-

Vier effectieve manieren om een geblesseerd paardenbeen te koelen

Arnd Bronkhorst

Met deze winterse temperaturen denk je misschien niet zomaar aan het onderwerp koelen, maar juist wanneer paarden frisser dan gebruikelijk zijn zit een ongelukje in een klein hoekje. Maar wat is nou eigenlijk de meest effectieve manier om de benen van je paard te koelen wanneer hij kampt met een zwelling door een verstuiking?

Naast pijnstilling, stalrust en stukjes wandelen aan de hand is koelen een vaak gegeven advies van de dierenarts wanneer een verstuiking bij je paard wordt geconstateerd. Het gebruik van Groene leem of koelende klei, koelende gel, koud water en iceboots zijn de meest voor de hand liggende opties. Maar wanneer kies je voor wat?

Koud water

Koelen met koud water is de goedkoopste en een van de meest effectieve manieren om het been in zijn geheel te koelen. Afspuiten met de tuinslang is effectief en het meest effectief wanneer de temperatuur van het water tussen de 0 en 10 graden ligt. Zorg er echter wel voor dat je het water niet met te veel druk op de benen spuit. Wees extra voorzichtig wanneer je paard wondjes heeft. De eerste keer kan het geen kwaad om een wondje nat te maken en zo meteen op te schonen, maar wanneer het wondje keer op keer nat of open wordt gemaakt duurt het langer voordat het zich geneest.



Tip: Heb je een braaf paard, dan kun je de benen effectiever koelen met oude bandage. Bandageer je paard met een stalbandage (bij voorkeur eentje van fleece of een bandage met een uiteinde van elastiek). Bandageer niet te strak. Maak daarna het gebandageerde been nat. Ontkoppel daarna de sproeikop van de tuinslang en steek hem bovenlangs in de bandage en laat het water vervolgens zachtjes door de bandage lopen. Steek hem er niet te diep in, zodat mocht het paard in paniek omstappen de slang wel loskomt. Wanneer je paard braaf is kun je hem n principe zo laten staan, zolang je wel een klein oogje in het zeil houdt. Door de bandage koelt het been gelijkmatig en zonder te veel druk. 

Je kunt met een even zo braaf paard ook proberen hem in een emmer met koud water te laten staan. Groot nadeel is dat dit vaak uitloopt tot een waterballet, wat in de winter niet echt aan te raden is! 😉

Een groot nadeel van koelen met water is dat het tijd kost omdat je er als baasje bij moet blijven. Natuurlijk is het helemaal niet erg om tijd te nemen voor je paard, maar wanneer je meerdere keren per dag moet koelen kan het lastig worden om niet in de knoop te komen met andere klusjes op en naast stal. 

Daarnaast is koelen met water niet de fijnste bezigheid (zeker niet voor je vingers) wanneer het vriest. Let ook op met het regelmatig koelen met water wanneer je paard gevoelig is voor mok. Ook al droog je het been af: de huid wordt toch vaker nat dan gebruikelijk wat dergelijke winterkwaaltjes in de hand kan werken.

Groene leem of koelende klei

Groene leem is een eeuwenoud goedje dat bekend staat om zijn antibacteriële en vochtafdrijvende eigenschappen. Groene leem of een andersoortige koelende klei smeer je direct op de huid van het been. Sommige mensen kiezen ervoor het been daarna te bandageren (soms zelfs met een natte krant ertussen), wat goed kan werken wanneer het paard vocht vasthoudt. Maar wanneer je de klei gebruikt om een zwelling in het been te koelen kun je beter de bandage af laten, om zo de koelende eigenschappen optimaal te kunnen benutten. 

Afhankelijk van het type klei moet je de klei met (koud) water afspoelen wanneer het is opgedroogd, maar soms wordt het aangeraden de klei al eerder te verwijderen. Dit staat altijd duidelijk op de verpakking aangegeven. Zeker wanneer je de klei gebruikt voor zijn koelende eigenschappen is het belangrijk het niet te lang te laten zitten. Omdat de klei koelt door middel van verdamping, werkt het alleen zolang het nat is. Zodra de klei is opgedroogd, zal het been (door de dan isolerende werking van de klei) juist weer sneller opwarmen.

Een groot nadeel van klei is dat het best een kliederboel kan worden en het al vrij snel overal perongeluk opgesmeerd zit. Hoewel klei een natuurproduct is en niet zomaar voor irritatie zorgt, blijkt klei niet bij ieder paard even effectief te werken, zeker niet in vergelijking met water of ijs.

Koelende gel

Net als klei koelt gel (vaak op alcoholische basis) door verdamping: in de meeste gevallen door toevoeging van stoffen als kamfer, menthol en allantoïne. Hoewel koelende gel vaak voor een minder grote kliederboel zorgt als klei, is het wel belangrijk om na te gaan of je paard niet gevoelig is voor de werkzame bestanddelen. Omdat koelende gels in tegenstelling tot klei niet altijd op natuurlijke basis is, kan het voor irritatie zorgen: zeker wanneer het paard naast de zwelling ook een wondje heeft. Het is altijd raadzaam om het gebruik van gel te overleggen met je dierenarts.

Net als bij klei is het belangrijk om koelende gel na een bepaalde periode af te spoelen, vaak wordt dit op de verpakking aangegeven.

Iceboots

Iceboots zijn beenbeschermers met meerdere klein koelelementen met daarin een gel of vloeistof. Je legt de boots in de vriezer en brengt hem aan op het been wanneer nodig. Hoe beter de beschermer aansluit op het been, hoe effectiever hij koelt.

Wees echter voorzichtig wanneer je de iceboots meteen uit de vriezer op de huid aanbrengt, omdat dit voor bevriezingsletsel kan zorgen. Het is verstandig om de iceboots wat eerder uit de vriezer te halen of een onderlap of bandage onder de boot aan te brengen.

In principe hoef je niet bij je paard te blijven wanneer hij iceboots om heeft: ze blijven net zo goed zitten als gewone beenbeschermers. Net als bij water koelen iceboots zeer efficiënt en blijven ze koud zo lang als je ze om laat. Vaak is het advies van de dierenarts om 10 minuten tot een half uurtje te koelen: iets wat voor iceboots geen enkel probleem is. Iceboots bieden een goed alternatief voor water wanneer het buiten vriest of wanneer je paard gevoelig is voor mok. Wondjes blijven, in tegenstelling tot water, door de beschermer ook onaangeroerd. 

Het grootste nadeel is dat iceboots waarschijnlijk de prijzigste optie zijn, maar wél een duurzame aanvulling zijn op jouw EHBO-kit!

Wat doe jij?

Naast de vier meest gebruikte opties vind je op internet nog tal van andere ‘oma weet raad’-maniertjes om benen te koelen. Sommige mensen vriezen onderlappen in of bandageren natte kranten om de benen. Er bestaan zelfs hele ingenieuze koelsystemen waarbij er actief water of koelvloeistof door de boots wordt gepompt. Bit is nieuwsgierig wat jij de ultieme manier vindt om benen te koelen: deel je tips met ons op Facebook!

Bron: Bitmagazine.nl

Meer lezen van Bit? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant