-

Schuimen: Wat is de oorzaak?

Arnd Bronkhorst

Het is je vast wel eens opgevallen: voor het rijden is de mond van je paard nog helemaal schoon, maar tijdens het rijden ontstaat er schuim. Er zijn verschillende theorieën die dit verklaren: het paard zou niet goed kunnen slikken, het is een teken dat het paard het bit goed aanneemt, of het komt juist gewoon doordat het paard iets in zijn mond heeft… Welke theorie klopt en welke niet? En kan een paard dan ook schuimen als je bitloos rijdt? Dierenarts Ellen Compagnie vertelt hoe het zit.

Schuim wordt veroorzaakt door de eiwitten die in het speeksel zitten. Deze eiwitten worden geproduceerd in de speekselklier. De vraag is waarom en wanneer je dit schuim ziet. “Eerder werd gedacht dat het ontstaat omdat er te veel speeksel wordt aangemaakt en het paard niet kan slikken, bijvoorbeeld wanneer je het paard in een bepaalde houding rijdt”, vertelt dierenarts Ellen Compagnie. “Echter heeft Hilary Clayton hier onderzoek naar gedaan en aangetoond dat paarden wel gewoon kunnen slikken als ze in de houding lopen waarin wij ze rijden. Tijdens het onderzoek moest het paard met bijzetteugels om rondjes lopen in de stapmolen terwijl het via een slangetje bepaalde vloeistoffen kreeg toegediend. Het bleek toen dat hij deze vloeistoffen gewoon kon wegslikken.”

Ontspanning als uitgangspunt

Als het niet komt doordat het paard te veel speeksel aanmaakt dat hij niet kwijt kan, hoe komt het dan wel? “Een paard heeft twee soorten zenuwstelsels: het sympatisch zenuwstelsel en het parasympatisch zenuwstelsel”, begint Ellen. “Het sympatisch zenuwstelsel neemt de overhand wanneer een paard gestrest is, hierdoor worden bepaalde systemen om te vluchten ingeschakeld. Andere systemen, zoals het spijsverteringsstelsel, werken dan minder. Wanneer een paard zich ontspant en het parasympatische zenuwstelsel de overhand neemt, werkt het spijsverteringsstelsel meer/beter en krijg je meer productie van speeksel en dus ook schuim.”

Met bit vs. zonder bit

“Wanneer een paard iets in zijn mond heeft, zoals het bit, worden de speekselklieren meer gestimuleerd dan wanneer het paard niets in zijn mond heeft. En dan is het niet alleen van belang dat hij een bit in zijn mond heeft, maar ook de mate waarin het paard het bit aanneemt doet ertoe. Wanneer een paard het bit niet goed aanneemt komt hier vaak de nodige stress aan te pas en schuimt het paard juist niet. Om te zorgen dat het paard het bit goed aanneemt, is het belangrijk dat het bit goed past en dat het bit het paard geen pijn doet”, legt Ellen uit.

En heb je als ruiter, en dat met name qua teugeldruk, nog invloed? “Eigenlijk kun je alles terug herleiden naar die ontspanning”, vertelt Ellen. “Pas als je paard ontspannen is, kan hij schuimen. Als jij als ruiter te veel druk uitoefent op de teugels ervaart je paard dit waarschijnlijk als onprettig, waardoor zijn stresslevel weer hoger wordt en hij dus niet gaat schuimen.”

Kan een paard schuimen wanneer hij geen bit in heeft? “Ja, dat kan in sommige gevallen, als er bijvoorbeeld bitloos met het  paard gewerkt wordt – bitloos onder het zadel of bijgezet aan de longe – en het paard goed ontspant. Dit associëren ze namelijk met een bit, hierdoor gaan ze reflexmatig schuimen. Maar over het algemeen is het schuimen dan wel minder dan bij een paard dat een bit in de mond heeft, dan worden de speekselklieren toch meer gestimuleerd”, vertelt Ellen. “Maar als een paard niet schuimt en wel een bit in heeft betekent dit niet automatisch dat hij gespannen is. De mate van schuimen varieert per paard, het is niet zo zwart wit.”

Schuim vs. kwijl

Schuimen is dus een goed teken, een teken van ontspanning. Wanneer een paard niet schuimt maar extreem veel ‘kwijlt’ is dit geen goed teken volgens Ellen. “Wanneer een paard overvloedig gaat kwijlen (draderige kwijl, slierten) duidt dit er vaak op dat het paard een probleem heeft aan zijn gebit of pijn ervaart in zijn mond”, vertelt ze. “Dat ziet er anders uit dan schuim, het is belangrijk om het verschil daartussen te zien.”

Bron: bitmagazine.nl 

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant