-

Schrapen: Waarom doen paarden het en hoe kun je het afleren?

schrapen Frank Sorge

Schraapt jouw paard weleens wanneer je met een emmer voer komt aanlopen of wanneer hij lang op de poetsplaats staat? Er zijn verschillende redenen waarom paarden dit doen. Tinley-gedragstherapeut Ellen de Boer legt uit wat deze redenen zijn en hoe je het kunt afleren.

Schrapen behoort tot het natuurlijke gedrag van paarden. Voor hen is het heel normaal om even hun voorbeen uit te halen en met hun hoef over de grond te schuren. Daarnaast zijn er ook voor het paard onnatuurlijke situaties waarin zij schrapen. Daarom bespreken we de redenen van schrapen in twee categorieën: natuurlijk gedrag en onnatuurlijke situaties. Ellen de Boer belicht de volgende oorzaken:

Natuurlijk gedrag

  1. Schrapen om te voelen

    Paarden gaan schrapen wanneer ze de bodem willen voelen en onderzoeken. Als het bijvoorbeeld heeft gesneeuwd en ze willen eten zoeken, kunnen ze het sneeuw wegschrapen. Ook in plassen, ander water of wanneer ze willen rollen onderzoeken ze vaak eerst de bodem door met de hoef over het oppervlak te schrapen.

  2. Communicatiemiddel

    Schrapen kan ook als vorm van communicatie dienen. Dit zie je vooral bij hengsten die dit doen om te imponeren of te zeggen ‘kijk hier ben ik’, waarbij ze gaan schrapen en stampen.

  3. Pijn aangeven

    Dit gebeurt vaak, in combinatie met rollen, wanneer een paard last heeft van koliek. Je moet hierbij dan ook goed op ander gedrag letten: is het gewoon rollen of heeft het paard echt buikpijn?

Onnatuurlijke situaties

  1. Stress

    Paarden uiten stress door bijvoorbeeld te schrapen in de trailer of onder het zadel bij een prijsuitreiking. In dit geval moet het paard dus stilstaan (voor publiek), wat ervoor kan zorgen dat hij gaat schrapen. Een paard is van nature een bewegingsdier en wil graag bewegen. Bovendien is bewegen belangrijk om stress te ontladen. Als de ruiter ze daarin belemmert of tegenstrijdige signalen geeft, kunnen ze een andere vorm zoeken om te bewegen.

  2. Frustratie bij eten

    Wanneer paarden zich gehaast voelen of lang op hun voer hebben moeten wachten, zie je ook weleens dat ze tijdens het eten gaan schrapen. Als ze dit doen wanneer jij het eten komt brengen en het dan ook aan ze geeft, beloon je ze voor dit gedrag, waardoor ze het vaker kunnen blijven doen. Dit is dus ook een vorm van aangeleerd gedrag.

  3. Ongeduld

    Dit is het geval wanneer paarden bijvoorbeeld lang op de poetsplaats of in de box hebben moeten staan. Ze willen aandacht, zijn verveeld en willen bijvoorbeeld de wei op. Dit kan er ook voor zorgen dat ze gaan schrapen als gevolg van ongeduld. Als je ze dan aandacht geeft of voert, dan bevestig je het gedrag.

Het is belangrijk dat je goed kijkt waarom je paard schraapt. Probeer altijd te voorkomen dat je paard verveeld raakt of stress heeft en dus gaat schrapen. Wanneer je denkt dat hij vanwege stress met zijn been schraapt, is het goed om ook op ander gedrag te letten. Stel, je staat stil met jouw paard tijdens een prijsuitreiking en hij heeft een heel hoge hoofd-halshouding, grote ogen, gaat zweten, draaien, loopt naar achteren of je voelt hem zelfs trillen onder je, dan weet je dat hij stress en angst heeft.

Afleren

Wat je vaak ziet bij aangeleerd gedrag is dat mensen gaan roepen ‘Hou op, niet doen, stop met schrapen’ of iets wat daarop lijkt. Maar eigenlijk bevestig je het gedrag daarmee alleen maar. In vrijwel elk geval, zowel bij natuurlijk gedrag als bij onnatuurlijke situaties, moet je het paard geen aandacht geven wanneer hij schraapt. Een uitzondering hierop is wanneer je in de gaten hebt dat het paard schraapt omdat hij buikpijn heeft door bijvoorbeeld koliek. “Ik weet dat het heel moeilijk is om je mond te houden als een paard aan het schrapen is, maar eigenlijk moet je het gewoon negeren en niets zeggen”, vertelt Ellen. Negeren alleen is vaak niet genoeg. Je moet ook aangeven aan het paard welk gedrag je dan wel graag zou willen zien. In dit geval is dat stilstaan. Dit kun je een paard aanleren door wanneer hij stilstaat, en dus is gestopt met schrapen, hem te belonen. Dit kun je doen door je stem te gebruiken, op de schoft te kriebelen, een brokje te geven of wanneer je het op afstand wilt doen een clicker te gebruiken.

Uitdovingsweerstand

Wanneer een paard staat te bedelen om aandacht, kun je dat het best negeren. Als hij daar niet op reageert en dus door blijft gaan, kun je er ook voor kiezen om gewoon weg te lopen. Dan ziet hij ook echt dat je geen aandacht voor hem hebt. “Het probleem is wel dat je in eerste instantie te maken kunt krijgen met uitdovingsweerstand: je wilt dat het gedrag uitdooft, maar in eerste instantie krijg je weerstand. Je paard zal in het begin niet geloven dat hij geen aandacht meer krijgt, dus zal hij erger gaan schrapen. Hij kan niet geloven dat je niets tegen hem zegt en dat je niet naar hem toe komt. Hij zal dit stampvoetend proberen duidelijk te maken: ‘Hè kom nou toch! Ik heb altijd aandacht gekregen, ze heeft altijd wat tegen me gezegd en nu loopt ze gewoon weg?’ Dat is waarschijnlijk wat er omgaat in het hoofd van het paard”, zegt Ellen. “Hij zal volhardend worden in het gedrag en dan moet je als eigenaar heel sterk zijn, en natuurlijk ook alle mensen eromheen, en niets zeggen of doen. Pas dan, als je echt niet meer reageert en die aandacht niet geeft, gaat hij snappen ‘oh ja, oké dat gaat hem niet meer worden’.” Wel is het dan belangrijk, zoals eerder genoemd, dat je aangeeft wat je wel van hem wilt, het stilstaan, en te belonen wanneer hij dit doet.

Bron: Bitmagazine.nl