-

Bitloos springen: Hoe pak je dat aan?

Bitloos springen Arnd Bronkhorst

Bitloos springen met je paard: hoe bouw je dat op en waar moet je op letten? Liesbeth Jorna, instructeur, coach en Natural Horsemanship specialist legt in drie stappen uit hoe je op een verantwoorde manier over kan stappen van met bit naar bitloos springen.

“De overgang van bit naar bitloos vind ik voor springen niet heel anders dan voor dressuur,” zegt Liesbeth Jorna. “Met springen krijg je meer met de natuurlijke kracht en snelheid van het paard te maken, dat is wel een verschil, maar voor het omschakelen zelf is het niet veel anders of je nu bitloos buiten wil rijden, dressuur wil beoefenen, of wil gaan springen. Je zult overal dezelfde stappen moeten maken.”

Stap 1: De optoming

Bitloos hoofdstel“Je begint met de optoming. Er zijn een tal van bitfitters in het land en inmiddels zijn er ook een hoop mensen die zijn gespecialiseerd in het aanpassen van een bitloze optoming, want er is van alles mogelijk. De voorkeuren verschillen per ruiter, per paard en per combinatie. De ene optoming is scherper, de andere werkt in op een ander deel van het hoofd. Per paard kan het veel verschil maken wat het beste werkt.”

Stap 2: Afspreken van regels

“De tweede stap is dat je je paard heel goed uitlegt wat welke hulp betekent. Met bitloze optomingen maak je gebruik van een mechanisme van het aannemen en loslaten van druk. Van bepaalde vormen en richtingen van druk zal het paard de betekenis moeten leren. Als je wilt dat je paard daar fijn op reageert, dan moet je dat heel systematisch aanleren en een goed gevoel voor timing daarin ontwikkelen.”

‘De tweede stap is dat je je paard heel goed uitlegt wat welke hulp betekent’

“Dit geldt natuurlijk ook gewoon als je met bit rijdt,” vindt Liesbeth. “Ik zeg dit specifiek omdat dit met bit vaak vergeten wordt, wat de oorzaak kan zijn van veel problemen. Op het moment dat mensen met bit rijden, heb je een powertool in handen waardoor je je kunt veroorloven om dingen minder goed uit te leggen aan je paard. Als je met een bitloze optoming gaat rijden en de echte kracht van een paard tevoorschijn komt, heb je die powertool niet meer als noodoplossing. Met een bitloze optoming is de druk op een andere manier verdeeld dan met een bit. Afhankelijk van de optoming die je gebruikt geef je druk op het neusbot, op de kaken, de onderkant van de kin, of soms zelfs achter de oren. Bij een bit is dit vooral op de lagen in de mond.”

“Omdat de druk bij een bitloos hoofdstel over een groter oppervlak verdeeld is, is het voor een paard gemakkelijker om ertegenin te gaan als het puntje bij het paaltje komt. Dat maakt het des te belangrijker om ervoor te zorgen dat je paard de hulpen begrijpt. Het is heel belangrijk – zowel voor bitloos als met bit – dat je de teugels zo min mogelijk nodig hebt voor sturen, remmen of om in balans te blijven. Dat betekent dat je zoveel mogelijk op been, zit, ademhaling en energie kunt rijden. Hoe beter je dat kan, hoe gemakkelijker het allemaal is!”

Stap 3: Gewoon doen

Hoe je uiteindelijk de stap van bit naar bitloos maakt, hangt af van jou als combinatie met je paard. “Als het veilig voelt met je paard: je hebt een redelijke communicatie, je bent in balans, hebt een goed passende optoming en een basis ruitervaardigheid, dan raad ik in het begin wel eens aan; ga eerst eens rijden! Ga kijken wat je hebt. Denk niet ineens dat je niets meer kan zonder bit, want dat is namelijk helemaal niet waar. Als je gewoon gaat rijden en niet teveel stilstaat bij de afwezigheid van het bit, dan blijkt dat 80 procent van de zaken die je nodig hebt om te rijden gewoon uitstekend functioneren. Soms maken mensen het gecompliceerder dan het is.”

‘Soms maken mensen het gecompliceerder dan het is’

“Waar je naar streeft is dat een paard op een gezonde manier beweegt en tevreden is. Als ik een paard bitloos ga rijden, ga ik net zo te werk als ik doe met bit. Dat betekent dat ik de communicatie over energie en balans heel duidelijk wil hebben. En ook over de lichaamspositie van het paard, want daarmee kan ik mijn paard beter rechtrichten en blessures voorkomen. Ik wil kunnen beginnen met ontspanning en eindigen met ontspanning, zeker als het om springen gaat.”

“Met springen is het de verantwoordelijkheid van de ruiter om duidelijk de lijn en het tempo aan te geven en in balans te zijn en is het aan jou als ruiter om het paard te leren handig te worden, zelf te kijken, enzovoorts.” Dat is met en zonder bit hetzelfde.

Kun je met elk paard bitloos springen?

“Het is belangrijk altijd je eigen veiligheid en die van je paard voor ogen te houden. Er zijn kalme paarden waar je je niet zo snel een buil aan zal vallen, maar er zijn ook paarden die heet, vlug en sterk worden van een hindernis. In zulke situaties is het goed om erachter te komen of dit puur enthousiasme is, of stress. Met paarden die heel energiek worden van springen, is het goed om regelmatig te checken of je weer terug kunt naar ontspanning als je dat wil.”

“Als je een paard hebt dat wat heter wordt, is het heel belangrijk dat je goede afspraken maakt over het remmen. Remmen en weer teruggaan naar ontspanning. Als je de powertool van het bit hebt, kun je als alle andere hulpen niet meer werken, remmen door – plat gezegd – te trekken. Op het moment dat je geen bit hebt, dan heb je die optie niet en is het dus van belang om de communicatie nog beter voor elkaar te hebben. Hier heb je natuurlijk met bit ook profijt van!”

“Als paarden tijdens het springen echt in hun enthousiasme en energie komen, dan zijn het natuurlijk enorme ‘powerhouses’. Dan kan het voor de veiligheid fijn zijn om toch een bit te gebruiken. Je moet het dus echt per paard bekijken. Het allerbelangrijkste is om de basiscommunicatie tussen jou en je paard helder te hebben en je basisvaardigheden als ruiter te ontwikkelen.”

Lees ook hoe je in 3 stappen kunt beginnen met bitloos rijden.

Bron: Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant