-

Opdringerig paard bij voerbeloningen? Zo los je het op!

voerbeloning paard, clickertraining
Arnd Bronkhorst

Het trainen van paarden met behulp van voerbeloningen begint steeds populairder te worden. Misschien heeft deze trainingsmethode jouw aandacht ook getrokken, of heb je het zelfs al eens geprobeerd met je paard. Maar wat nu wanneer je paard opdringerig wordt door het gebruik van voerbeloningen tijdens de training? Suzy Deurinck, van Deurinck – Paardengedrag en Welzijn, geeft tips om dit op een juiste manier op te lossen.

Deurinck is dierwetenschapper en instructrice. Ze gebruikt positieve bekrachtiging als methode om een ontspannen vriendschap op te bouwen tussen paard en mens. Positieve bekrachtiging is een methode waarbij je, door iets motiverends toe te voegen (bijvoorbeeld een brokje), het paard stimuleert om een bepaalde gedraging (bijvoorbeeld een pion aanraken) vaker uit te voeren. De reden dat Deurinck met positieve bekrachtiging werkt, komt voort uit een ethisch vraagstuk. Ze vindt het belangrijk dat een paard mag aangeven wat hij wel of niet leuk vindt. Deurinck merkt dat veel mensen zeggen dat trainen met voer niet natuurlijk is, of dat het niet strookt met de dominantie- of leiderschapsrelatie. “Dat is echt een heel grote mythe. Die dominantierelatie is gewoon niet zo van toepassing; het doet er niet zo toe. Het gaat erom dat je afspraken maakt met je paard en dat je op een vriendschappelijke en ethische manier met elkaar kunt omgaan.”

Opdringerig gedrag

Regelmatig hoort Deurinck van nieuwe klanten dat hun paard te dichtbij komt, aan de jaszak friemelt of hen zelfs omver loopt nadat zij met voerbeloningen zijn begonnen. Dit kan zorgen voor een onveilig gevoel, en kan het trainen enorm in de weg staan. “Ik denk dat paarden dit gedrag vertonen omdat ze de emotie ‘nieuwsgierigheid’ ervaren, en ze daar eigenlijk veel te veel van ervaren.” Wat nu? De oplossing ligt niet in het stoppen met voerbeloningen, wegduwen of straffen van het paard, maar in het aanleren van nieuw gedrag. “Ik vind juist dat je voer kunt gebruiken om die emotie te verzachten en om het paard te helpen met dat gevoel van stress dat hij ervaart. Ik denk dat voer daarvoor beter werkt dan bijvoorbeeld het gebruik van druk. Het paard onderdrukt hierbij eigenlijk wat hij voelt, en vindt het niet per se oké.”

Trainen met voerbeloningen

Er zijn een aantal dingen belangrijk om te weten voordat je überhaupt met het gebruik van voerbeloningen begint:

  • Train nooit met een paard dat eigenlijk honger heeft. “In dat geval is het echt niet ethisch om te trainen”, geeft Deurinck aan. Zorg er dus voor dat je paard toegang heeft tot ruim voldoende ruwvoer.
  • Werk met een clicker om het paard duidelijk te kunnen maken welk gedrag je precies wilt belonen. “Je hebt zo weinig seconden tussen het moment waarop het paard het gewenste gedrag laat zien en het moment waarop je het brokje moet aanbieden. Met de clicker kun je precies het moment aangeven waarop het paard het brokje heeft verdiend.”
  • Gebruik een beloning met een lage waarde, maar waar je paard nog wel voor wil werken. Een hooibrokje is hier een goed voorbeeld van. “Ik vergelijk het altijd met een rijstwafel. Dat is op zich niet heel erg lekker maar ook niet vies, en je wil er wel iets voor doen. Dat is een beetje waar ik naar zoek. Zeker geen snoepje, voer dat ongezond is, of voer waar een paard al druk van zou gaan worden.”
  • Ga niet wapperen of wachten met belonen wanneer het paard opdringerig gedrag vertoont. Dit kan voor veel frustratie en onduidelijkheid voor het paard zorgen. Je kunt in dit geval het beste de situatie anders opzetten, zodat het überhaupt niet gebeurt.
  • Probeer tijdens het geven van je voerbeloning zo ver mogelijk met je hand uit jouw ruimte te gaan, richting het paard.

Oefening 1: Ruimte creëren in beschermd contact

Om het opdringerige gedrag van je paard te veranderen, begin je vanuit beschermd contact. Dit kan een hek zijn, of een draad. Volgens Deurinck ben je op deze manier meteen veel opdringerig gedrag kwijt. “Tijdens deze oefening kun je je paard leren om met zijn neus aan zijn kant van het hek te blijven terwijl jij gewoon helemaal rustig kunt blijven staan, je eigen buikademhaling kunt controleren en jezelf niet veilig hoeft te houden.“ Hoe pak je dit aan, en waar werk je naar toe? Deurinck vertelt: “Het is wachten tot het paard beter gedrag laat zien dan daar voor. Eerst komt het paard misschien met zijn neus een groot aantal centimeters over het hek heen. Ik zou dan clicken en belonen op het moment dat die centimeters afnemen. Wanneer het paard eerst tien centimeter over jouw kant van het hek heen hangt, click je wanneer dit negen centimeter is.” Breng je hand daarna door het hek heen naar het paard om de beloning te geven. De situatie waar je uiteindelijk naartoe werkt, is één waarin het paard met vier hoeven op de grond staat, hij niet meer in je jas of tasje zit, en er genoeg ruimte tussen jou en je paard is om fijn te bewegen.

Oefening 2: Ruimte creëren zonder beschermd contact

Wanneer de eerste oefening goed lukt, kun je dezelfde oefening herhalen zonder beschermd contact. Dit kan bijvoorbeeld in de bak of bij je paard in de stal zijn. “Nu kun je kijken of je nog steeds dezelfde afspraken kunt hebben: er is nog steeds ruimte tussen ons, wanneer jij ontspant krijg jij een brokje, mijn benen kunnen los en ontspannen zijn, en ik heb een diepe buikademhaling. Precies dezelfde afspraken als wanneer het hek er tussen zit. Ik denk dat dan alle basisvoorwaarden er zijn.”

Instructie

Lukt dit goed en wil je de volgende stap nemen, of gaat het niet zoals jij zou willen? Zoek dan in beide gevallen een goede instructeur of instructrice. Deurinck zou het nemen van lessen erg aanraden. “Positieve bekrachtiging met voerbeloningen is wel een scherp mes. Als je clickt op de verkeerde momenten en het paard daarmee de verkeerde emoties associeert met de training, dan krijg je wél die opdringerige paarden. Dat is niet de bedoeling, en voor niemand leuk. Ik denk dat er veel denkmomenten vooraf gaan aan een training, en je niet zomaar kunt beginnen omdat je een clicker hebt gekocht.”

Bron: Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant