-

Handleiding voor de ideale weide

Arnd Bronkhorst

Denkend aan Holland zie ik prachtige groene weiden. Maar hoe verandert jouw weiland in een mooi, groen biljartlaken? Een beknopte handleiding per grondsoort voor het ideale weiland.

grondsoorten NL (Large)Klei

De grondsoorten die in Nederland voorkomen zijn zand, klei, veen en löss. Klei is te vinden aan de gehele Nederlandse kust en in het gebied rondom de rivieren. Klei is grijs van kleur en bestaat uit hele kleine plaatvormige deeltjes die zijn aangevoerd door water. Vandaar dat deze grondsoort alleen voorkomt in gebieden die overstroomd zijn. Aan kleideeltjes worden vrij gemakkelijk voedingsstoffen gebonden. Kleigrond is, zeker nabij de kust, vaak kalkrijk vanwege de door de zee afgezette schelpen. De invloed van zout water uit de zee blijft beperkt tot weiden die heel dicht bij de zee liggen of zelfs nog overstroomd worden. Tussen de kleine kleideeltjes blijft water makkelijk plakken. Neerslag zakt daardoor niet snel weg in de ondergrond. Kleigrond blijft daarom in de winter vaak lang nat. In de zomer kan het juist heel droog en hard worden. Twee extreme omstandigheden dus, waarop een echte allround grassoort nodig is. Roodzwenkgras bijvoorbeeld. Dit soort gedijt goed op natte en droge gronden, maar ook op zoete tot zoute gronden. Voor het inzaaien moet de kleigrond goed los worden gewerkt. Voorkom een intensieve beweiding in natte perioden. De zode wordt stukgetrapt en er ontstaat veel reliëf. Dit reliëf verdwijnt niet vanzelf en als de kleigrond hard wordt, is de ondergrond helaas vaak een oorzaak van blessures. Praktisch gezien zou je een vertrapte en ongelijke kleigrond met een rol kunnen egaliseren, maar dat is geen goed idee. Dan verdicht de kleibodem te veel en dringt er te weinig zuurstof in de bodem door.

Graskeuze

De keuze van de grassoort is afhankelijk van grondsoort, voedselrijkdom, vochtigheid en gebruik. Ook de grondbewerking en de wijze waarop de grasmat onderhouden wordt, verschilt per grondsoort en de daarmee samenhangende vochtigheid.
Wat kost het om een weiland opnieuw te laten inzaaien? Reken gemiddeld op ongeveer vierhonderd à vierhonderdvijftig euro per hectare. Deze kosten zijn gebaseerd op de aanschaf van zaaizaad, het doodspuiten van de oude grasmat, frezen, ploegen en het toevoegen van mest.

Wordt de wei alleen gebruikt om te maaien of ook voor beweiding en sport? Een paard trekt graag een sprint, waar de grasmat behoorlijk onder kan lijden. Door grassen met een stevige wortel, blijft de mat goed dicht. Uiteraard is het uitgangspunt dat je een graszaad kiest dat speciaal bestemd is voor paarden.

Voorkom kale plekken in de grasmat. Op open plekken ontstaan namelijk de onkruiden ruwbeemd en straatgras, die een paard met wortel en al afvreet. Hierdoor krijgt het paard relatief veel zand binnen en loopt het risico op zandkoliek.
Sommige paardenrassen, met name de meer ‘sobere’ rassen, zijn erg gevoelig voor hoefbevangenheid. Door onderzoekers wordt een hoge dosering fructaan, een soort suiker, in het gras in verband gebracht met het ontstaan van hoefbevangenheid. Het materiaal waarop de onderzoekers hun vermoeden bevestigd zien, is echter verzameld na kunstmatig toedienen van een extreem hoge dosering fructaan, terwijl bij normaal graasgedrag een paard niet tot deze hoge dosering komt. Echter, de gevoeligheid voor hoefbevangenheid verschilt per paard. Houd de grassoort en de graastijd in de gaten. Graszaadmix dat bestemd is voor paardenweides bevat een zeer laag fructaangehalte. Afhankelijk van de grondsoort zal de ene of de andere grassoort uit de mix zich meer presenteren.

Zand

Zand tref je aan in Zuid-Oost Friesland, Drenthe, Overijssel, Brabant en de Veluwe. Het bestaat uit korrels van verschillende groottes en heeft een geel-witte kleur. Een zandgrond is vaak voedselarm en relatief droog. Neerslag zakt snel weg door de open en korrelige structuur. Alleen op zandgronden waar organische stof is toegevoegd – meestal door opgebrachte stalmest – blijft het water langer in de bovenste bodemlaag en daarmee beschikbaar voor het gras. Naast de allrounder Roodzwenkgras, die zich ook op zandgronden prima kan handhaven, is Timotee een grassoort die een goede productie geeft. Timotee moet echter niet als enige soort worden ingezaaid, het is namelijk een dikmaker. Een percentage van tien procent Timotee maakt de weide wel gevarieerd. Veldbeemdgras is eveneens zeer droogteresistent en geeft een sterke zode. Een zandgrond is makkelijk te bewerken. Je kunt de bodem goed slepen en oneffenheden worden makkelijk weggewerkt. Ter voorbereiding op het inzaaien, kun je de grond ploegen. Hierdoor worden de wormeieren zo diep in de bodem ingewerkt dat ze niet meer zullen ontkiemen.

Veen

In gebieden waar van oudsher vaak water bleef staan, tref je veen aan. In de ondergrond zit een leemlaag die geen water doorlaat, waardoor natte omstandigheden konden bestaan. De plantenresten vielen in het water, kwamen niet meer in aanraking met zuurstof en bleven deels onverteerd. De resten stapelden zich op en zo ontstond veen. Deze grondsoort is te vinden in het zuiden van Friesland, Utrecht en de overgang tussen Noorden Zuid-Holland. Veen is donkerbruin van kleur en de plantenresten zijn nog duidelijk te zijn. Veengrond is nat, voedselrijk en vaak enigszins zuur. De grassoorten Beemdlandbloem en Grote Vossenstaart doen het hierop prima. Ploegen in veengrond is lastig, maar frezen kan een oplossing zijn. Door het frezen krijgen oude grasresten en zaden in de bodem wel meer de kans om te blijven bestaan of te ontkiemen. Daarom is het van belang om de oude zode goed dood te spuiten.

Löss

De okergele lössgrond vinden we alleen in Limburg. Deze heel fijne deeltjes zijn aangevoerd door de wind. Löss is heel vruchtbaar, zeer voedselrijk en kan water goed aan zich binden. In zeer droge perioden is de grond wel droog en korrelig. Deze eigenschappen maken dat Roodzwenkgras en Rietzwenkgras zeer geschikt zijn. Kies, vanwege de fijne structuur van löss, voor een grassoort met een goede worteldichtheid. In dat perspectief gezien, is Rietzwenkgras een goede grassoort voor de lössbodem. Voor inzaai kan de lössbodem geploegd worden. Qua onderhoud is enige terughoudendheid met de rol gewenst, om verdichting te voorkomen. Slepen kan wel. Houd er dan wel rekening mee dat als er mestplekken aanwezig zijn, deze meegesleept worden en voor een extra besmettingsdruk met wormeieren zorgt.

Inzaaien en bemesten

grondwater (Large)Wanneer kun je een weiland het beste inzaaien? De meest ideale periode is tussen mei en augustus. De periode tussen inzaai en intensieve betreding is tussen de vijftien en twintig weken. Voor een goede grasgroei is een minimale temperatuur van vijftien graden Celsius nodig, dag en nacht. Volgens het KNMI daalt de temperatuur meestal begin september al tot onder de vijftien graden, waarmee een pas ingezaaid weiland dus geen goede kans meer krijgt om een mooie zode te zetten. Als de temperatuur tot beneden de zes graden Celcius daalt, dan stopt de grasgroei helemaal. Dat is ongeveer vanaf november het geval.

De voedingstoestand van de bodem is te beïnvloeden met bemesting. Een grondmonster kan uitsluitsel geven hoeveel en welke nutriënten in de bodem beschikbaar zijn voor de grasmat. Met de uitslag van deze bodemanalyse kun je besluiten om wel of niet te bemesten.

Grondwater

De diepte van het grondwater is belangrijk, omdat gras een maximale wortellengte heeft van vijftig centimeter. Het grondwater is in Nederland op verschillende diepten te vinden. In sommige gebieden zit het grondwater slechts enkele decimeters onder het grondwateroppervlak. In andere gebieden zit het grondwater wel tot veertig meter onder de oppervlakte van de bodem, zoals bijvoorbeeld in de omgeving van Arnhem. Hier kan een grassoort worden ingezaaid die weinig droogtegevoelig is. De bodem kan ook verrijkt worden met organische stof, zoals compost, wat water aan zich kan binden en dit water ook langzaam vrij kan geven aan de planten.

Weiland checken

controleer je weiland (Large)Controleer het weiland voordat je paard weer de wei in gaat. Kijk of de afrastering nog heel en veilig is. Niet alle afrasteringsmaterialen zijn weerbestendig en daarom is het noodzakelijk om aan het begin van het nieuwe seizoen te checken of alles nog in orde is. Controleer ook of de watervoorziening schoon is en goed werkt. Mollen verraden zich door de molshopen. In de koude maanden zijn ze het makkelijkst te vangen, want dan zitten de dieren het hoogst omdat ze daarheen gedreven worden door het hogere grondwater.

Paarden grazen behoorlijk selectief en gras kan daardoor pollen vormen. Deze pollen worden ook wel bossen genoemd. Maai ze voorafgaand aan het weideseizoen of tussentijds met een weilandbloter. Het beste is om de bossen aan het einde van het weideseizoen te maaien en ze niet de hele winter over te laten staan.

Kale plekken in het land kunnen doorgezaaid worden vanaf de maand mei. Laat voor het groeiseizoen een bodemmonster nemen om inzicht te krijgen in de beschikbaarheid van nutriënten en om de pH van de bodem te weten te komen. Door een goed afgestemde bemesting en eventuele bekalking krijg je het beste weideseizoen.

Bron: Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant