-

Rhino en droes uitgelegd

Droes Arnd Bronkhorst

Het is de nachtmerrie van iedere paardenhouder: een ziek paard. Rhinopneumonie en droes zijn allebei ziektes waar vaak over bericht wordt. Maar wat houden deze ziektes eigenlijk in? Dierenarts bij paardenkliniek De Veluwe Johan van der Scheer legt het uit.

Droes

Droes is een zeer besmettelijke ziekte voor paarden die wordt veroorzaakt door een bacterie genaamd Streptococcus equi. Deze bacterie zorgt voor een infectie van de voorste luchtwegen waarbij abcessen van de lymfeknopen ontstaan. Vaak krijgen paarden deze ziekte al op jonge leeftijd, waarna ze immuniteit tegen deze ziekte opbouwen. Deze is helaas niet levenslang en ook oudere paarden kunnen droes krijgen. Als complicaties optreden tijdens de ziekte kan droes dodelijk zijn. Vooral verslagen droes en algehele malaise zijn gevaarlijk.

Symptomen

“Vaak krijgt een paard met droes eerst hele hoge koorts en stopt het met eten. Daarna beginnen de lymfeknopen op te zwellen, deze worden dan abcessen en zijn duidelijk zichtbaar op de keel. Paarden met droes worden vaak benauwd aangezien het abces op de keel kan gaan drukken”, vertelt dierenarts bij paardenkliniek De Veluwe Johan van der Scheer.

Behandeling

“Als een paard al droes heeft, zullen de abcessen moeten rijpen en doorbreken”, legt van der Scheer uit. Soms kan een abces ook geopend worden. Na het doorbreken kan het abces met een verdunde jodiumoplossing worden gespoeld. “We komen ook de laatste tijd ook regelmatig paarden tegen die het droesvirus hebben, maar daar geen droes van krijgen. Zij worden dan gewoon verkouden. Die paarden zijn dan dus sterk genoeg om weerstand te bieden tegen dit virus, maar voor droesgevoelige paarden wordt de kans op verspreiding dan groter.”

Natuurlijk moet het paard tijdens het ziekteverloop in de gaten worden gehouden. Soms kan een paard pijnstillende en ontstekingsremmende middelen krijgen. “Zodra de lymfeknopen gezwollen zijn wordt antibiotica afgeraden, antibiotica vertraagt namelijk het rijpen van het abces. Wanneer er echter complicaties optreden tijdens het verloop van de ziekte, is antibiotica vaak noodzakelijk.”

Verspreiding en preventie

De bacterie die droes veroorzaakt verspreidt zich via de pus die uit de abcessen komt en via de neusuitvloeiing van besmette paarden bij andere paarden. De ziekte kan zowel direct als indirect, zoals via bijvoorbeeld een verzorger of voorwerp, verspreid worden. Een paard kan ook drager zijn van de ziekte. Het paard wordt dan zelf niet ziek van de bacterie maar kan wel steeds nieuwe paarden besmetten.

Om besmetting te voorkomen kun je je paard het beste geen contact laten maken met paarden van een andere (onbekende) stal. Gebruik ook altijd je eigen poetsspullen en je eigen emmer water. “Vaccineren tegen droes is mogelijk, deze wordt in de bovenlip van het paard gegeven.”

Verslagen droes

Bij verslagen droes zitten de abcessen niet alleen bij de keel van het paard, maar ook op andere plekken van het lichaam. Deze abcessen mogen niet opengaan. “Gaan deze wel open, dan is het einde verhaal voor het paard. Als een abces bijvoorbeeld in de buik opengaat dan gaat de gehele buikholte ontsteken.”

Rhinopneumonie

Rhinopneumonie is een virusziekte en kent drie verschillende vormen: de verkoudheidsvorm, de abortus-vorm (besmettelijk verwerpen) en de neurologische vorm. Deze drie vormen hebben alle drie en compleet verschillend ziektebeeld. De ziekte wordt veroorzaakt door het Equine Herpes Virus. Wanneer een paard wordt gediagnosticeerd met rhino is er vaak sprake van een uitbraak, dan zijn er meerdere paarden op stal ziek en vertonen ze dezelfde verschijnselen.

Verschillende vormen en symptomen

Verkoudheidsvorm: Deze vorm komt regelmatig voor bij voornamelijk jonge paarden. “Deze vorm veroorzaakt koorts, snotneuzen, hoesten en dikke benen. Ook kunnen de paarden een heldere neusuitvloeiing en een verminderde eetlust hebben.” Als een paard een week rust krijgt zijn de symptomen van deze vorm vaak alweer verdwenen. De besmetting heeft meestal 2 tot 10 dagen van tevoren plaatsgevonden.

Abortusvorm: “Deze vorm komt voor bij merries en veroorzaakt abortus of doodgeboren veulens”, vertelt van der Scheer. Baart een merrie toch wel een levend veulen dan zijn deze vaak zeer zwak, waardoor ze niet kunnen staan, bewegen of drinken. Deze veulens sterven vaak binnen enkele dagen. Merries die veulens krijgen of aborteren met rhinoverschijnselen zijn minstens twee weken daarvoor besmet met het virus, maar soms heeft de besmetting al weken eerder plaatsgevonden.

Neurologische vorm: Deze vorm komt niet vaak voor, maar heeft wel altijd grote consequenties, aangezien het centrale zenuwstelsel wordt aangetast. De verschijnselen verschillen per paard, wat ervoor zorgt dat het moeilijk te herkennen is. Deze treden snel (1 tot 14 dagen) na de besmetting op. Het meest voorkomende symptoom is slechte coördinatie van de benen. Ook verlammingen komen vaak voor.

Behandeling

Voor rhinopneumonie bestaat geen specifieke behandeling. De verkoudheidsvorm behandel je gewoon als een normale griep en bij de abortusvorm weet je pas dat het veulen rhino heeft als het al dood is of slecht ter wereld komt. Voor het veulen is behandeling niet mogelijk en voor de merrie is dit vaak niet nodig. “Paarden met de neurologische vorm hebben vaak intensieve verpleging nodig. Om bijvoorbeeld water en voer aan te bieden en het legen van de rectum of blaas. Daarbij is het belangrijk het paard op de benen te houden, soms raakt een paard namelijk verlamd.”

Verspreiding en preventie

Het rhinovirus verspreidt zich voornamelijk door direct contact tussen paarden, maar het virus kan ook verspreid worden door mensen. “Dat gebeurd echter vrijwel nooit”, legt Van der Scheer uit. “Dat komt omdat het virus maar heel kort overleefd buiten het paard, dus de verzorger moet vrijwel direct weer contact maken met een ander paard om het virus over te dragen.” Het passeren van paarden op straat is geen risicofactor als direct contact vermeden wordt.

“Om rhino te voorkomen kun je je paard vaccineren.” Om ziek te worden van het virus moet een paard een bepaalde hoeveelheid hiervan binnenkrijgen. Door te vaccineren heeft het paard misschien genoeg weerstand om het virus te weren.

Bron: Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant