-

Rijbaanverlichting: Steek eens een lampje aan!

In de donkere winterdagen is licht in de buitenbak een uitkomst. Maar wat is goede rijbaanverlichting? Waar moet je op letten en wat kost dat allemaal? Rofianda Light Solutions zet het voor je op een rijtje.

Het eerst wat je je af moet vragen, aldus Anouk Gronsveld van Rofianda, is: wat wil je precies? Rijd je hooguit twee keer per week een uurtje ’s avonds buiten, wil je ook springen bij kunstlicht of worden er misschien zelfs wedstrijden gehouden in de verlichte buitenrijbaan? Afhankelijk van de manier waarop de rijbaan wordt gebruikt, kan er een precies passend lichtplan worden gemaakt. Er is natuurlijk ook nog het kostenplaatje. Professioneel aangelegde rijbaanverlichting met led-licht heeft een heel andere prijs dan twee derdehands lantaarnpalen met een led tl-buis erin. “Het kan beide”, weet Anouk Gronsveld, “afhankelijk van de uiteindelijke activiteiten en de eisen hiervoor zullen de kosten van de verlichting stijgen.”

Hoeveelheid licht

Het gebruik van de buitenrijbaan is medebepalend voor de verlichting die je nodig hebt. “Als jij de enige bent die af en toe ’s avonds in het donker buiten wilt rijden, is er niets mis met een paar oude lantaarnpalen. Worden er lessen in de bak gegeven, of gesprongen, dan is er meer licht nodig.”

Ter vergelijking: voor wedstrijden in een verlichte binnenrijhal heb je 150 tot 200 lux aan licht nodig, terwijl je bij 100 lux in een binnenbaan prima kunt trainen. Voor dressuurmatig trainen in de verlichte buitenbak volstaat 20 lux, terwijl je voor wedstrijden tot M-dressuur en L-springen buiten redelijk met 40 lux uit de voeten kunt. Een leuk weetje: Rofianda verzorgde ook de verlichting bij de KNHS in Ermelo. “Daar kunnen de lampen 700 lux leveren. De gebruikte lichtkleur is gelijk aan de kleur van daglicht en je kunt er super bij fotograferen en filmen.”

Lampen

Er is keuze uit verschillende lampen voor je rijbaan. Rofianda werkt veelal met led-licht. “Dat is duurzaam, heeft een natuurlijke kleur, geeft weinig lichtstrooiing, de lampen hoeven niet af te koelen en zijn dimbaar”, vertelt Anouk. “Met led is veel mogelijk, maar je moet het wel goed afstellen. Verkeerd geïnstalleerde ledlampen geven hard licht, met schaduwen. Bovendien is de apparatuur gevoeliger, het is bijvoorbeeld niet handig om de lampen op dezelfde groep als de waterpomp aan te sluiten.”

Verder zijn er de bekende tl-lampen en zie je vaak gasontladingslampen als rijbaanverlichting. “Die moeten erg lang opwarmen en afkoelen. Deze lampen mogen nog wel worden gebruikt, maar niet meer nieuw worden verkocht.” Prachtig mooi is plasmaverlichting. “Een kopie van de zon, maar heel erg duur. Deze verlichting is nog niet commercieel verkrijgbaar.” Inductieverlichting is goed en werd veel gebruikt, maar is inmiddels ingehaald door led qua mogelijkheden en energiereductie.

Lichtval

Heel belangrijk bij rijbaanverlichting is hoe de lampen staan afgesteld. Anouk legt uit: “Veel mensen hebben een paal staan bij A en C. Dat is qua verdeling niet zo mooi: er blijven donkere plekken in de bak. Voor een goed verlichte 20×40 m bak moet je eigenlijk vier tot zes palen gebruiken, twee of drie aan elke lange zijde.” Ook is de hoogte van de palen van belang. “Veel gemeenten willen liever geen hoge lichtmasten, maar wij zeggen juist: hoe hoger de mast, hoe beter. Want dan kun je de lamp naar beneden richten en heb je veel minder lichtstraling buiten de rijbaan. Desgewenst gaan wij ook in overleg met de gemeente hierover.”

Rofianda werkt met masten van negen à tien meter, maar een standaard lantaarnpaal van zo’n acht meter is ook prima, volgens Anouk. “Een nieuwigheidje zijn kantelbare palen, zodat je geen hoogwerker nodig hebt om bij de lamp te komen. Handig bij problemen en schoonmaken.”

Kosten

Dan de hamvraag: wat kost dat nu allemaal? Dat is, zoals zoveel dingen, net hoe gek je het zelf maakt. Een handige doe-het-zelver kan via Marktplaats voor een paar honderd euro zijn bak verlicht hebben. Wil je het professioneler aanpakken, dan kost het verlichten van je 20×40 m buitenbaan met ledlicht bij Rofianda zo’n 4000 euro. Dat is inclusief masten. “Wordt dat te duur, dan kunnen we ook ledlampen op bestaande masten maken. Het kostenplaatje ligt dan rond de 2000 euro voor acht lampen waarbij een lichtniveau van 20 lux wordt behaald. We zijn niet te beroerd om mee te denken over een goede verlichtingsoplossing. Wij kunnen in niemands portemonnee kijken, maar over het algemeen geldt wel dat aan echt goede rijbaanverlichting een prijskaartje hangt”, besluit Anouk Gronsveld.

Ook in de stal en binnenhal
Goed licht in de stallen en binnenhal is van wezenlijk belang voor een goed stalklimaat en gezonde paarden. Helder, natuurlijk licht in de stallen verbetert het welzijn en is praktisch bij de dagelijkse verzorging en het uitmesten. Goed licht in de hal geeft een beter overzicht voor zowel ruiters als instructeurs. De nieuwste verlichtingstechnieken zijn energiezuinig en kunnen desgewenst in verschillende kleuren en dimbaar worden geleverd, zodat voor elke locatie een passende sfeer ontstaat.

 

Over Rofianda
Rofianda B.V. in Tilburg is gespecialiseerd in advies, ontwikkeling en levering van hoogwaardige verlichtingsproducten voor de agrarische en industriële sector. Of het nu gaat om verlichten van de stallen, binnenhal of buitenbaan, Rofianda kan een passend lichtplan op maat maken. Het bedrijf, dat wordt gerund door de familie Gronsveld, verzorgde al de verlichting voor onder meer de KNHS, Academy Bartels, Stoeterij Sterrehof, paardensportcentrum Den Goubergh. Ook veel maneges hebben verlichting van Rofianda.