-

Soorten en maten hoefbeslag

Laura Raats & Stefanie Boon

Sommige paarden hebben van zichzelf harde hoeven, maar er zijn ook paardenhoeven die sneller slijten of zelfs afbrokkelen. Hoefijzers beschermen de hoeven tegen overmatige slijtage en kunnen tevens een hoef- of beenstand corrigerende functie hebben. Hoe weet je nu of je paard hoefijzers nodig heeft? En voor welk type hoefbeslag zou je dan kiezen? Hoefsmid Stefanie Boon geeft tekst en uitleg.

Er zijn genoeg paarden die blootsvoets door het leven gaan. Maar tegelijkertijd zijn er verschillende redenen om gebruik te maken van een bepaald hoefbeslag. “De functies van hoefbeslag zijn; het verbeteren van de hoefkwaliteit, het genezen van blessures, zorgen voor comfort bij het lopen, het voorkomen en corrigeren van scheefstanden en het bieden van grip”, begint Boon. “De keuze voor het soort beslag is afhankelijk per paard en gebruik.” 

Hoefijzers voor sport en recreatie

In de meeste disciplines en bij recreatief rijden wordt vooral gebruikgemaakt van ijzers van acht mm dikte, maar ijzers van tien of twaalf mm dik zijn ook mogelijk. “Ik heb altijd ijzers van allerlei diktes bij me”, vertelt Boon. “Die van tien mm worden vaak gebruikt voor paarden die voor de wagen lopen”, gaat ze verder. Daarbij zijn er ijzers met enkele of dubbele lippen. De eerste wordt gewoonlijk als voorijzer toegepast en de tweede als achterijzer. “De lip(pen) op een ijzer zorgt ervoor dat de smid beter het midden van de hoef kan bepalen en het ijzer makkelijker kan passen.” Verder legt ze uit dat je ijzers met dubbele lippen iets verder naar achteren kunt leggen. In het geval van bijvoorbeeld een plattere hoef, kun je op deze wijze het afrollen van de hoef bevorderen. Dit effect heeft ook een ijzer met een bredere opzet, zoals het Equilibrium ijzer. Zo’n ijzer heeft, dankzij de opzet die voorbij het eerste nagelgat links tot voorbij het eerste nagelgat aan de rechterzijde loopt, een breder afrolpunt. Met als gevolg dat de hoef linksom en rechtsom makkelijk kan overrollen”, licht Boon toe. Bovendien heb je linker- en rechterijzers. “De buitenste hoefhelft is namelijk over het algemeen groter dan de binnenste hoefhelft. Om deze reden is de buitenste tak van het ijzer dan ook iets langer dan de binnenste tak”, verklaart ze.

Beslag voor western

Voor westernpaarden is er beduidend ander beslag beschikbaar. “Het voorijzer is vaak dunner en heeft half of helemaal afgeronde randen. Hiermee kunnen de hoeven van de Quarters sneller “wegrollen” en is de kans kleiner dat zij zichzelf raken”, zegt Boon. Voor de sliding stops worden speciale sliding plates onder de achterhoeven aangebracht. “Hierbij heb je sliding plates met takken van dezelfde breedte, maar er zijn ook sliding plates waarvan de linker- of rechtertak een andere breedte heeft. Dit heeft te maken met de richting waarin het been gaat tijdens de sliding stop. Paarden waarvan het been meer naar buiten doorglijdt zouden, bij wijze van spreken, aan het einde van de sliding stop in de spagaat komen. Een bredere buitentak stuurt het been dan rechter onder het lijf”, legt ze uit. Vergelijk het maar met een ski, een brede ski zal meer weerstand bieden dan een smalle ski.”

Alternatieve materialen

Naast stalen ijzers is er ook aluminium en kunststof beslag op de markt. “Voor aluminium beslag wordt vaak gekozen in de draf- en rensport”, vertelt Boon, “omdat het licht is en toch bescherming biedt.” Dit zijn ook de redenen dat het wordt gebruikt bij bepaalde blessures. Beslag van kunststof wordt met name toegepast in de endurance en recreatie. Het materiaal zorgt voor meer schokdemping, is licht van gewicht en de hoef heeft iets meer bewegingsvrijheid dan bij een ijzer.

Hoefschoenen

Wat betreft het gebruik van hoefschoenen, benadrukt Boon dat het belangrijk is om een paard hier goed aan te laten wennen. “Het draagt toch anders dan een ijzer. Bovendien moet het goed passen, dus laat het door een deskundige aanmeten”, merkt ze op. “Het liefst een week of vier, vijf na de bekapbeurt zodat de hoeven weer wat hebben kunnen groeien. Anders is er een grote kans dat de hoefschoen te krap wordt.” 

Voordelen en nadelen

IJzers hebben als voordeel dat zij volledig op maat gesmeed kunnen worden en dat er specifieke aanpassingen kunnen worden gedaan, bijvoorbeeld tegen aantikken. Tevens kunnen er schroefgaten in worden gemaakt voor stiften. “Voor springpaarden kan bijvoorbeeld een derde schroefgat worden gecreëerd, zodat het paard meer grip heeft in de bochten en bij de afzet. Het maken van schroefgaten in kunststof beslag is niet mogelijk. Hierbij moet de hoefvorm ongeveer gelijk zijn aan het beslag, waardoor het niet past onder iedere paardenhoef”, geeft Boon toe. Daarnaast heeft beslag gemaakt van zachter kunststof een grotere remmende werking op het been, wat het paard vaak niet ten goede komt. De hardere kunststoffen zouden echter qua stroefheid juist vergelijkbaar zijn met blote hoeven. Het is handig om te weten dat de hardheid van kunststof beslag verschilt per merk. Wat betreft aluminium, heeft dit materiaal als nadeel dat het aanzienlijk sneller slijt. 

Tips

  • Zorg dat er niet te veel tijd zit tussen de bekapbeurten, zodat de stand van het paard niet te drastisch hoeft worden aangepast. 
  • Vertel je hoefsmid hoe het na het vorige bezoek is gegaan. Liep je paard anders dan normaal of misschien wel gevoelig op bijvoorbeeld kiezelpaden? “Praat met elkaar”, benadrukt Boon. “Dat is belangrijk!” 

Bron: Bitmagazine.nl,

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant