-

Tips en tricks voor de perfecte singel

singel
Fleur Louwe en Lonneke Ruesink

Anatomisch gevormd, van neopreen, met bont en zonder. Er zijn zóveel verschillende singels op de markt: welke moet je kiezen? MSFC-zadelpasser Anne van Vught van Het Zadelkompas geeft je advies: ze beantwoordt twaalf vragen over singels en zet een paar feitjes en fabeltjes op een rij.

Hoe weet je welk type en welke maat singel het best bij jouw paard passen?

“Het kiezen van een goede singel voor je paard is een beetje als zadelpassen. Soms heb je drie zadels die in theorie allemaal passen, maar zie je dat het paard onder één van die drie zadels toch fijner loopt. Dat is met singels niet anders. Het is allereerst belangrijk om te weten hoe de ‘singelgroeve’ van jouw paard eruitziet. Dit is het smalste deel van de ribbenkast van je paard, daar waar de singel hoort te liggen. Bij het ene paard is deze wat meer geprononceerd, de ander heeft een wat minder aanwezige singelgroeve. Het eerste paard heeft baat bij een singel met een anatomische vorm die wat meer naar voren gebogen is, terwijl het andere paard misschien prima af kan met een rechte singel”, geeft Anne als voorbeeld. Een dressuursingel moet op ongeveer een handbreedte onder je zweetblad of zadeldekje uit komen. “De gespen zitten bij sommige singels iets lager: bij dergelijke singels mag de afstand tot het zweetblad wat minder groot zijn. Dit omdat je te allen tijde de gespen bij de ellebogen uit de buurt wilt houden”, legt Anne uit. “De lengte is bij een spring- of veelzijdigheidssingel wat minder cruciaal. Eigenlijk draait het daar vooral om je eigen gemak en comfort. Het is niet fijn als een singel maar net vast kan of dat je nauwelijks gaatjes overhoudt. Bij voorkeur komt zo’n singel tot halverwege de singelstoten uit.” Voor een juiste pasvorm van een anatomische singel is het niet alleen belangrijk om aan de vorm en de lengte te denken, maar ook aan de breedte van de singel. “Het ene paard heeft een bredere borst – het gedeelte tussen de voorbenen – dan het andere. Als je een singel hebt die te breed gevormd is voor je paard, dan snijdt hij in de ellebogen. Dat is érg oncomfortabel voor je paard.”

Is een anatomische singel altijd de beste optie?

“In de praktijk zie ik dat, stel, je test vier verschillende anatomische gevormde singels en één rechte, het paard meestal het fijnste loopt op een van de vier anatomische singels. Bij sommige paarden is een anatomische singel wat minder noodzakelijk, bijvoorbeeld wanneer ze een minder afwijkende singelgroeve hebben of überhaupt wat minder gevoelig zijn”, merkt Anne op. “Maar ik raad het je wel altijd aan om de singels te testen. Je kunt een mooie anatomische singel in de juiste maat van het internet plukken en denken dat het daarmee past, maar dat is in mijn ogen hetzelfde als een zadel bestellen in de juiste maten en er dan maar vanuit gaan dat het goed ligt. Zo eenvoudig is dat helaas niet.”

Wat is het beste: geen elastiek, elastiek aan één kant of elastiek aan twee kanten?

“Sowieso nooit elastiek aan één kant”, antwoordt Anne abrupt en stellig. “Daarmee krijg je een ongelijke belasting. Kies daarom altijd voor elastiek aan beide kanten of een singel zonder elastiek. Er zijn een aantal wetenschappelijke studies gedaan die onderbouwen dat elastiek minder voordelen heeft voor het paard dan je zou denken. Het zorgt vooral voor een instabiele ligging van het zadel. Vooral bij koudbloeden of rondgeribte types met weinig schoft kun je beter kiezen voor een singel zonder elastiek, zodat de stabiliteit en de pasvorm van je zadel niet wordt aangedaan. Maar, opnieuw: geen twee paarden zijn hetzelfde. Hoewel er studies zijn die het tegendeel bewijzen, zie ik dat paarden vaak toch fijner lopen op een singel met een beetje rek. Daarbij geldt dat het elastiek wel écht stug moet zijn. Als je het elastiek met gemak kunt uitrekken, bestaat er een kans dat je veel te strak singelt: je kunt bijna eindeloos door blijven trekken. En dat is natuurlijk alles behalve comfortabel voor je paard!”

Wat is het beste materiaal voor een singel?

“Tussen leer en leer en kunststof en kunststof zit veel verschil. Het materiaal is eigenlijk niet zo belangrijk, als de singel maar zacht aanvoelt. Kunststof is doorgaans wat gebruiksvriendelijker dan echt leer: bij dat laatste is de kans groter dat het leer met de tijd stug wordt of scheuren krijgt. Een te zachte singel is ook niet goed. Er zijn singels op de markt waarbij je de stiksels bijna door het leer heen voelt: dat is ook weer te veel van het goede. Een singel met een beetje demping en niet te harde randen is de beste keuze”, adviseert Anne. “Paarden met een heel gevoelige huid, vaak schimmels en vossen, kunnen baat hebben bij een singel met een voering van schapenvacht. Zo’n bontsingel kan wel zorgen voor wat minder stabiliteit, maar is vaak wel de oplossing voor een paard dat zich stukloopt op leer of neopreen. Ongeacht welk materiaal je kiest: maak de singel regelmatig schoon. Houd een schapenvacht droog en schoon is, anders kan het materiaal alsnog voor schuurplekjes zorgen. Hang een leren singel niet alleen te drogen, maar maak het ook schoon met zadelzeep. En spoel een kunststof singel regelmatig af met water en een sopje. Zo zorg je ervoor dat je singel zacht blijft en er geen scheurtjes in komen waar je paard last van zou kunnen krijgen. Leg een anatomische singel ook vooral nooit op z’n kop te drogen, daardoor kan hij namelijk vervormen.”

Zou je adviseren om een singel enkel te kopen in overleg met je zadelpasser?

“Het is verstandig om een singel meteen te kopen bij de aanschaf van het zadel. Bij het aanmeten focus ik me echter liever op de pasvorm van het zadel en vind ik het prettiger om bij het afleveren van het nieuwe zadel beter naar de singel te kijken en daarin te adviseren. Dit omdat je bij de eerste zadelpassessie al zo veel nieuwe indrukken te verwerken krijgt, dat het slimmer is om eerst naar het zadel te kijken en de singel nog eventjes voor lief te nemen”, legt Anne haar werkwijze uit. “Mocht je een nieuwe singel nodig hebben en al een goed passend zadel hebben, dan is het nog verstandig om je zadelpasser om advies te vragen. In sommige gevallen kan een singel namelijk een dermate grote invloed uitvoeren op de pasvorm van het zadel dat ’t er bij valt of staat.”



Is het erg om een singelverlenger te gebruiken wanneer je singel te kort is?

“Een singelverlenger bestaat uit twee losse ‘singelstoten’ met gespen en wordt doorgaans gebruikt wanneer een singel te kort is, bijvoorbeeld omdat een paard in de groei is. Ik zou het gebruik ervan niet aanraden, omdat het een scheve belasting in de hand werkt. Zeker wanneer je het combineert met een anatomisch gevormde singel: dit maakt het moeilijk om ’t voorgevormde gedeelte van de singel netjes op de juiste plek – midden op de borst – te leggen. Dit zorgt voor ongemak bij je paard. Bij een rechte singel kan het misschien wat minder kwaad, maar die ongelijke drukverdeling blijft. Zelfs al is het maar een tijdelijke oplossing: als je toch naar de winkel moet om een singelverlenger te halen, dan kun je misschien beter een nieuwe singel kopen. Al kies je maar een eenvoudige singel van neopreen: daarmee doe je je paard veel meer plezier.”

Kan het kwaad om hulpteugels aan je singel te bevestigen?

Zoals aan dat ringetje aan de onderkant of aan opzij? “Soms wel! Bij ‘ronde paarden’ waarbij de stabiele ligging van het zadel al een probleem is, gebeurt het wel eens dat een halsverlenger, slofteugel of martingaal die aan de singel wordt bevestigd, het hele zadel mee naar voren trekt. En dat gebeurt vaker dan men denkt! Puur gezien door mijn ogen als zadelpasser zie ik het gebruik van hulpteugels die aan de singel of het zadel worden bevestigd liever niet. Maar in een ideale wereld zou natuurlijk niemand met een hulpteugel hoeven te rijden, maar soms kan men niet anders. Mocht dat voor jou zo zijn, probeer er dan in ieder geval op bedacht te zijn dat een (te strakke) hulpteugel de ligging van je zadel negatief kan beïnvloeden.”

Klopt het dat een springsingel met een buikflap de stabiliteit van het zadel vergroot?

“Dat is waar. Hoe groter het oppervlak, hoe meer stabiliteit. Het is echter niet zo dat zo’n singel altijd over het gehele oppervlak aansluiting vindt aan de buik en dus altijd over het gehele oppervlak draagt. De flap is vooral bedoeld ter bescherming van de buik tegen kalkoenen of ijzers boven de sprong. De meeste druk ligt aan de voorkant van de singel, net als bij een ‘gewone’ veelzijdigheidssingel. Als de flap dus ietsje van de buik af staat, dan hoef je niet bang te zijn dat de singel niet ‘past’ of de druk niet goed verdeeld. Houd er wel rekening mee dat wanneer je een té brede buikflap kiest voor een paard met een nauwe borst, het zijn doel voorbij kan schieten en de singel voor ongemak zorgt.”

Er komen steeds meer nieuwe, innovatieve singels op de markt. Wat vind je daarvan?

“Ik heb er zelf een getest en was daar erg enthousiast over. Maar hiervoor geldt, net als met iedere andere singel: het werkt niet voor ieder paard. Die nieuwe singel bestaat uit een hoop elastiek en veel losse elementjes. Dat kan heel goed werken voor een heel gevoelig paard, maar tegelijkertijd kan de singel bij een ander paard juist voor een mindere stabiliteit van het zadel zorgen. En daarbij heb je ook nog paarden waarbij de singel eigenlijk geen verschil maakt in vergelijking met een ‘gewone’ anatomische singel. Ik vind het wel een ontzettend goede ontwikkeling dat we kritisch zijn gaan nadenken of dat klassieke beeld dat we hebben wel zo functioneel en comfortabel is. En of het niet beter kan… Een singel was niet meer dan een ding om een zadel op zijn plek te houden: het was indertijd uit pure noodzaak zo bedacht. Inmiddels weten we dat er zó veel meer over: we weten hoeveel druk er op een singel komt te staan en in welke mate dat het welzijn en de prestaties van een paard kan beïnvloeden. Daar zijn al die innovatieve, anatomische singels uit voortgekomen. En de perfecte anatomische singel is echt nog niet bedacht: we leren namelijk nog iedere dag bij!”

Wat is eigenlijk de beste manier om je paard aan te singelen?

“Probeer de gespen aan de linker- en rechterkant van je paard altijd zo gelijk mogelijk te houden. Zet niet je singel aan één kant meteen op de uiteindelijke hoogte, zeker niet als je een anatomische singel hebt. Natuurlijk is het niet erg als het je niet lukt om de singel aan beide kanten op hetzelfde gaatje te krijgen. Zolang het middenstuk van de singel nagenoeg recht zit, is het goed.” Vooral bij rondgeribte paarden kan het gebeuren dat de gesp op de ene singelstoot hoger zit dan op de andere. “Het kan geen kwaad als de gesp bij de ene stoot in een ander gaatje gaat dan het andere, zolang de gespen zelf maar enigszins op gelijke hoogte zitten. Als je dat nou écht niet voor elkaar krijgt, doe dan altijd de achterste gesp strakker dan de voorste”, adviseert ze. “Dat is erg belangrijk om te weten. De achterste stoot zit bij de meeste zadels in een soort V-vorm vast, waarmee je het zadel mooi kunt balanceren. De voorste singelstoot zit echter vast aan of achter de boompunt, waar precies de schouder van je paard onderdoor loopt. Het is beter om – als het niet anders kan – de voorste stoot wat losser te hebben, zodat je paard zich vrij kan blijven bewegen. Datzelfde principe geldt ook tijdens het aansingelen. Pak altijd eerste de achterste singelstoot (waarmee je het zadel balanceert) en singel dan pas de voorste stoot aan. Zo voorkom je onnodige geforceerde druk op de schouder. Veel mensen doen dit precies andersom, waar je je paard eigenlijk geen plezier mee doet.”

En hoe weet je hoe strak je precies moet aansingelen?

“De singel drukt het meeste achter de ellebogen en op de ribbenboog. Die druk mag niet boven de tien kilogram uitkomen: dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan, want je kunt dat nooit zelf nameten, tenzij je een drukmatje hebt. Uitzonderingen daargelaten, maar een gewoon paard met een gewone schoft hoef je echt niet strak aan te singelen. Vast is vast! In mijn beleving singelen vooral mannen negen van de tien keer veel te strak aan. Dat kan vaak minstens een gaatje losser. Vooral papa’s van jonge kinderen zijn er toch altijd graag zeker van dat de boel goed op zijn plek zit”, lacht Anne. “Die singels mogen soms wel drie gaatjes losser: de pony’s worden nog net niet blauw…
Misschien heb je vroeger wel eens geleerd dat je een hand tussen de buik en de singel moet kunnen steken, maar dat vind ik geen heel goede richtlijn: met een beetje wringen lukt je dat altijd wel. Eigenlijk is er überhaupt geen exacte richtlijn voor: je moet het een beetje op gevoel doen. Meestal schuif ik mijn handen aan weerskanten onder de singel en voel ik of er een beetje ruimte is om de singel lichtjes naar me toe te trekken.”

Sommige mensen singelen hun paard aan en trekken daarna de voorbenen een voor een naar voren, met het idee dat de huid onder de singel dan niet dubbel zit. Heeft dat zin?

“Soms zie je dat je, op het moment dat je het voorbeen naar voren trekt, een beetje huid van onder of achter de singel mee naar voren neemt. Wanneer je het been loslaat, komt die huid onder de singel te zitten, wat voor knelling zorgt. Als je niet te strak singelt, schuift die huid vanzelf weer terug. Maar dan kun je je natuurlijk afvragen waarom je het überhaupt zou doen. Ik zou het niet adviseren, maar er zijn genoeg mensen die erbij zweren en je niet van die gewoonte af krijgt. Persoonlijk geloof ik daar niet zo in. Uitzonderingen daargelaten (zoals paarden met een gevoelige huid, als het écht warm is of tijdens de ruiperiode), maar als de huid van je paard stelselmatig openligt, dan is dat meestal het gevolg van een singel die te hoog in de elleboog zit of een zadel dat naar voren schuift. Dat is jammer genoeg beide niet te voorkomen met een beentje naar voren trekken.”

Extra tips

Probeer de gespen van de singel aan de linker- en rechterkant van je paard altijd zo gelijk mogelijk te houden bij het aansingelen.

Test een singel voor aanschaf. Geen enkel paard is namelijk hetzelfde gebouwd.

Een dressuursingel moet op ongeveer een handbreedte onder je zweetblad of zadeldekje uit komen.

Bron: Bitmagazine.nl

Meer lezen van Bit? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!