-

Problemen & Oplossing: Paard gaat uit zijn plaat

“De laatste weken gaat Grey 8 van de 10 keer compleet uit zijn plaat als ik aan kom lopen en bij de stal ben. Hij staat met zijn hoofd en hals te zwaaien, springt, bokt, steigert en sprint door de stal. Heel wat anders dan mijn eigen paarden die mij rustig opwachten en begroeten. Het gedrag is niet ongevaarlijk, dus daar wil ik vanaf.” Marlies Brunings is gespecialiseerd in paardengedrag en de interactie tussen mensen en paarden en vertelt hoe ze de problemen met dit paard, dat bij het Horse Dialogue Centre rehabiliteert, oplost.

Grey is een zesjarig paard. Tot vorig jaar een goed opgevoede hengst met een carrière als springpaard in het verschiet. Na zijn basistraining is hij verhuisd naar een trainingsstal voor zijn verdere opleiding. Daar is van alles misgegaan en het heeft gevaarlijk gedrag opgeleverd. Het dier is daarna gecastreerd, maar hij blijft gevaarlijk. Hij valt iedereen aan die met hem wil werken, bijvoorbeeld tijdens het longeren. Angst, onzekerheid en agressie beschrijven de relatie tussen de mensen en dit paard. De laatste trainer heeft hem hier gebracht, in de hoop dat ik hem weer op de rails krijg.

De samenvatting van de afgelopen 7 weken: Anderhalve week na zijn aankomst is Grey in de wei vanuit het niets tegen mijn rug aan gesprongen en heeft daarna zijn tanden in mijn sleutelbeen gezet. Dat heeft mij een serieus trauma bezorgd, waar ik ook mee aan de gang ga, maar ik geef niet op, omdat ik lichtpuntjes zie. Het paard is inmiddels eigendom van iemand die het dier alle tijd van de wereld gunt om te herstellen. Grey blijkt 5 jaar oud te zijn en blijft voor onbepaalde tijd hier.



Het probleem

Sinds een paar weken gaat Grey 8 van de 10 keer ‘aan’ als ik richting de stal loop. Hij staat met zijn hoofd en hals te zwaaien, springt, bokt, steigert en sprint door de stal. Mijn eigen paarden, genaamd Paard en Pony, gaan dan even ergens anders staan. Grey jaagt ze niet weg. Zij blijven bij deze ‘ADHD-er’ uit de buurt. Als mens moet je dit gedrag negeren. Maar hij stopt niet uit zichzelf, althans niet binnen 10 minuten. Ik ben regelmatig bang dat hij door de afscheiding tussen de stal en de poetsplaats door zal springen, buiten over de omheining zal springen, of zichzelf of de andere paarden zal verwonden. Het is allemaal verschrikkelijk onrustig en ik wil dat hij ermee stopt.

Wat is er aan de hand?

Het gedrag dat Grey laat zien is een schoolvoorbeeld van opwinding. Mij zien is de prikkel die aanzet tot het gedrag. Het wordt veroorzaakt door de verwachting van voer. De grap is dat hij zich niet zo gedraagt als ik bij de vorige voerbeurt nieuwe stro-pellets in de stal heb gestrooid. Dan ligt zijn eten voor zijn neus. Los van het feit dat het de bedoeling is dat hij ze niet opeet. Maar als die pellets dus niet in hapklare brokjes voor hem klaarliggen en dat hebben gedaan wat ze in de stal geacht worden te doen (urine absorberen) dan ben ik degene die hem het voer komt brengen. Partytime! De vraag is, hoe zorg ik ervoor dat hij zo snel mogelijk weer ‘uit’ gaat. De prikkel (mij zien) kan ik niet wegnemen.

De oplossing

Grey stopt met dit gedrag als hij eten heeft. Maar er is geen haar op mijn hoofd die er over peinst om met een hooinet de stal in te lopen terwijl Grey zo opgewonden is. Ik heb Grey vanaf het begin geleerd dat hij wacht (‘wachten’) met eten tot ik het hooinet heb opgehangen of de voerbak heb neergezet (‘alsjeblieft’). Dat doe ik sinds het incident dat ik bij de inleiding omschreven heb vanaf de andere kant van de afscheiding tussen hem en mij. Ik loop sindsdien niet vrij tussen mijn paarden als Grey geen eten heeft. Omdat ik niet weet wat hem aanzette tot zijn gedrag en ik het gevaar niet opzoek.

De oplossing is: een pluk hooi voor zijn neus neerleggen. Die gooi ik dus niet achteloos in de stal. Dan loop ik het risico dat ik dat onhebbelijke gedrag ook nog bekrachtig. Ik wacht tot hij bij de ‘deur’ (doorgang) staat, zeg ‘wachten’ en wacht tot hij met zijn hoofd laag of afgewend hoofd stil staat. En pas dan leg ik de pluk hooi neer en zeg ‘alsjeblieft’. En er is spontaan rust in de hut voor de hele club. Dan kan ik beginnen met buiten en binnen hooinetten ophangen. Het doel is uiteindelijk dat hij uit zichzelf stilstaat als hij mij ziet, want dan krijgt hij hooi ☺.

Tips

  • Wil je je paard leren dat hij 4 benen op de grond houdt als hij gevoerd wordt, dan is het stappenplan in theorie heel simpel: stop met de voerhandelingen totdat je paard stil staat en ga dan weer verder. Zodra je paard weer begint te schrapen, tegen een deur te slaan of op een andere wijze onrustig is stop je weer met waar je mee bezig bent. Staat hij stil, ga jij verder. De bedoeling is dat je paard leert dat het voer komt als hij stil staat.
  • In de praktijk is dit een stuk moeilijker, omdat je niet kunt zien en horen wat je paard doet als je er niet vlakbij bent. Wat je dan wel kunt doen is wachten met het voer daadwerkelijk geven totdat je paard stil staat. 
  • Als je paard bij een manege of pensionstal staat en er zijn ook andere mensen die voeren dan wordt het al een serieuze uitdaging, omdat iedereen dan hetzelfde moet doen.
  • Wat ook kan werken: één iemand staat naast de stal en zegt bijvoorbeeld ‘stop’ en ‘start’  als het paard beweegt of stilstaat, tegen de ander die op afstand met het voer bezig is. Daar zitten ook wat haken en ogen aan, maar het is het proberen waard!

Over Marlies

Marlies heeft de opleiding tot gedragstherapeut voor paarden en een opleiding tot dierentolk gevolgd. “Vervolgens heb ik het Horse Dialogue Centre opgericht. Ik ben gespecialiseerd in de interactie tussen mensen en paarden en houd mij vooral bezig met veiligheid in de omgang met paarden.” Marlies ontwikkelde de BEHAVE-methode, omdat ze ervan overtuigd is dat een heleboel problemen met paarden voorkomen en opgelost kunnen worden door kennis over paardengedrag en inzicht in je eigen invloed.

Bestel ook het e-zine Leer je paard begrijpen van Marlies Brunings in onze webshop!

Meer lezen van Bit? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant