-

10 weetjes over de vulling van je zadel

Arnd Bronkhorst

Wist je dat synthetische wol makkelijker klontert dan echte schapenwol? En dat een foamvulling bijzonder onderhoudsarm is? Samen met MSFC-gediplomeerd zadelpasser en gecertificeerd zadelmaker Anne van Vught van Het Zadelkompas zet Bit tien interessante weetjes over de vulling van je zadel voor je op een rijtje.

1. Synthetische wol klontert doorgaans makkelijker dan echte schapenwol

“Wol is geen wol: er is veel verschil in. Synthetische wol is doorgaans wat harder en gaat minder lang mee. Ook de kwaliteit van echte schapenwol kan sterk verschillen. Meestal wordt gebruik gemaakt van gewassen, gekamde, langvezelige schapenwol.” Anne schiet in de lach: “Men komt nog wel eens wolvulling tegen waar de schapenkeutels nog aan hangen. Al zijn dat meestal wel de museumstukjes, haha.”

2. Het is verstandig om de vulling en pasvorm van je zadel periodiek te laten controleren

“Hoe vaak je jouw zadel laat controleren hangt sterk af van jou en je paard. Het zadel van een heel jong paard of juist een oud paard dat uit een revalidatietraject komt moet vaker nagekeken worden, omdat het dier vaak een sterke ontwikkeling doormaakt. Denk hierbij aan eens in de drie maanden. Voor een paard dat in principe stabiel is – zo rond een jaar of acht en in regelmatige training – volstaat een halfjaarlijkse controle. Een controle om het jaar is voor de meeste combinaties vaak net wat te lang”, zegt Anne.

3. Een foamvulling heeft een bijzonder lange levensduur en is erg onderhoudsarm

“Foam is onderhoudsarm, zo niet zelfs onderhoudsvrij. Je hoeft er eigenlijk nooit iets aan te doen. Dat is tegelijkertijd ook een nadeel: je kúnt er ook niets aan veranderen. In de praktijk zien we dat paarden met de tijd aardig kunnen veranderen onder de veranderende intensiteit van de training of ander voer. Een foamvoering is niet aan te passen op deze subtiele veranderingen. Tot op zekere hoogte past foam zich daar natuurlijk zelf op aan – dat is immers het grote voordeel van foam – maar er zijn natuurlijk grenzen aan hoeverre het zich kan vormen. Wanneer het echter niet in de lijn der verwachting ligt dat je paard heel sterk veranderd, dan is een zadel met foamvulling een erg duurzame en handige keuze. Houdt echter wel de periodieke controles aan: hoewel er aan een foamzadel niets hoeft te gebeuren, wil dit niet zeggen dat het zadel over een paar jaar nog steeds goed past”, legt Anne uit.

4.  Foam is wat sterker aan de temperatuur onderhevig dan wol

“De werking van foam wisselt sterk onder verschillende weersomstandigheden. In de winter vormt het zich veel minder makkelijk dan in de zomer. Wol is daarin iets constanter en past zich doorgaans zowel in warmte als kou even eenvoudig aan”, weet Anne.

5. Je kunt een foamvulling laten vervangen voor wol, maar dat is niet erg makkelijk

Anne: “Je kunt – om welke reden dan ook – een foamvulling vervangen voor wol. Maar: dan moet wel het héle panel vervangen worden voor een wolpanel. Hoewel het in theorie mogelijk is, wordt het in de praktijk vaak niet gedaan: het is een erg kostbare reparatie. Sommige fabrikanten maken zadels waarbij je de keuze hebt tussen wol of foam. Bij deze zadels is het vervangen van de panels iets makkelijker, omdat beide typen doorgaans voorhanden zijn. Er zijn ook merken die alleen foamvullingen aanbieden. In dat geval moet een zadelmaker geheel nieuwe mallen en stencils maken om passende panels in elkaar te kunnen zetten: dat is eigenlijk geen doen.”

6. Echte wol kan alleen bijgevuld worden met echte wol

“Wanneer je een zadel hebt met een vulling van echte schapenwol, dan kan deze alleen worden bijgevuld met echte schapenwol. Stop je daar synthetische wol bij, dan gaat de boel klonteren. Datzelfde geldt natuurlijk ook voor synthetische wol.”

7. Een vulling van wol moet doorgaans om de 2 tot 3 jaar worden vervangen

“Met de tijd wordt een vulling van wol hard en gaat hij klonteren: iedere twee tot drie jaar moet hij worden vervangen. Schapenwol gaat doorgaans eerder drie jaar mee: synthetische wol is na 1,5 tot 2 jaar meestal al aardig op. Tussentijds moet een zadel doorgaans nog wat worden bijgevuld of moet er soms een beetje vulling uitgehaald worden. Dat laatste gaat bij schapenwol meestal makkelijker dan bij synthetische wol.

8. Het is slim om je kussens regelmatig zelf na te kijken

“Een kussen dat correct is opgevuld voelt stevig, maar veerkrachtig. Het is gelijkmatig verdeeld, geen bobbels, geen deuken. Je moet daarin natuurlijk kunnen vertrouwen op de expertise van je zadelmaker, maar het is niet onverstandig om je kussens zelf ook af en toe na te kijken. Vergelijk de stevigheid van de kussens eens met de kussens van stalgenootjes. Voelen de kussen extreem hard, juist heel zacht of er mooi tussenin? Leg je zadel op zijn kop neer en druk met je hand achterop het kussen. Zo kun je makkelijk voelen of er nog een beetje vering in. Drukt het te makkelijk in? Dan moet er waarschijnlijk wat bij. Voelt het te hard? Dan is je vulling mogelijk aan vervanging toe. Je hoeft trouwens niet met je vingers in de kussens te prikken: voor je het weet druk je er een deukje in”, lacht Anne.

“Leg het zadel ook eens met de voorkant op de grond: zo kun je van bovenaf zien of de kussens nog symmetrisch zijn en glad zijn, en er bijvoorbeeld geen rare bobbels of deuken in zitten.”

9. Ieder zadel wordt met de tijd een beetje scheef

“Merk je dat de kussens van je zadel niet helemaal symmetrisch meer zijn? Geen paniek, dat is niet meer dan normaal. Geen een paard en geen een ruiter is helemaal recht. Door het rijden wordt een zadel daarom iets scheef. Daar is niets aan te doen. Heb je binnenkort een afspraak staan voor een zadelcontrole, dan hoef je je niet al te veel zorgen te maken. Of je nou B of Grand Prix rijdt: het komt vrijwel nooit voor dat een zadel na een half jaar tot een jaar nog honderd procent symmetrisch is”, weet Anne. “Maar: als je zadel een maand geleden is bijgevuld en hij is nu al scheef, dan mag je jouw zadelmaker best een keertje bellen en even mopperen”, knipoogt ze.

10. Je kunt je zadel beter niet op een zadelvormige steun leggen

“Zadelvormige zadelsteunen zijn echt de nachtmerrie van iedere zadelmaker”, lacht Anne. “Die zijn echt funest voor je kussens, want het geeft deuken in de kussens. Zolang dat in de voering zit dan kan de zadelmaker het nog wel oplossen, maar als het leer ook echt is ingedrukt, dan ben je het haasje.” “Je kunt je zadel het beste op een enkele stang of buis leggen, zodat de kussens volledig vrij liggen.”

Bron: Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant