-

10 stappen om over prikangst bij je paard heen te komen

Paula da Silva

Je paard heeft een grote wond en moet gehecht worden. Daar heeft hij een verdoving voor nodig. Maar laat hij nou panisch zijn voor naalden. En vooral als de dierenarts die in zijn hand heeft. Hoe help je een paard over zijn prikangst heen?

Het is natuurlijk totaal niet handig als je paard bang is voor een prikje. Als hij een verdoving nodig heeft voor zijn eigen bestwil, maar ook tijdens de reguliere influenza-enting. En vooral als je dierenarts tegen je zegt dat je moet hopen dat je paard nooit door hem hoeft te worden behandeld: dan wordt het tijd om in actie te komen. Gelukkig weet gedragsdeskundige Petra Vlasblom van 2Moons raad. Niets doen is geen optie, zegt zij. “Dit soort problemen los je op als je ze traint.”

Pijn

Allereerst moeten we nagaan waarom een paard zich niet laat prikken. Dat laat zich op zich niet zo moeilijk raden, want wie vindt het nou wel leuk om een naald in zijn huid te krijgen? Dat doet zeer, ook bij het paard. Alleen is het bij paarden net zoals bij mensen: het ene paard vindt het minder erg dan het andere.

Zelf belonend gedrag

Als een dierenarts voor het eerst je paard komt prikken en je paard dat als negatief ervaart, heeft dat paard gelijk een negatieve associatie met de dierenarts en zijn of haar handeling. Een paard dat daar een punt van maakt zal dat de volgende keer uiten. De eerstvolgende keer dat je paard de dierenarts ziet, of als de dierenarts weer zijn naald tevoorschijn haalt, zal het proberen te vluchten. Het ene paard uit dat wat extremer dan het andere. Dat vluchtgedrag kan zich uiten in bijvoorbeeld steigeren, slaan met het voorbeen of wegdraaien. En dat kan succesvol zijn, want daarmee ontwijkt je paard de prik. Hoe vaker een paard hiermee succes heeft behaald, hoe moeilijker het de volgende keer te benaderen is. Petra noemt dit zelf belonend gedrag: een paard zal dit gedrag herhalen als het een keer succesvol is.

Kleine stapjes

Tijd voor een stappenplan om hiervan af te komen. Petra Vlasblom adviseert om heel rustig en in hele kleine stapjes te werk te gaan. Het doel is dat je het negatieve, de prik en de hele handeling eromheen,  omzet in iets leuks. Belonen op het moment dat je paard het gewenste gedrag vertoont, is hier het sleutelwoord. Positieve bekrachtiging, heet dat.

Alle handelingen

Je gaat zelf je paard laten wennen aan alle handelingen die bij een prik horen. Als jouw dierenarts altijd eerst de huid ontsmet, begin je zelf ook daarmee. Petra adviseert om hetzelfde ontsmettingsmiddel te gebruiken, omdat het paard die geur herkent en daar al vaak op reageert.

‘Belonen op het moment dat je paard het gewenste gedrag vertoont, is hier het sleutelwoord. Positieve bekrachtiging, heet dat’

Stappenplan

1. Pak een watje met ontsmettingsmiddel en loop naar je paard

2. Zoek net als de dierenarts naar de ader en wrijf met het watje op de plek waar de naald moet komen.

3. Als je je paard op de gewenste plek kunt aanraken, bijvoorbeeld de hals, geef je direct een beloning. Dat kan zijn een stukje appel, wortel of iets anders. “Het paard denkt dan: ‘Hee, als jij met dat watje wrijft, krijg ik iets lekkers.”

4. Deze stappen herhaal je net zolang tot ze goed gaan en je paard niet meer reageert met vluchtgedrag, onrust of onvrede.

5. Als de eerste vier stappen goed gaan, kun je door naar de volgende stap. Je pakt er een satéprikker bij. Je begint eerst met stap 1 t/m 4.

6. Vervolgens geef je een klein prikje met de satéprikker op de plek waar de naald moet komen. Het paard zal hier direct op reageren, maar je stopt pas als het dat prikje accepteert. Het is overigens verstandig om het paard vast te houden aan het halstertouw, want het mag niet weglopen.

7. Als het paard de aanraking en het prikje met de satéprikker accepteert, stop je gelijk en geef je direct een beloning. Een juiste timing is cruciaal voor het succes van deze training.

8. Je paard is bij jou braaf en moet nu leren dat bij een ander ook te zijn. Vraag een stalgenoot om alle stappen te doorlopen bij jouw paard. Desnoods verspreid over een langere periode.

9. Als al deze stappen goed gaan, kun je uiteindelijk ook met een echte naald gaan oefenen. Je kunt je dierenarts om een – uiteraard ongebruikte – injectienaald vragen. Het doel is om op den duur ook een keer echt door de huid te prikken. Natuurlijk doet dit even pijn bij je paard, maar ook hieraan kun je het laten wennen.

10. Als zowel jij als andere mensen stap 1 t/m 8 bij jouw paard kunnen doen, en jij zelf ook stap 9 succesvol doorloopt, kun je de dierenarts erbij vragen indien je die nodig hebt. Het is te kostbaar om je dierenarts meerdere malen met je paard te laten oefenen, maar je kunt je dierenarts wel vragen om alle stappen die jij met je oefening steeds doorloopt ook te volgen. Hiermee houd je de associatie van het paard met de hele situatie positief.

Nooit boos worden

Petra benadrukt dat het best even kan duren voor het paard alle stappen accepteert. Belangrijk is wel dat jij als begeleider altijd rustig blijft. “Je moet nooit boos worden. Heel hard ‘nee’ roepen en een ruk aan het halster geven werkt niet. Daarmee versterk je de angst van het paard in die situatie alleen maar. Zorg dat je het gewenste gedrag heel uitgebreid beloont. Beloon met je stem, haal de druk van de training weg en geef wat lekkers, bijvoorbeeld een brokje.”

Tot slot

“Een prikje geven aan je paard doet natuurlijk pijn. Ik kan me voorstellen dat het voor een paardeneigenaar mentaal lastig is om zijn paard daaraan te laten wennen. Je moet het immers een beetje pijn doen. Houd in je achterhoofd dat het in het belang van het paard is om dit op te lossen”, besluit Petra Vlasblom.

Copyright: Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant