Hoe kies je een
betrouwbaar
voedingssupplement?

Tekst: Redactie Bit & Cap | Foto's: Goldmedics, Sanne Wiering

Laten we bij het begin beginnen: zijn supplementen wel nuttig, of is het vooral marketing?

"Absoluut nuttig. Zowel om tekorten in het voedingspatroon aan te vullen als om extra inspanningen van het paard te ondersteunen. Soms zijn ze een alternatief voor medicatie of helpen ze om de bijwerkingen van medicatie te verminderen. Soms zijn ze een tussenstap voordat een medicinale behandeling wordt ingezet, omdat ze veel gunstiger zijn wat betreft bijwerkingen. Preventie blijft daarbij een belangrijk uitgangspunt. Maar de waarde van supplementen hangt volledig af van de kwaliteit en de kennis achter het product."

Wat heb je nodig om als bedrijf een voedingssupplement op de markt te brengen?

"Ik zeg wel eens lachend: een computer, een telefoon en een goed marketingverhaal."

Hoezo?

"In de meeste gevallen werken supplementbedrijven volgens een soort auto-assemblagemodel: leveranciers leveren de onderdelen (in dit geval de ingrediënten), en doen het grootste deel van het onderzoek. Het automerk (in dit geval het supplementenbedrijf) zet het dan in elkaar. Bovendien wordt bij veel supplementbedrijven zelfs dat laatste, zoals mengen of afvullen, uitbesteed aan een ander bedrijf. Met andere woorden: de instapdrempel is laag. Een eigen fabriek, onderzoeksafdeling of diepgaande expertise zijn geen (wettelijke) vereisten."

Zijn voedingssupplementenbedrijven die de claim 'ontwikkeld door dierenartsen' voeren dan niet beter?

"Zeker, omdat de kennis van het dier dan aanwezig is. Maar met alleen een veterinair diploma en verder enkele marketingmensen in dienst, ben je er nog niet. De nodige kennis van het vak en van het hoe en waarom van supplementen krijg je enkel door dagelijks in een veterinaire praktijk te werken. En zelfs dat is nog maar een deel van het verhaal. Je hebt ook diepgaande kennis nodig van ingrediënten en van hun effect op de gezondheid. Daarvoor zijn biochemici, chemici, bio-ingenieurs, voedingstechnologen, data scientists en andere specialisten nodig. Idealiter moet je mensen in je eigen bedrijf hebben die hun ervaring hebben opgebouwd in die toeleverancierbedrijven. Een modern supplementbedrijf dat écht onderbouwd wil werken, combineert klinische ervaring met fundamentele wetenschappelijke expertise."

Waarom is die extra expertise zo belangrijk?

"De afgelopen decennia is de kennis over bioactieve natuurlijke stoffen en hun effect op de gezondheid spectaculair toegenomen, vooral in de humane sector. Er zijn inmiddels letterlijk duizenden bedrijven die stoffen uit het plantenrijk analyseren op hun mogelijke gezondheidswaarde. Daarom heb je die eigen mensen nodig die die stroom aan nieuwe informatie wetenschappelijk kunnen analyseren. Wie dat niet kritisch kan analyseren, loopt het risico achterhaalde of irrelevante ingrediënten te gebruiken, of modetrends te volgen zonder onderbouwing."

Wordt er veel specifiek onderzoek gedaan bij paarden?

"Paardenonderzoek lijkt wetenschappelijk belangrijk als je in de paardenwereld zit, maar het is microscopisch klein in vergelijking met wat er bij mensen gebeurt. Bovendien is de kwaliteit van de studies bij mensen veel beter. Wie dus wacht op 'hét paardenspecifieke bewijs', loopt vaak jaren achter op wetenschappelijke ontwikkelingen."

Hoe kan men dan toch verantwoord werken?

"Gelukkig delen alle zoogdieren, door hun gezamenlijke oorsprong, een groot deel van hun basisfysiologie. Dat betekent dat kennis over de beïnvloeding van lichaamsprocessen bij mensen, mits correct geïnterpreteerd, waardevolle inzichten kan bieden voor paarden. Maar dat vraagt specifieke wetenschappelijke kennis, geen copy-paste. Daarom is ook de permanente aanwezigheid van niet-veterinaire deskundigen binnen een supplementbedrijf belangrijk: zij moeten kunnen beoordelen welke humane bevindingen relevant kunnen zijn voor paarden. Sporadisch een consultant inschakelen volstaat dan niet."

Wat is dan 'evidence based' (op bewijs gebaseerd) in deze sector?

"Met 'evidence based' bedoelt men doorgaans dat de claim wetenschappelijk onderbouwd is door tientallen studies, uitgevoerd onafhankelijk van de producent. Bij paarden bestaat dat in die vorm niet. Soms wordt in reclame of marketing onder een claim verwezen naar een wetenschappelijk artikel dat die claim zou moeten ondersteunen, maar vaak blijkt bij nader inzien dat die verwijzing dat helemaal niet doet. Bovendien is het 

vandaag de dag zelfs mogelijk om met AI fake wetenschappelijke publicaties te genereren. Voor mij blijft het enige echte bewijs het feit dat het supplement doet wat het moet doen in de praktijk."

Wat is de rol van sociale media?

"Je moet je bedrijf natuurlijk zichtbaar maken, en daarvoor zijn sociale media ook nuttig. Maar wanneer communicatie vooral draait rond slogans, promoties en spektakel, is waakzaamheid geboden. Kennis herken je aan inhoud. Marketing herken je vaak aan de drang naar volume."

Hoe betrouwbaar zijn reviews?

"Ook met reviews moet je opletten. Zijn die spontaan ontstaan of werden ze gesponsord? Wat is de link tussen de reviewer en het bedrijf? Vertrouw daarom in de eerste plaats op wat je hoort van je eigen dierenarts, kennissen, vrienden of andere mensen uit je directe omgeving. Let ook op het rechtstreekse contact met het supplementbedrijf. Hoe bereikbaar zijn ze? Hoe efficiënt helpen ze je bij het maken van de juiste keuze voor jouw paard? En kijken ze daarbij ook breder dan alleen het supplement?"

Is 'ontwikkeld door veterinaire universiteiten' een sterke garantie?

"Dat is nuttig, maar geen garantie. Ook dan ontbreekt die essentiële niet-veterinaire deskundigheid. Een belangrijker signaal is wanneer veterinaire universiteiten en klinieken zó overtuigd zijn van de efficiëntie van specifieke supplementen dat ze die zelf gebruiken en voorschrijven, omdat ze de resultaten ook zelf zien."

Is het beter om een supplement te kopen via een website gelinkt aan dierenartsen?

"Dat is inderdaad beter, maar let erop dat je de juiste informatie krijgt en niet verleid wordt via abonnementen of andere marketingsystemen. Kijk ook of het advies inhoudelijk onderbouwd is en breder kijkt dan enkel het supplement."

Als ik dit alles hoor, mag ik dan nog vertrouwen op supplementen?

"Supplementen zijn, samen met de juiste voeding en indien nodig medicatie, een van de hoekstenen om zo lang mogelijk een fijne relatie te hebben met een gezond paard. Voor je een supplement koopt, evalueer je daarom best eerst of het bedrijf achter dat product aan jouw criteria voldoet."

Wat is de rol van je eigen dierenarts?

"Die is erg belangrijk, want hij of zij kan de juiste diagnose stellen en de evolutie mee opvolgen."

Is er nog iets waar ik op moet letten bij een keuze voor een supplementbedrijf?

"Je moet aanvoelen dat het hun bedoeling is om je paard zich zo goed mogelijk te laten voelen, en niet in de eerste plaats om je een supplement te verkopen. Dat betekent dat ze naar het volledige plaatje kijken, dus ook naar voeding en management. Preventie blijft immers altijd beter dan achteraf moeten oplossen."

Zijn er binnen de supplementensector voor paarden bepaalde domeinen die er echt uitspringen?

"Als ik één domein moet kiezen, dan is het zeker dat van de darmflora. Tegenwoordig is het moeilijk om een orgaan in het lichaam te vinden waarop de darmflora geen invloed heeft." P

In het volgende deel gaan we inhoudelijk dieper in op de belangrijkste supplementcategorieën en hun onderlinge relevantie.