-

Mijn paard heeft een wond…

wond Arnd Bronkhorst

Het kan maar zo gebeuren: jouw paard is ergens van geschrokken en dwars door een omheining heen gegaan, heeft met zijn been in de draad gehangen, heeft te ruw gespeeld mijn zijn weidemaatje of is onderuit gegaan op een harde ondergrond. Het resultaat: een wond. Variërend van klein en oppervlakkig tot groot en diep waarbij niet alleen de huid, maar ook de onderliggende structuren schade hebben opgelopen. 

Wat te doen?

Als jouw paard in paniek is, blijf dan zelf vooral rustig en probeer het dier te kalmeren. Zodra dit gelukt is, kun je kijken of de wond erg hard bloed of niet. Blijft er veel bloed in herhaaldelijke stroompjes uitkomen, neem dan een schone doek en geef tegendruk op de wond. Let wel op je eigen veiligheid! Bel vervolgens jouw dierenarts. 

Wat doet de dierenarts?

Zodra je dierenarts gearriveerd is, zal deze ( indien nodig) het paard sederen om grondig en veilig te werk te kunnen gaan. De wond wordt bekeken, rondom geschoren en uitgebreid schoongemaakt. Vervolgens wordt beoordeeld of het enkel om de huid gaat of dat er ook dieper gelegen structuren bij betrokken zijn.  Ook kan op dit moment verdere medicatie toegediend worden, zoals pijnstilling en eventueel antibiotica.

Wat gebeurt er tijdens de wondgenezing?

Het lichaam is voor een groot deel in staat om zichzelf te herstellen en dit gebeurt in 4 in elkaar overlopende stadia:

  1. Acute ontsteking. Dit is de eerste reactie van het lichaam op trauma. De ontstekingsreactie komt op gang en tevens vindt er bloedstolling plaats.
  2. Opruimreactie (demarcatie). Vuiligheid en niet levensvatbaar weefsel worden opgeruimd.
  3. Reparatie (proliferatie). Er wordt granulatieweefsel gevormd, dit is het lichtroze weefsel dat ervoor zorgt dat het ontstane gat opgevuld wordt. Ook is er sprake van epithelialisatie, hierbij groeien er nieuwe huidcellen vanaf de wondranden over het wondoppervlak heen. 
  4. Remodellering (maturatie). Tijdens deze fase wordt de wond steeds kleiner wordt het ontstane littekenweefsel sterker. Dit proces kan nog tot een jaar na de initiële verwonding doorgaan zonder dat je hier iets van ziet.

Hechten of niet?

Door het hechten van een wond verklein je het oppervlak, waardoor de genezing sneller zal verlopen. Een wond die volledig gehecht kan worden zal binnen 8-14 dagen genezen, de wond geneest dan zogenoemd “per primam”.

Soms is er echter zoveel weefsel verloren gegaan dat hechten niet meer mogelijk is. De wond moet dan “per secundam” gaan genezen. Hierbij wordt het wondgat opgevuld met granulatieweefsel en zullen er vanaf de wondranden nieuwe huidcellen moeten overgroeien. Afhankelijk van de locatie kan het weken tot maanden duren voordat dit genezen is.

Bij beide manieren van genezing worden de verschillende fasen van wondgenezing doorlopen, echter bij een gehechte wond in veel mindere mate, omdat de wondranden dicht tegen elkaar aan liggen. 

Welke complicaties kunnen er optreden?

  • Wildvlees: dit is in feite niks anders dan een teveel aan granulatieweefsel. Wildvlees ontstaan bij wonden waar te veel beweging optreedt (bijv. op een onderbeen rondom een van de gewrichten), waardoor het wondoppervlak geïrriteerd raakt en gaat “over-reageren”. Wonden aan de benen worden daarom bij voorkeur onder verband behandeld, zodat te veel beweging voorkomen wordt.
  • Betrokkenheid van dieper gelegen structuren: hierbij is het van groot belang om een goede inventarisatie te maken wat er precies stuk is. Het kan nodig zijn om het gebied in beeld te brengen met  bijv. röntgenfoto’s of echo. Soms is het nodig dat jouw paard doorgestuurd wordt naar de kliniek, bijv. om een gewricht of peesschede (al dan niet onder narcose) schoon te spoelen.
  • Wondinfectie/openspringen van de wond: bij een traumatische wond vindt er altijd in zekere mate vervuiling plaats in het wondoppervlak, dit noemen we contaminatie. Tegelijkertijd zullen er in meer of mindere mate ook bacteriën aanwezig zijn. Als deze na 46 uur een sterke vermeerdering kunnen doormaken, spreken we van een wondinfectie. Vaak ontstaat er dan ook pus. Een geïnfecteerde, gehechte wond heeft een grotere kans dat deze deels of geheel openspringt. Hierna zal dan de verdere genezing dan per secundam plaats moeten vinden.

Het bij de eerste behandeling grondig schoonmaken van de wond is dus van groot belang.

Geen twee verwondingen zijn hetzelfde en ogenschijnlijk kleine wondjes kunnen in de diepte veel schade veroorzaken. Heeft jouw paard zich verwond en twijfel je of het ernstig is, neem dan altijd contact op met jouw dierenarts.

Tekst: Lian Vermunt, paardenarts De Hofstede

Bron: Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant