-

Koliekweetjes

Lonneke Ruesink

Rollen, krabben en zweten betekent altijd buikpijn

Nee, niet altijd. Een paard heeft een aantal mogelijkheden om te tonen dat hij pijn heeft. Krabben met een voorbeen, rollen en zweten horen daarbij. De term koliek wordt gebruikt als verzamelnaam voor alle pijnklachten in de buik van een paard. Je hebt echter ook de zogenaamde ‘valse koliek’, waarbij de klachten bedrieglijk veel op buikpijn lijken, maar worden veroorzaakt door problemen in de borstholte – waar bijvoorbeeld het hart zit – of aan de lever, nieren, blaas of milt. Ook bij minder ernstige zaken kan een paard een koliekachtige indruk maken. Zo is er een verhaal bekend van een paard dat onmiddellijk onrustig ging rollen en zweten als hij een staartbandage om kreeg. Zodra deze werd verwijderd was er niets aan de hand. Een paard kan natuurlijk ook om hele andere redenen rollen of gaan liggen. Bijvoorbeeld als hij jeuk heeft of gewoon even lekker wil uitrusten.

Ieder paard met koliek gaat rollen

Niet waar. Bij lichte koliek zijn de reacties van het paard soms mild. Het hangt ook erg van het type af. Van Friezen is bijvoorbeeld bekend dat ze nauwelijks pijn tonen, ook niet bij hevige koliek. Sommige paarden worden helemaal wild als ze maar iets voelen, andere staan slechts suffig voor zich uit te kijken. Het gedrag kan nooit als indicatie voor de ernst van de koliek worden gebruikt.

Laat een paard met koliek niet rollen

Rollen kan geen kwaad! Vaak wordt er het tegenovergestelde beweerd, omdat door het rollen de darm zou kunnen verdraaien. Maar dat is niet waar. Een paard gaat rollen omdat hij pijn heeft. Als dat wegens een darmverdraaiing is, is dat al gebeurd voordat hij is gaan rollen. Rollen kan er juist voor zorgen dat een darm die knel zit terugschiet. Voorkom vastliggen door het paard uit de stal te halen. Zorg voor een zachte bodem en een veilige plek, zodat hij niet met zijn benen in de omheining terechtkomt.



Houd een koliekpaard in beweging

Rustige beweging kan inderdaad verlichting brengen. De darmwerking wordt erdoor gestimuleerd en dat kan net genoeg zijn om een gasophoping of een verstopping op te lossen. Ook kan het ervoor zorgen dat een gekantelde darm, die nog net niet is verdraaid, terugzakt naar de normale plek. Forceer niets. Dwing een paard niet met geweld als hij niet wil. En je kunt beter een aantal korte perioden van tien à vijftien minuten wandelen met rustpauzes ertussen, dan één keer heel lang. Put hem niet uit.

Cola helpt tegen koliek

Het kan gebeuren dat voedsel in de maag samenbalt tot een klont, die niet langer door de verteringssappen wordt afgebroken. Het begint met een kleine, plakkerige bal, die steeds groter wordt. Zo’n bult kan zo hard als cement en flink zwaar worden. Dit heet maagimpactie en geeft zeurderige koliekklachten. De oplossing is cola. De frisdrank wordt door de dierenarts via een neussonde naar binnen gegoten en lost de bult op.

Luchtzuigers hebben een grotere kans op koliek

Ja, dat klopt. Maar niet omdat ze lucht naar binnen zuigen, zoals vaak wordt gedacht. Dat is niet schadelijk. De reden waarom sommige paarden dit gedrag vertonen is dat wel. Een paard maakt alleen speeksel aan door te kauwen en dit verlaagt de zuurgraad van de maaginhoud. Te veel zuur kan tot maagzweren leiden en die kunnen op hun beurt voor koliek zorgen. Zorg dus dat een paard altijd iets te kauwen heeft, in de vorm van (arm) ruwvoer.

Boek koliek

Bit-redacteur Tessa van Daalen schreef in samenwerking met paardendierenarts Krijn van Muiswinkel uit Emmeloord een verhelderend boek over koliek. In duidelijke taal wordt uitgelegd hoe de spijsvertering van een paard werkt, wat er allemaal mis kan gaan, hoe je de symptomen herkent en wat je dan moet doen. Naast de behandelwijzen komen ook alle feiten en fabels aan de orde. Het boek is hier verkrijgbaar.

Het gehele artikel kun je trouwens nalezen in Bit 198, deze kun je hier nabestellen.

Meer lezen van Bit? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant