-

Freestyle les op de manege

Laura Raats

Veel ruiters gaan wekelijks naar de manege voor hun rijles, maar er valt veel meer winst te behalen uit je manegebezoek. Denk bijvoorbeeld eens aan een Freestyle les. Manege-eigenaresse en instructrice Floor Donkers, van Manege de Boschhoeve in Soerendonk, vertelt hoe Freestyle lessen een waardevolle aanvulling op de rijlessen vormen.

Floor volgt op dit moment de Freestyle instructeursopleiding aan de Freestyle Academy van Emiel Voest. Wat ze leert tijdens de opleiding past ze toe op haar manegepaarden, maar ze wil ook graag haar klanten hierin onderwijzen. “Op dit moment zijn we al bezig met grondwerk in ons Young Leaders programma, maar we willen het nog uitbreiden”, vertelt ze. “Het is eigenlijk de ideale les voor beginnende ruiters en voor warme dagen tijdens de ponykampen in de zomer. Voor iedere (beginnende) ruiter is kennis over het gedrag van het paard van groot belang. Door te starten met grondwerk leren ze vaardigheden die ze kunnen inzetten in de omgang met het paard.” Ze hoopt dat de kennis en toepassing van het Freestyle systeem zich als een olievlek zal verspreiden door de manege. 

Het Freestyle principe is gebaseerd op het natuurlijk gedrag van het paard: het paard staat centraal. Paarden snappen het daarom vrijwel direct. ”Je leert denken en handelen vanuit het paard”, legt Floor uit. “Het paard wordt gevraagd te wijken voor druk en wordt beloond door het weghalen van die druk; de zogenoemde negatieve bekrachtiging. Tegelijkertijd leert de ruiter zijn of haar lichaam effectief te gebruiken in de communicatie naar het paard. Zo krijg je inzicht in het gedrag van het paard, maar word je je ook bewust van je eigen gedrag.” 

Het Freestyle systeem is opgebouwd uit drie onderdelen: het loswerken, het grondwerken en het werken aan de dubbele, lange lijnen.

Loswerken

In het loswerken, waarbij het paard losloopt in een afgezette omgeving van 14 bij 14 meter, krijg je al veel informatie over het paard. Of hij gevoelig is voor drijvende of juist leidende hulpen, of hij onzeker is of juist brutaal. Bovendien geeft dit onderdeel je inzicht in de leiderschapsverhouding. “Tijdens het loswerken kijk je hoe het paard reageert en ga je al de eerste afspraken met hem maken”, vertelt ze. “Ook kun je proberen je paard wat scherper of minder scherp te maken op je hulpen of juist pogen wat stress weg te halen en hem te leren meer op je te vertrouwen.”

Grondwerken

Tijdens het grondwerken ligt de focus vooral op de gehoorzaamheid van het paard. “Hij moet bijvoorbeeld stoppen wanneer je dat aangeeft, zijn tempo aan jou aanpassen en mag niet in jouw persoonlijke ruimte lopen. Maar je doet ook ontspanningsoefeningen en er zit een beetje gymnastiseren bij.” Er is eigenlijk een constante interactie tussen paard en begeleider. Het doel is om jouw gedrag duidelijk en voorspelbaar te maken, want dat creëert vertrouwen. “Het paard moet op jou gaan letten en op jou leren vertrouwen. Daar heb je onder het zadel weer voordeel van”, benadrukt Floor. Een onderdeel van grondwerk kan schriktraining zijn, waarbij je je paard aan de hand langs allerlei vreemde obstakels leidt, maar ook bij trailerladen komt grondwerk goed van pas. “Door de freestyle oefeningen toe te passen in zulke situaties, leer je spanning bij het paard te laten afvloeien en maak je de situatie voor hem een stuk prettiger. Het bevordert het vertrouwen.”

Werken aan dubbele, lange lijnen

Uiteindelijk is de derde fase het werken aan de dubbele, lange lijnen. “In de centrumpositie werk je op de cirkel aan de verticale balans van het paard, met oefeningen om de stelling, buiging en nageeflijkheid te verbeteren. In menpositie loop je achter het paard en werk je aan de horizontale balans. Je leert het paard bijvoorbeeld meer gewicht over te nemen op zijn achterhand. Met het werken aan de dubbele, lange lijnen kun je een paard helpen losser en sterker in het lijf te worden, zonder dat zijn balans eventueel wordt verstoord door een ruiter op zijn rug”, licht ze toe. 

Voordelen voor het manegepaard

  • Zeker omdat manegepaarden op dagelijkse basis te maken hebben met veel verschillende ruiters, met ieder hun eigen omgang, is het voor de paarden fijner als er een bepaalde omgangsstandaard wordt gecreëerd. “Het gedrag van de ruiter wordt dan voorspelbaarder voor het paard, wat prettiger is voor de paarden en ertoe leidt dat ze braver en veiliger worden in de omgang.” 
  • De communicatie vanuit de ruiter wordt duidelijker. Hierdoor snappen de paarden beter wat er van hun gevraagd wordt. 
  • Hoe gehoorzamer het paard, hoe veiliger de omgang wordt, ook voor het paard zelf.
  • “Met het werken aan de dubbele, lange lijnen kan de achterhand van een paard worden geactiveerd en de horizontale balans worden verbeterd. Manegepaarden, die toch vaak met verschillende rijstijlen te maken krijgen, hebben hier in de lessen profijt van. Het houdt ze ook lichamelijk gezond, waardoor ze het werk beter en langer aan kunnen.

Voordelen voor de ruiter

  • De ruiter wordt zich bewuster van het effect dat zijn of haar houding en lichaamstaal heeft op het paard. 
  • Het geeft de ruiter meer inzicht in het gedrag van een paard. “Bepaald gedrag wordt te snel als ongewenst bestempeld. Nog steeds wordt er gedacht dat een paard het expres doet, om flauw te doen of omdat hij geen zin heeft. Dankzij beter inzicht, wordt vaak duidelijk waar het gedrag vandaan komt en hoe je er beter mee kunt omgaan.” 
  • Bepaalde reacties van het paard worden verklaarbaar voor de ruiter en het gedrag van de ruiter wordt weer voorspelbaarder voor het paard. Deze wisselwerking geeft rust en bevordert het vertrouwen. 
  • Het leert ruiters een betere timing te ontwikkelen. “En een goed getimede reactie op het gedrag van een paard is belangrijk. Als je te laat reageert, kan hij de reactie namelijk niet meer koppelen aan zijn gedrag en leert hij er niets van.
  • Manegeruiters krijgen meer ervaring in het omgaan met veel verschillende type paarden. “Ze worden handiger en leren consequenter en duidelijker te zijn.”
  • “Ruiters leren beter te kijken naar het paard. Ze leren bijvoorbeeld hoe het eruit ziet als een paard zijn rug en achterhand goed gebruikt. 
  • Het werken aan de lange lijnen is best intensief dus het is ook nog eens een goede work-out!
  • Eigenlijk hoort het er tegenwoordig gewoon bij. Het past in de tijdsgeest om naast het rijden ook het paard te willen begrijpen en hem te helpen bij dingen die hij moeilijk vindt. 

Bron: Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant