-

Temperamentvol gangenpaardenras; de Peruaanse Paso

Schaduw Peruaanse Paso Arnd Bronkhorst

Peru beschikt met de Peruaanse Paso over een temperamentvol en prachtig paardenras. Over de rijke historie, het exterieur, het karakter en alle specifieke eigenschappen van dit gangenpaardenras lees je alles in onderstaand artikel.

Land van herkomst

Peru is een land, waarin het landschap adembenemende uitersten kent. Van het hoog oprijzende Andesgebergte dat van noord naar zuid door het land loopt tot en met het Amazoneregenwoud in het oosten en de dorre kustvlakten in het westen.

Historie van het paardenras

De eerste paarden in Zuid-Amerika kwamen met de tweede reis in 1493 van Christoffel Columbus mee. Dit waren onder meer de nu uitgestorven Spaanse Jennet (een paard met een extra viertaktgang), de Garrano, de Sorraia en enkele kleine paarden en grotere Spaanse rijpaarden. Net als de Paso Fino heeft de Peruaanse Paso dus Spaanse roots.



In het begin van de 16e-eeuw vormde Peru het hart van de Incabeschaving, die zich over een groot deel van Zuid-Amerika uitstrekte. Verhalen over de grote rijkdommen van Peru bereikten de Spaanse conquistadores, die toen in het net gestichte Panama-Stad woonden. Op basis van die verhalen zetten de Spaanse conquistadores een aantal expedities om dat legendarische land te gaan vinden. Rond 1531 kwamen ze onder leiding van Francisco Pizaro voor het eerst in Peru. De paarden die ze bij zich hadden, waren de eerste in Peru en zouden de genetische basis gaan vormen van waaruit de Peruaanse Paso zich zou ontwikkelen.

Al snel ontstonden er in heel Zuid-Amerika stoeterijen, fokfaciliteiten en een onderlinge paardenhandel om goede paarden te leveren aan de toenemende stroom van ontdekkingsreizigers en kolonisten. Toen de fokkerijen eenmaal opgezet waren konden een aantal van de beste Andalusiërs vanuit Spanje overkomen. Eveneens werden er Berbers geïmporteerd. De Peruaanse Paso is uiteindelijk ontstaan door zorgvuldig en intensief fokken met deze geïmporteerde Spaanse paarden en Berberpaarden.

Het exterieur

Het hoofd is edel met grote, vriendelijke ogen en alerte oren. De hals is vrij kort en breed en deze wordt opgericht gedragen. Het lichaam is compact met een diepe, brede borst en lange gespierde flanken. Weelderige manen en een lange laag aangezette staart maken dit paardenras elegant. De benen zijn verder zeer sterk en het paardenras heeft harde hoeven.

De Peruaanse Paso heeft een stokmaat die tussen de 142 tot 152 centimeter ligt. Als vachtkleuren komen: bruin, vos, wildkleur, zwart, schimmel, palomino of roan voor.

Karakter

De temperamentvolle combinatie van levendigheid, trots, werklust en toewijding aan de ruiter wordt in het Spaans brio genoemd. Paarden van dit ras hebben een goed uithoudingsvermogen en kunnen voor lange ritten gebruikt worden.

Raskenmerkende gangen

De Paso is één van de weinige paardenrassen met een natuurlijke extra gang, die het geërfd heeft van de Spaanse Jennet. Deze viertaktgang valt tussen de stap en de galop in en kent twee tempi; de langzamere paso Ilano en de snellere variant de sobreandando. Deze laatste snellere gang, waarbij de laterale passen korter na elkaar vallen, is prettig voor de ruiter. De eerste kolonisten (de Spaanse conquistadores) en ontdekkers gebruikten deze gang maar al te graag, bij het afleggen van lange afstanden.

Een ander specifiek kenmerk van de Peruaanse Paso is z’n ongebruikelijke zwaaibeweging met hun voorbenen vanuit de schouder. Dit wordt termino genoemd.

Terugval in populariteit

Het paardenras leed zwaar tijdens de Salpeteroorlog (1879-1884), toen Chileense troepen het land binnenvielen en talrijke waardevolle Peruaanse Paso’s omkwamen bij de gevechten. Veel Peruanen lieten hun paarden los in de hoop dat ze in het wild meer kans hadden om te overleven en om te voorkomen dat ze door soldaten gedood werden.

Een tweede moment van terugval in populariteit in de geschiedenis kende het paardenras aan het begin van de 20ste-eeuw. Door urbanisatie en de aanleg van de Pan-American Highway, nam de vraag naar Peruaanse paarden vooral in het zuiden van het land sterk af. Dit kwam het paardenras niet ten goede. Veel van de ooit uitstekende paarden verwilderden in de Andes of dienden als werkpaard bij boerenfamilies.

Een derde terugval was er in de jaren ’60 bij vooral de paarden uit het noorden van Peru. Door landhervormingen vielen veel stoeterijen en fokprogramma’s uiteen en werden de paarden verspreid. Veel van de beste dieren kwamen in de Verenigde Staten en Midden-Amerika terecht.

Revival

In Zuid-Peru dankt de Peruaanse Paso zijn opleving grotendeels aan Gustavo de la Borda, een paardenliefhebber die aan het begin van de 20ste-eeuw showpaarden fokte. Destijds golden de paarden uit het noorden als superieur ten opzichte van de paarden uit het zuiden en daar wilde Gustavo verandering in aanbrengen. Hij trok daarom de bergen van de Andes in op zoek naar paarden van hoge kwaliteit, die tijdens de conflicten met Chili losgelaten waren of die op boerderijen waren beland. Op één van zijn zoektochten vond hij een armzalig ogende hengst, die kreupel was door een oude verwonding. Hij schatte de hengst echter op waarde en kocht deze van de stomverbaasde eigenaar. Het paard, Sol de Oro, bleek een goed verervende dekhengst te zijn, die in de zuidelijke regio een groot aantal paarden van topklasse en nationale kampioenen zou voortbrengen.

In het noorden van het land zette een al even getalenteerde paardenman, Federico de la Torre Ugarte, een fokprogramma op voor Peruaanse paarden, die voornamelijk afstamden van de belangrijke merrie La Zapata. La Zapata, die nationaal kampioen van Peru was in 1946, was moeder van de hengst Limenito. Dit werd één van de belangrijkste stamhengsten in het noorden van Peru.

Stamboek en fokkerij

Het paardenras werd in Peru honderden jaren lang in relatieve afzondering gefokt en is daar sinds 1992 erkend als cultureel erfgoed. Raszuivere Peruaanse Paso’s worden in Peru in het Paso Peruano stamboek opgenomen.

Dichterbij bestaat er in Duitsland ook de Europese Paso Peruano Vereniging. In Nederland legt de Pasohoeve zich volledig toe op de fokkerij van de Paso Fino en de Paso Peruano.

Profiel Peruaanse Paso

Modern gebruik

Tegenwoordig wordt de Peruaanse Paso hoofdzakelijk gebruikt als rijpaard. Ook wordt dit paardenras ingezet als show-, wedstrijd en westernpaard.

Bron: Bitmagazine.nl

Meer lezen van Bit? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant