-

Probleem & Oplossing: Paard springt weg bij opstijgen

opstijgen Arnd Bronkhorst

Wat doe je als je paard naar voren springt als je wilt opstijgen? Je hebt netjes een krukje naast je paard staan en op het moment dat je je voet in de beugel zet is je paard vertrokken. Dat kan een heleboel verschillende oorzaken hebben, in dit artikel één van de vele oorzaken en de oplossing. Marlies Brunings is gespecialiseerd in paardengedrag en de interactie tussen mensen en paarden en legt aan de hand van een voorbeeld uit haar eigen praktijk uit hoe je dit probleem kunt oplossen.

Omdat sommige mensen zich ervoor schamen dat ze problemen hebben met hun paard gebruik ik niet de echte namen van de paarden en hun eigenaren. Dus het gaat altijd over Fleur en haar paard Socrates en pony Newton. Socrates en Newton testen alle problemen die mensen met paarden kunnen hebben op Fleur. Fleur is dol op haar paarden maar weet het af en toe ook niet meer. En dan slaat de onzekerheid toe.

Het probleem

Omdat haar oude zadel onherstelbaar versleten was heeft Fleur een nieuw zadel voor Newton. Het is een westernzadel, aangemeten door een goede zadelmaker, het ligt goed en netjes op zijn rug en Fleur zit er lekker op. Fleur gebruikt altijd een krukje bij het opstijgen en Newton bleef altijd fijn staan.



Een week nadat zij het nieuwe zadel in gebruik heeft genomen, begint Newton vervelend te worden bij het opstijgen. Zodra zij haar voet in de beugel zet, staat het dier een meter verderop. Als ze hem door iemand laat vasthouden om te voorkomen dat hij naar voren loopt, gaat het paard net zo makkelijk achteruit. Een aantal mensen op stal zegt dat ze het paard gewoon klem moet zetten. Geen gedonder, “hij moet zich niet aanstellen”.

Maar Newton laat zich niet zonder slag of stoot klem zetten. Op die manier wordt het opstijgen één groot stressfestijn.

Fleur vraagt zich af waar dit gedrag vandaan komt, vooral omdat het nooit een probleem is geweest.  Nadat de zadelmaker, dierenarts en osteopaat geen probleem hebben gevonden bij zowel het zadel als de rug en benen van Newton schakelt Fleur een paardengedragstherapeut in.

Wat was er aan de hand?

Het gedrag van een paard wordt altijd veroorzaakt door een prikkel. Bij opstijgen kunnen heel veel verschillende prikkels leiden tot het ongewenste gedrag. Fleur geeft in het gesprek aan dat het gedonder echt pas begint bij het opstijgen.

We beginnen daarom met opstijgen zoals Fleur dat altijd deed. In de binnenbak met gebruik van een opstap. Ik sta een paar meter voor Newton en zie dat hij zijn hoofd ineens omhoog beweegt op het moment dat Fleur haar gewicht in de stijgbeugel zet en het zadel een beetje verschuift. Ik zeg dat ze meteen moet stoppen, want de volgende actie van Newton zou zijn dat hij wegspringt. 

Ik zeg dit tegen Fleur en zij herkent dat, hij tilt inderdaad altijd eerst zijn hoofd op en dan is hij weg. Mijn eerste gedachte is dat het in het verschuiven van het zadel zit. We zeten het krukje aan de kant en ik vraag Fleur voorzichtig aan de stijgbeugelriem te gaan hangen. Newton reageert hetzelfde. 

De oplossing

Om uit te vinden of het lichte verschuiven van het zadel inderdaad het probleem is vragen we iemand om ons te helpen: aan de andere kant van het zadel en beetje tegengewicht geven, dan voelt het paard dus wel de druk van het zadel met gewicht van een mens, maar het verschuift niet. Newton blijft gewoon staan. Dit lijkt dus ook meteen de oplossing! We halen het krukje er weer bij, en Fleur stijgt voorzichtig op terwijl de ander de stijgbeugelriem aan de rechterkant van het paard vasthoudt om wat tegendruk te bieden. Newton blijft ook nu staan en Fleur kan probleemloos opstijgen.

Het ongewenste gedrag werd in dit geval (!) veroorzaakt door wat het paard voelt als het zadel een beetje verschuift bij het opstijgen. Waarom hij het met het oude zadel niet deed en met het nieuwe wel? Daar kom je niet achter. Iets in dit nieuwe zadel is anders en voor het paard dermate vervelend als het verschuift dat hij dat wil voorkomen en zich dus uit de voeten maakt zodra Fleur haar gewicht in de beugel zet.

Fleur had de conclusie snel getrokken: nooit meer opstijgen zonder dat iemand aan de andere kant het zadel in evenwicht midden op de rug van het paard houdt.

Tips

Er kunnen een heleboel redenen zijn waarom een paard niet stilstaat terwijl je opstijgt: opvoeding, het zadel, het gewicht van de ruiter, een medisch probleem in bijvoorbeeld een been of een hoef, pijn in zijn mond, en zelfs de training die volgt na het opstijgen kan de reden zijn (hoe dat kan komt een volgende keer aan de orde).

Het paard klem zetten om er dan op te kunnen springen is in ieder geval géén oplossing. Daarmee bezorg je het paard stress en je lost het onderliggende probleem er niet mee op. 

Laat je paard en zadel nakijken door dierenarts, hoefsmid, osteopaat en zadelmaker. Hebben deze professionals geen probleem kunnen vinden of het probleem opgelost, en je paard springt nog steeds weg bij het opstijgen, bel dan een goede gedragstherapeut.

De volgende keer in Probleem & Oplossing: de oorzaak van het wegspringen bij opstijgen is weggenomen en je paard doet nog steeds niet leuk mee. En nu?


Over Marlies

Marlies heeft de opleiding tot gedragstherapeut voor paarden en een opleiding tot dierentolk gevolgd. “Vervolgens heb ik het Horse Dialogue Centre opgericht. Ik ben gespecialiseerd in de interactie tussen mensen en paarden en houd mij vooral bezig met veiligheid in de omgang met paarden.” Marlies ontwikkelde de BEHAVE-methode, omdat ze ervan overtuigd is dat een heleboel problemen met paarden voorkomen en opgelost kunnen worden door kennis over paardengedrag en inzicht in je eigen invloed.

Bron: Bitmagazine.nl

Meer lezen van Bit? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant