-

Hoestend paard… een probleem of niet?

Arnd Bronkhorst

Een veel voorkomende kwaal bij zowel mens als paard zijn verschijnselen van – zoals we het in de volksmond noemen – een verkoudheid. De verschijnselen die we onder 1 noemer van verkoudheid scharen, hebben echter veel verschillende oorzaken die je helaas niet alleen met een hoestsiroop of hoestkruiden op kunt lossen. Sommige oorzaken kunnen blijvende schade aan het ademhalingsapparaat aanrichten van waaruit paarden inspanningsintolerant kunnen worden.

Ademhalingsapparaat paard

Het ademhalingsapparaat van het paard bestaat uit grofweg drie onderdelen. Deze onderdelen zijn:

  • de luchtwegen (transporteren zuurstof uit de lucht naar de longblaasjes en koolstofdioxide vanuit het bloed via de longblaasjes naar buiten);
  • de longen of ook wel de longblaasjes (uitwisseling gassen van uit bloed naar de luchtwegen en andersom);
  • het borstvlies. Het borstvlies maakt dat de longen in de borstkas soepel kunnen bewegen. 

Wanneer het mis is met het ademhalingsapparaat kunnen we dat op verschillende manieren waarnemen. Het paard kan benauwd ogen in rust. We zien dat aan een toename van de buikademhaling of blijvend openstaande neusgaten in rust. Soms maken ze geluid hierbij wat we een stridor noemen. Bij zeer ernstige benauwdheid kunnen de slijmvliezen ‘blauw’ verkleuren. Vaak heb je echter voor die tijd al andere verschijnselen waargenomen zoals bv. hoesten en/of neusuitvloeiing.



Hoestreflex

In de luchtwegen en het borstvlies zitten hoestreceptoren. Wanneer deze melders geprikkeld worden wordt er een hoestreflex in gang gezet. Prikkels kunnen van binnenuit of uit de omgeving  komen. Denk aan slijm, verslikken (bv. voerdeeltjes en speeksel), virus/bacterie, stofdeeltjes, schimmelsporen etc. Normaal gezien dient de hoestreflex om de prikkel te verwijderen, op te hoesten, en eenmaal verwijderd dan stopt het hoesten. Dit is dus een natuurlijke reactie en daarom zal een eenmalige hoest ook niet direct als bedreigend voor de gezondheid gezien worden. 

Regelmatig hoesten?

Maar wat nu als het paard structureel hoest of regelmatig hoestbuien heeft? Wat eigenlijk de boodschap hiervan is, is dat de prikkel niet verwijderd wordt. Wanneer dus de hoestreceptoren blijvend geprikkeld worden, gaat de afweer van de luchtwegen hierop reageren met een ontstekingsreactie met als gevolg ‘verkramping’ van de luchtwegen, zwelling van de binnenbekleding (slijmvlies) en slijmvorming. Als we dit allemaal bij elkaar optellen heeft het tot gevolg dat de diameter van de luchtwegen fors in omvang kan afnemen. Het wordt dus moeilijker om lucht te transporteren en hierdoor gaat zowel de inademing als uitademing moeizamer verlopen waarbij de buikspieren gaan meewerken om de longen als het ware leeg te ‘persen’. We spreken dus eigenlijk over een verhoogde ademweerstand ofwel bemoeilijkte ademhaling. Bij een langdurig aanwezige ontstekingsreactie kunnen er blijvende veranderingen optreden, dus tijdig ingrijpen is echt belangrijk.

Juiste diagnose

De dierenarts zal met behulp van een klinisch onderzoek (o.a. longen luisteren) en endoscopisch onderzoek de prikkel die het hoesten veroorzaakt en de reactie hierop op kunnen sporen. Omdat er veel oorzaken zijn voor hoesten is een juiste diagnose van belang. Soms zijn extra onderzoeken nodig zoals een spoeling van de luchtwegen of het meten van de weerstand van het ademen om de juiste diagnose te stellen. Dit is van belang om heel gericht medicijnen voor te schrijven die effectief de ontstekingsreactie aanpakken. Medicijnen dienen vaak voor herstel op korte termijn, maar ook belangrijk is om de prikkel zelf aan te pakken om op lange termijn het paard medicijn vrij te kunnen houden. Omdat de prikkel zowel van binnenuit als uit de omgeving kan komen, is het in veel gevallen van belang het stalmanagement ook aan te passen. 

Erica Reijerkerk,
Paardendierenarts De Hofstedegespecialiseerd in inwendige ziekten paard

Bron: Bitmagazine.nl

Meer lezen van Bit? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant