-

Het leed dat zomereczeem heet

Frank Sorge

Zomereczeem staat voor jaarlijks terugkerende ellende. Pony’s en paarden met zomereczeem zijn allergisch voor het speeksel van een bepaald mugje, de knut, en schuren hun huid tot bloedens toe open. De wetenschappelijke kennis over de allergie neemt toe, maar we zijn er nog lang niet.

Hoe komt het dat het ene paard heel heftig reageert op het speeksel van de knut en de ander niet? Dat is een vraag waarover internationaal veel wetenschappers het hoofd breken. Onderzoeken wijzen uit dat veulens tot een leeftijd van zes maanden bepaalde antistoffen die actief zijn bij zomereczeem nog niet aanmaken. Sommige wetenschappers denken dat als veulens voor die tijd worden gebeten hun lichaam daaraan ‘went’. Paarden die pas later in aanraking komen reageren veel heftiger, zomereczeem openbaart zich namelijk pas als het paard drie à vier jaar oud is. En de symptomen worden elk jaar erger.

Relatie met voeding

Er zijn mensen die beweren dat voeding een belangrijke factor is. Een te suikerrijk of te eiwitrijk rantsoen zou van invloed zijn, evenals stofwisselingsstoornissen. Dr. Marianne Sloet, van de veterinaire faculteit Utrecht: “Wij horen die geluiden ook, maar het is nooit wetenschappelijk bewezen.” Ze beaamt dat stress een mogelijk negatief effect kan hebben op de allergie.

Sommige dierenartsen zijn ervan overtuigd dat een hoog fructaan- en eiwitgehalte in de voeding maakt dat suikers worden opgeslagen in het vet van het lichaam, bijvoorbeeld in de manenkam. Dat zou knutten aantrekken. Andere deskundigen bestrijden dit. Dr. Derek Knottenbelt, een bekende Engelse onderzoeker, zegt dat knutten niet goed kunnen lopen en de manen en staart de makkelijkste landingsplekken zijn.

Genetische aanleg

Over de mate van erfelijkheid woeden flinke discussies in de wetenschappelijke wereld. Marianne Sloet is ervan overtuig dat de aanleg voor zomereczeem genetisch wordt doorgegeven. “Aanleg wil niet automatisch zeggen dat een paard het dan ook krijgt. Als je hem altijd binnen houdt zal hij niet gebeten worden.” In Nederland lijkt de aandoening vooral voor te komen bij sobere ponyrassen en koudbloeden. “Waarschijnlijk deels omdat die veel meer buiten komen en dus meer worden gebeten. In Florida is het een probleem onder de volbloeden. Hier niet, want die heb je hier nauwelijks en als ze er zijn worden ze voornamelijk binnen gehouden.”

Wat werkt?

Het is niet mogelijk om zomereczeem te voorkomen, maar je kunt wel voorkomen dat je paard wordt gebeten. Knutten planten zich voort in rottende, vochtige vegetatie, bijvoorbeeld een mesthoop, maar niet in water zoals andere muggensoorten. Een schoon erf is dus al een goed begin. Je paard in ieder geval in de ochtend en namiddag binnen houden helpt ook, maar muggen houden zich niet altijd aan de klok. Een goede eczeemdeken wordt door deskundigen nog steeds als de beste methode genoemd. Kwaliteit is belangrijk en hij mag niet te groot of te klein zijn.

Immuuntherapie

Wetenschappers zijn hard aan het werk om toch iets te verzinnen dat afdoende werkte tegen deze aandoening. Iets dat de oorzaak aanpakt. Een van deze methoden waarmee dr. Doug Wilson van de universiteit van Bristol zich intensief mee bezighoudt is immuuntherapie. Deze therapie is erop gebaseerd dat het immuunsysteem zich ‘herprogrammeerd’, zodat het de stof waarop het reageert niet langer als schadelijk ziet.

Toekomst

In Nederland lopen op het moment nog verschillende onderzoeken op het erfelijke en allergische vlak. Marianne Sloet: “We willen graag een oplossing maar het is maar de vraag of die er snel komt. Tot die tijd is goed management de beste aanpak. Er zijn goede beschermende dekens en insectenwerende middelen. Als een eigenaar bereid is er veel aandacht aan te besteden, dan valt er meestal wel mee te leven.”

Dit artikel verscheen eerder in Bit 178. Dit nummer is online na te bestellen.

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant