-

Hoe leer je je paard vrijheidsdressuur oefeningen?

Nikki de Kerf

Vrijheidsdressuurspecialisten Eva Roemaat en Jesse Drent leggen de basisoefeningen van vrijheidsdressuur uit.

Jambette

Bij de jambette leer je je paard zijn voorbeen recht vooruit op te tillen en gestrekt te houden. Hij moet dat net zo lang doen tot jij aangeeft dat het genoeg is. Het beste is om deze oefening zowel met het linker- als rechtervoorbeen te leren, om scheefheid te voorkomen. Deze oefening is zwaarder voor je paard dan je denkt: je traint er zijn rug, billen, schouders en buikspieren mee.
Allereerst leer je je paard voetjes geven door aanraking. Het is de bedoeling dat je paard zelf zijn voet optilt en dat je die niet vasthoudt. Jesse geeft het commando iets met zijn hand of zweepje achter de schouder, tot het paard het voetje optilt. Om te beginnen houdt hij zijn ene hand bij de schouder en vraagt hij met zijn andere hand het been naar voren. Als het paard gaat schudden met het been, beloont hij dat. Je vraagt telkens het been iets meer naar voren.
Eva doet juist net of ze gaat hoeven uitkrabben en duwt het paard tegen zijn schouder uit evenwicht. Ze tast af op welke plek op het been het paard reageert door zijn voet op te tillen. Ze vraagt het commando ‘been’ of ‘pas’, maar dat kan net zo goed ‘frikadel’ zijn. Als het paard maar reageert.
Let op: pas op voor de reactie van je paard. Sommige paarden kunnen flink zwaaien met hun voorbenen. Let dus op waar je staat. Wordt je paard te enthousiast, las dan pauzes in tussen oefeningen of vraag het wat rustiger.

Kus geven

Voor Jesse is dit vaak de eerste oefening die hij bij een paard aanleert. Je gaat voor het paard staan en neemt een snoepje in je hand. Met de vinger van die hand raak je de neus van je paard aan, zodat hij het snoepje ruikt. Vervolgens wijs je naar je mond of je wang. Het is de bedoeling dat je paard je hand gaat volgen naar je gezicht. Dat moet hij zelf doen, het is niet de bedoeling dat je hem naar je toe trekt of dat je je gezicht richting je paard beweegt. Door de beweging paardenneus-gezicht steeds te herhalen, leg je een soort onzichtbaar lijntje van je paard naar jou. Als je paard dichter bij je gezicht komt, maak je een kusgeluid. Zo leert het paard het commando voor een kus. Als hij daadwerkelijk met zijn lip je gezicht aanraakt, geef je direct een snoepje of een beloning met je stem. Dit is een redelijk onschuldige oefening. Een paard kan zo enthousiast worden, dat hij ook een kus geeft als jij even met je vinger over je wang jeukt. Maar pas op: doe nooit een snoepje in je mond om deze oefening aan te leren. Als je paard happerig is, kan hij in je wang of lip gaan bijten.

Lachen/flemen

Sommige paarden gaan flemen als ze wat geks ruiken. Eva gebruikt bijvoorbeeld een sinaasappelschil of iets waarop een paard reageert door te flemen. Je kunt het ook aanleren met behulp van een snoepje. Jesse doet het met een snoepje tussen zijn wijsvinger en zijn duim. Hij houdt het brokje net iets boven de bovenlip van het paard. Het paard probeert vervolgens het snoepje te pakken door zijn bovenlip op te tillen. Eva waarschuwt dat je het voer niet tussen zijn lippen moet houden, want dat leer je je paard te bijten. Hij moet echt met zijn bovenlip achter je hand aangaan. Ook kun je het geurtje ook een beetje bij zijn neusgaten houden. Jesse doet zijn wijsvinger omhoog als commando voor het lachen. Als het paard reageert krijgt hij een snoepje. Niet boven zijn lip, maar gewoon uit de vlakke hand, onder zijn hoofd. Deze oefening kan soms in tien minuten zijn aangeleerd, een andere keer duurt het wat langer, dat verschilt per paard. Hij is geslaagd als hij doet waar jij tevreden mee bent. ,,Het paard van een vriendin van mij doet zijn mond wijd open”, zegt Eva. ,,Als een paard zijn bovenlip strak omhoog houdt, is hij voor mij perfect.”

Op het blok

Zorg voor een stevig blok dat niet instort of omklapt als het paard erop gaat staan. Begin met een lage plank als het paard het eng vindt. Je kunt ook een kleed pakken of een pallet met een stevige houten plank erop: als het maar iets is waarop hij kan staan. Eva en Jesse gebruiken altijd een blok van 40 cm hoog, maar dat is voor sommige paarden al te hoog. Bij deze oefening moet het paard zichzelf vanuit de schouder omhoog drukken. Het is daarom zaak dat hij niet te dicht, maar ook niet te ver van het blok af staat. Als hij er te dicht opstaat, kan hij met zijn kootholtes over de achterste rand komen en het blok omtrekken. Daarmee schaad je het vertrouwen. Als het paard te veraf staat, komt er teveel belasting op zijn pezen. Als je de voet van het paard iets voor of in het midden van het blok kunt zetten, staat hij goed. Je kunt het paard lokken met een beetje voer. Eva adviseert om een gewoon stalhalster bij je paard aan te doen, omdat dat vaak een betere drukverdeling heeft dan een touwhalster. Soms kun je een paard ook een beetje naar het blok toe trekken aan het touw. Handig is als je met zijn tweeën bent. De een kan het paard lokken met wat voer, terwijl de ander een voet op het blok probeert te zetten. Denk eraan dat het paard een opwaartse beweging moet maken, dus vraag zijn hoofd niet naar beneden, maar houd het voer waarmee je hem lokt juist iets hoger. Volgens Jesse vinden heel veel paarden het heel leuk om op het blok te staan. ,,Ze moeten even snappen dat het hun gewicht kan dragen. Als ze er eenmaal opstaan, kijken ze vaak heel trots.”
LET OP: leer deze oefening niet aan op een trailerklep. De kans bestaat dat een paard het trailerladen gaat zien als ‘op de trailerplank’ staan en dus niet verder de trailer in loopt.

Spagaat

Bij deze oefening kun je een grondbalk gebruiken om het aan te leren. Het is een moeilijke oefening, want hij moet zijn achterbenen laten staan en alleen zijn voorbenen bewegen. Zorg allereerst dat je paard vierkant staat, met zijn achterbenen naast elkaar. Als je een balk gebruikt, laat je paard dan met zijn voorbenen over de balk stappen. Zijn achterbenen moeten achter de balk blijven staan. Zorg dat je wat voer in je hand hebt en vraag het hoofd van het paard iets naar voren en iets omlaag. Het is handig als je paard al zijn voorbenen heeft leren optillen met behulp van aanraking door een zweepje. Jesse vraagt het paard laag bij de kogel zijn voorbenen op te tillen. Je vraagt om en om het linkerbeen en dan het rechterbeen naar voren. Ook hierbij is het zaak om stapje voor stapje te werken. Jesse: ,,Een paar centimeter is al genoeg. Je moet tussendoor ook even rust nemen, anders gaat je paard heel snel toch lopen.” Eva opent haar hand snel als het paard een stapje naar voren doet, zodat het paard wat brokjes kan pakken als beloning. Daarna sluit ze haar hand weer. Een truc om je paard te helpen is door zijn hoofd wat van je af te buigen als je links van je paard staat en wil dat hij zijn linkerbeen naar voren beweegt. Andersom kun je het hoofd wat naar je toe vragen als je zijn rechterbeen naar voren wil hebben.
Let op de stand van de hoeven van je paard. Als hij achter op zijn tenen gaat staan, is dat niet goed voor zijn rug en zijn bekken. De voetzolen moeten de grond blijven raken.
TIP: Ben je klaar met deze oefening, vraag je paard dan niet meteen naar voren. Je hebt hem namelijk de hele tijd gevraagd om met zijn achterbenen te blijven staan. Haal je paard eerst uit de spagaat door zijn voorbenen achteruit te zetten, zodat hij weer min of meer vierkant staat. Pas dan kun je naar voren wegstappen.

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant