘reguliere’ locomotie-onderzoek: de sensoren geven ons vervolgens extra informatie die het stellen van een diagnose kan vergemakkelijken”, legt Filipe uit. “Overigens kijken we tijdens een kreupelheidsonderzoek niet alleen naar het beenwerk: ook de hals en de rug nagekeken”, vult Filipe aan. 

Verdoven

“Een ander bekend onderdeel van het kreupelheidsonderzoek is het lokaal verdoven van de zenuwen in het been. Omdat we een paard niet kunnen vragen waar hij pijn heeft, kan de dierenarts door een bepaalde zenuwtak te verdoven en het paard vervolgens opnieuw te laten bewegen aantonen waar in het been het probleem mogelijk zit. Wordt het paard bijvoorbeeld tot de kogel verdoofd en loopt hij daarna goed: dan zit het probleem in het onderste gedeelte van het been.” Filipe vervolgt: “Het klinkt nu een beetje alsof er zomaar wat verdovingsmiddel in het been wordt gespoten, maar dat komt heel precies. De dierenarts werkt altijd vanaf de hoef omhoog. Door op specifieke punten verdovingsvloeistof in te spuiten kan een dierenarts heel nauwkeurig de zenuwtakken verdoven die samenhangen met bepaalde plaatsen in het been. Het is ook mogelijk om specifiek een gewricht of peesschede te verdoven als het vermoeden bestaat dat de oorzaak van de kreupelheid in het betreffende gewricht of peesschede gelokaliseerd is.”

Soms kan er niet worden verdoofd, weet Filipe: “Als het probleem klinisch overduidelijk is, wordt doorgaans meteen overgegaan op beeldvorming. Niet verdoven kan om reden van ernstige zwelling zijn of omdat men vreest voor een breuk of een fissuur – een ‘bijna breuk’: in dat geval is het verstandiger om niet te verdoven, om erger te voorkomen.”

Beeldvorming

“Röntgenfoto’s en CT-scans worden voornamelijk gebruikt wanneer we vermoeden dat het probleem in de benige structuren zit: bijvoorbeeld bij problemen in het gewricht of een mogelijke fractuur. Echo’s en MRI’s worden gebruikt wanneer het probleem mogelijk in de pezen zit of in andere zogenaamde ‘zachte weefsels’”, legt hij uit.

“Zit het probleem in het hoefkatrolgebied – dat is binnen de hoefschoen – en geven röntgenfoto’s onvoldoende duidelijkheid, dan is een MRI eigenlijk de enige manier om goed te kunnen zien wat er speelt. Echografisch onderzoek van deze regio wordt bemoeilijkt door het hoorn van de hoefwand, straal en zool. Een MRI is dan de beste optie om een juiste diagnose te stellen.”

UKP Symposium

Op zaterdag 12 oktober organiseert de UKP weer een leuk én leerzaam symposium voor paardeneigenaren op de Universiteitskliniek voor Paarden in Utrecht. Het overkoepelend thema van de dag zal zijn: ‘Waarom doet de dierenarts wat-ie doet?’ Niet alleen het kreupelheidsonderzoek komt uitvoerig aan bod, maar ook vragen als: ‘Waarvoor dient bloedonderzoek zoal?’ en ‘Wat zie je nou eigenlijk op een CT, MRI, echo of röntgenfoto en wat kun je er mee?’

Het programma wordt in twee parallelle sessies gegeven. De eerste sessie start om 9:30 en de tweede sessie start om 10:30. De eerste en tweede sessies worden vanaf 15:30 en 16:30 afgesloten met een borrel en een uitgebreide rondleiding door de kliniek. Er is ook een strodorp waar zowel leveranciers van diverse paardenproducten als organisaties die zich bezighouden met paardenwelzijn zich zullen presenteren. 

Win kaartjes!

Bit mag 2 vrijkaartjes voor 12 oktober weggeven. Mail ons (Bit@eisma.nl) waarom jij graag naar het symposium wil gaan en wie weet win jij! Meedoen kan tot 8 oktober.

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant