Kijkje in de zadelkamer van… Theo Hanzon

Om optimaal te kunnen presteren is een goed zadel van essentieel belang. Dat zadel vinden is vaak een hele zoektocht. Hoe gaat een professionele topruiter daarmee om? Voor een antwoord op die vraag nam Bit een kijkje in de zadelkamer van Theo Hanzon.

“Naar mijn mening is het heel belangrijk dat een zadel zowel voor het paard als de ruiter goed past”, vertelt Theo Hanzon die al jarenlang succesvol is in de dressuursport. Hij won meerdere keren de Pavo Cup, scoorde op de wereldkampioenschappen voor jonge paarden en is actief tot op het hoogste internationale niveau. Daarnaast siert een indrukwekkende collectie NK-medailles de wanden van zijn nieuwe complex in het Brabantse Haaren, waar hij gemiddeld zo’n twaalf paarden in training heeft.

Schoft en schouders vrij

Die paarden variëren van net zadelmak tot hoogopgeleid. Theo kiest het meest geschikte zadel op basis van de bouw van het paard. “Om te beginnen moet een zadel goed op het paard liggen. Daarbij kijk ik of de schoft vrij genoeg ligt en het zadel op die plek niet te breed of te smal is. Daarnaast moeten de schouders voldoende vrijheid hebben. Vervolgens kijk ik of het zadel in balans ligt en dus niet voorover gaat of achterover kiept. In beweging moet het zadel stil liggen en niet klepperen. En bij paarden met een kortere rug mogen de kussens niet te ver uitsteken”, legt Theo, die een flinke expertise op zadelgebied heeft opgedaan, uit.

Passend op elk paard

Voor de meeste ruiters die meerdere paarden rijden is het praktisch onmogelijk om voor ieder paard een ander zadel te hebben. Dat geldt ook voor Theo. “Maar de zadels van Anatomica kan ik op elk paard passend krijgen. Ik gebruik twee maten, afhankelijk van de hoogte en breedte van de schoft. Al deze zadels hebben een extra singelstoot, dus drie stoten aan elke kant. Afhankelijk van welke stoot je aan de singel bevestigt, kan de ligging van het zadel beïnvloed worden. Als het zadel naar voren schuift, gebruik ik de eerste stoot die een ingebouwde voorsingel is. Die combineer ik met de middelste stoot, die onder het zwaartepunt van het zadel ligt. Bij een zadel dat achter te los ligt, maak ik de middelste stoot en de achterste stoot, die een V-systeem heeft, vast. Dit zorgt ervoor dat het zadel in balans komt en niet kleppert op de rug van het paard.”

Ongelijke bespiering

Geregeld zijn paarden ongelijk bespierd wat het passend maken van het zadel bemoeilijkt. “Dat is natuurlijk niet ideaal maar met de drie singelstoten kan ik de ligging goed corrigeren. Als bijvoorbeeld de achterkant van het zadel naar rechts valt, dan maak ik aan de linkerkant de middelste en de achterste stoot vast, waardoor de kussens meer naar links komen. Aan de rechterkant bevestig ik de voorste en middelste stoot aan de singel waardoor de voorkant van het zadel een fractie naar rechts komt. Zo krijg ik de zadels passend op al m’n paarden en kan ik er zelf recht boven blijven zitten.”

Optimale drukverdeling

Hoewel de zadels van Anatomica uitgerust zijn met zachte kussens, kiest de dressuurruiter ervoor om een pad of bontje onder de zadels te gebruiken. “Dat doe ik niet zozeer om de ligging te veranderen, maar naar mijn idee is dit comfortabeler voor het paard dan alleen een dekje tussen het zadel. En de drukverdeling is ook gelijkmatiger met een onderlegger”, vervolgt Theo, die daarnaast voor de optimale drukverdeling verschillende singels gebruikt. “Het is belangrijk dat de druk goed wordt verdeeld, dat het paard genoeg vrijheid heeft achter de ellebogen en dat de singel geen wondjes veroorzaakt.”

Vrijheid ellebogen

Voor zijn jonge paarden gebruikt hij een rechte neopreen singel. “Die is handig in gebruik en kan gewoon in de wasmachine. Voor paarden die wat gevoelig zijn met aansingelen kun je een versie met elastiek gebruiken”, aldus de ruiter die voor zijn oudere paarden de voorkeur geeft aan een anatomisch gevormde lederen singel. “Die singel geeft in de zijgangen meer vrijheid bij de ellebogen, net zoals bij het uitstrekken waarbij de elleboog verder naar achter gaat.” Hij gebruikt drie verschillende modellen, variërend van smal tot breed, afhankelijk van de bouw van het paard en al dan niet uitgevoerd met elastiek. “Zo kan ik afhankelijk van de bouw en de breedte van borst de meest ideale singel kiezen.”

Blauwe plekken verleden tijd

Ook over de beugelriemen die Theo gebruikt is uitgebreid nagedacht. “De gesp zit aan de onderkant en de combinatie met de enkele riem zorgt ervoor dat je niet zo’n bult onder je been hebt. Daar kreeg ik vroeger blauwe plekken van, echt verschrikkelijk!”, blikt hij lachend terug. Inmiddels gebruikt hij beugelriemen met een nylon inlage, die door dit materiaal niet uitrekken. Ze zijn onbreekbaar en daardoor veiliger dan leer. “Daarnaast ligt door de enkele riem mijn been dichter bij het zadel waardoor ik meer contact heb met het paard.”

Wrongen en zweetbladen

Na een hele zoektocht rijdt Theo zijn paarden inmiddels zeven jaar met zadels van Anatomica. “Ik heb vroeger verschillende zadels gehad en jarenlang gezocht naar het optimale zadel. De Anatomica was de eerste waarin ik gelijk m’n zit vond en m’n benen kwijt kon. Het is ook ideaal dat je de positie van de wrongen en zweetbladen zelf kan kiezen, afhankelijk van je beenlengte. Dat zorgt voor een optimaal contact, waarbij de ruiter het bovenbeen aan het paard kan houden en het onderbeen ontspannen kan laten afhangen. Een zadel moet voor zowel ruiter als paard fijn zijn en de communicatie niet verstoren. Anders kun je nooit geconcentreerd rijden.”