-

Kramperigheid bij paarden: Hoe zit dat nou eigenlijk?

Laura Raats

Over het algemeen hebben paarden met kramperigheid weinig tot geen last van hun aandoening tijdens het rijden. Toch eisen deze paarden qua omgang soms wel speciale aandacht. Caroline van der Ploeg, dierenarts bij Boschhoven Kliniek voor Dieren in Leende, vertelt over het hoe en wat van deze aandoening.

“Kramperigheid bij paarden is een neuromusculaire aandoening die zich uit in het overdreven hoog optillen van het achterbeen tijdens het achterwaarts gaan, het maken van een korte draai en bij het vragen van een voetje. Bij het optrekken maakt het been eveneens een wat buitenwaartse beweging. Daarnaast zijn het trillen van het achterbeen(en) en daarbij het optillen van de staart kenmerkend voor deze aandoening”, vertelt Van der Ploeg. Ze legt verder uit dat kramperigheid doorgaans één of beide achterbenen betreft, maar dat het in sommige gevallen ook kan voorkomen in (één van) de voorbenen. Bovendien is het een ongemak dat voorkomt in gradaties.

Disbalans tussen de buigers en strekkers

Bij gezonde paarden wordt de mate van buiging van het achterbeen doorgegeven aan de hersenen, die dan op het juiste moment de strekspieren van het achterbeen activeren. “Bij kramperigheid is er echter sprake van een miscommunicatie in de zenuwgeleiding naar de spieren, waardoor de strekspieren te laat worden geactiveerd en de buigspieren overheersen”, licht Van der Ploeg toe. “De spierverkramping in het achterbeen is dus het gevolg van een disbalans in de activiteit van de buigers en de strekkers.” Het kan zijn dat de mate van kramperigheid altijd hetzelfde blijft, maar het kan met de tijd ook erger worden. Er zijn studies die aangeven dat de aandoening progressief zou zijn. “Beter wordt het in ieder geval nooit, je kunt het niet wegkrijgen”, benadrukt Van der Ploeg. Op de vraag of de kramp pijn veroorzaakt antwoordt ze: “Ik denk dat het sterk samentrekken van de spieren niet aangenaam is. Pijn bij paarden is moeilijk te meten, maar je ziet wel dat deze paarden ongemak ervaren.”

Neuromusculaire problematiek

Andere neuromusculaire aandoeningen met min of meer vergelijkbare symptomen zijn hanetred, PolySaccharide Storage Myopathy (PSSM) en het vrij recent ontdekte Stiff Horse Syndrome. Van der Ploeg licht ze kort toe:

  • Hanetred, in tegenstelling tot kramperigheid, uit zich juist bij het voorwaarts bewegen van het paard. Een ander belangrijk verschil is dat de staart hierbij niet omhoog gaat.
  • Bij PSSM is er sprake van een algehele spierzwakte. Bij deze aandoening zijn er ook afwijkingen in het bloed en spierweefsel ontdekt, iets wat bij kramperigheid nog niet is aangetoond.
  • Het Stiff Horse Syndrome wordt geassocieerd met algehele hoge spierspanning over het hele lichaam en gaat gepaard met ernstige spierkrampen.”

Oorzaak

Wat betreft de oorzaak, dit blijkt een onderwerp te zijn waar nog niet zo veel over bekend is. “Er is geen duidelijke oorzaak voor de aandoening”, geeft de dierenarts toe. Wel vertelt ze dat bepaalde onderzoeken wijzen naar het doormaken van een systemische ziekte (een ziekte die het hele lichaam betreft, zoals een influenza- of droesinfectie) als mogelijk achterliggende oorzaak. Verder geeft ze aan dat er tegenwoordig wordt gedacht aan een relatie met PSSM, waarbij de ene aandoening mogelijk een stadium zou zijn voor het andere. Dit is echter nog niet aangetoond en beide potentiële oorzaken dienen verder onderzocht te worden. “Wat we wel weten is dat de aansturing van de zenuwen van de achterbenen in de oppervlakkige delen van het ruggenmerg ligt en die van de voorbenen in de diepere delen.” Maar of dit enige invloed heeft is nog onbekend. Het is simpelweg niet duidelijk waar het precies fout gaat. Tevens is het niet vastgesteld of kramperigheid erfelijk is. Van der Ploeg merkt wel op het bij pony’s nog nooit gezien te hebben.

Geen belemmering voor de sport

Bij kramperige paarden gebeuren de automatische voorwaartse bewegingen zonder problemen. Van der Ploeg: “Het merendeel van de paarden kan het werk doen wat van hen gevraagd wordt. Er zijn kramperige paarden die gewoon achterwaarts kunnen en waarbij de kramp enkel optreedt bij het geven van een voetje.” Bovendien is het belangrijk om te weten dat de spieren van de achterhand zich normaal ontwikkelen.

Tips

  • Oefen met je paard dat hij zijn voetje kantelt of laag geeft, door hem direct te belonen na een kleine reactie. Dit maakt de hoefverzorging makkelijker voor zowel jezelf als de hoefsmid.
    Stress triggert de kramperigheid, dus vertrouwen in de begeleider is erg belangrijk. “Je moet veel geduld met zo’n paard hebben, want hij kan het niet helpen”, adviseert Van der Ploeg.
  • Zorg dat je paard tijdens het bekappen of beslaan tegen een muur kan steunen, want een paard met kramperigheid verliest makkelijker zijn evenwicht en kan omvallen.
  • Of een kramperig paard kan worden beslagen verschilt per geval. Soms kan dit simpelweg niet, omdat het been meteen in de kramp schiet door een tikje van de hamer. In zo’n geval kan het geven van spierontspanners eventueel helpen, maar overleg hierover altijd eerst even met je dierenarts.
  • Heb je een kramperig paard op het oog? Vraag dan naar zijn huidige niveau en kijk of hij probleemloos achterwaarts kan. Het trainen van achterwaarts gaan zal namelijk geen verbetering opleveren.

Bron: Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant