-

Probleem & Oplossing: Bang in het donker

Arnd Bronkhorst

Een paard dat bang is in het donker?! Het klinkt inderdaad bizar. En het duurde ook even voordat gedragsdeskundige Marlies Bruning het doorhad. “Het is geen antropomorfisme en het komt hopelijk ook niet te vaak voor, maar het kan dus echt. Dit is wat er gebeurde…”

Grey is een zesjarig paard, dat in de basis goed is opgevoed. Na zijn basistraining is hij verhuisd naar een trainingsstal voor zijn verdere opleiding. Daar is van alles mis gegaan. Wat er precies is gebeurd weet ik niet, maar het heeft het paard geen goed gedaan. De vrouw bij wie hij vervolgens terecht is gekomen kan er niks meer mee. Het paard valt iedereen aan die met hem wil werken, bijvoorbeeld tijdens het longeren. Angst, onzekerheid en agressie beschrijven de relatie tussen de mensen en dit paard.

Het probleem

Grey is een paar dagen hier en de paarden hebben tot nu toe in de wei gestaan. Daar staat niet zoveel gras meer, dus heb ik netten met hooi telkens op verschillende plaatsen in de wei vastgemaakt. Het hapje-stapje-systeem en er hoeft niet om eten gevochten te worden.



De regen heeft inmiddels van de wei een soort glijbaan gemaakt, dus ik hang de hooinetten in de stal op en de grote wei gaat dicht.

Op de eerste avond van het winter-systeem staan de paarden met zijn drieën in de ruime stal. Ze kunnen door een ruime doorgang naar buiten. Ik heb net de laatste voerronde gedaan en de paarden staan rustig aan diverse hooinetten te knabbelen. Grey in de ene hoek, Pony staat in de diagonaal tegenoverliggende hoek en Paard knabbelt aan een net dat langs de muur 1,5 m van het net van Grey af hangt. Ik leun tegen de muur, tussen Paard en Grey in, te genieten van de rust. Na een tijdje wens ik de heren een goede nacht en verlaat de stal. Ik doe het licht uit en terwijl ik door de deur naar buiten loop, vliegen Paard en Pony de stal uit.

Ik ben stomverbaasd. Wat is dit? Ik ga naar binnen, doe het licht weer aan en ga weer even in de stal staan op dezelfde plek als eerst. Na een minuut of drie verlaat ik de stal weer. Alles blijft rustig, dus ik doe het licht weer uit en loopt naar buiten. En wederom komen Paard en Pony naar buiten gevlogen. Paard ziet er uit alsof hij vreselijk geschrokken is van iets achter hem: staart aangeklemd, hoge hoofdhals-houding en oren naar achteren gericht. Wat deed Grey waardoor die andere twee ineens buiten staan? Heeft hij ze nou de stal uitgejaagd? Serieus?

Ik ga weer naar binnen, doe het licht aan en loop de stal in. Grey staat te eten. Paard en Pony komen ook weer naar binnen. Na een paar minuten loop ik de stal weer uit en in plaats van het licht uit te doen terwijl ik naar buiten loop, doe ik het licht uit en blijf binnen staan kijken. Paard vertrekt, met Pony in zijn kielzog, weer als door een wesp gestoken, en Grey staat schijnbaar rustig te eten. Wat is hier in hemelsnaam aan de hand? Wat is de prikkel waar dit gedrag van Paard door ontstaat?

De oplossing

Ik besluit het licht in de ruimte naast de stal aan te laten. Als daarmee de rust bewaard blijft dan vind ik het wel even best. Belangrijker dan dat ik liever heb dat het ’s nachts gewoon donker is in de stal.

De volgende dag heb ik één lamp in de stal voorzien van een spaarlamp met zo min mogelijk Watt en dus weinig licht, maar voor Grey is het genoeg. Die lamp blijft voorlopig dag en nacht aan. Het paard leren wennen aan een donkere stal is niet het belangrijkste trainingsdoel.

Wat is er aan de hand

Mijn paarden eten al jaren in die stal in het donker in de winter, zij zijn nog nooit naar buiten gerend als ik het licht uit deed. Dus het moet met Grey te maken hebben, die wel rustig lijkt te eten, maar dat is blijkbaar maar schijn.

De volgende ochtend valt het kwartje. De eigenaresse had me verteld dat Grey bij de trainer waar van alles mis is gegaan in een hele donkere stal heeft gestaan. Ik kan me er alles bij voorstellen dat het dier daar, gezien de rest van de omstandigheden en de behandeling, geen goede herinneringen aan heeft. Wat ik ervan begrepen heb kwam de narigheid of dreiging niet van andere paarden.

Paard heeft mij meer dan eens versteld doen staan door zijn reactie op een emotionele disbalans die ineens bij een mens kan ontstaan. Ik ga er vanuit dat hij die sensitiviteit ook met betrekking tot paarden heeft. Ik ga er ook vanuit dat de interne reactie van Grey op het acute donker angst is. Dat is een prikkel die Paard oppikt. Gebaseerd op natuurlijk gedrag is het logisch dat Paard zich dan uit de voeten te maakt. Soortgenoot met angst, wegwezen. Pony reageerde op Paard – mee de stal uit omdat er binnen iets niet oké is.

Voorkomen dat het voor Grey te donker wordt in de stal is symptoombestrijding, maar daarmee voorkom ik heel veel stress bij drie paarden.

Tips

  • Kijk met een oordeel-vrije blik naar het gedrag van je paard, ook al snap je er in eerste instantie helemaal niets van.
  • Ga op onderzoek uit: er is bijna altijd een prikkel die de start is van het gedrag van je paard, kijk en denk hierbij vanuit het paard.
  • Een nieuw paard kan voor verrassingen zorgen, probeer zoveel mogelijk informatie over het paard te krijgen en handel daar naar, zonder gedreven te worden door medelijden en emoties in te vullen.

Over Marlies

Marlies heeft de opleiding tot gedragstherapeut voor paarden en een opleiding tot dierentolk gevolgd. “Vervolgens heb ik het Horse Dialogue Centre opgericht. Ik ben gespecialiseerd in de interactie tussen mensen en paarden en houd mij vooral bezig met veiligheid in de omgang met paarden.” Marlies ontwikkelde de BEHAVE-methode, omdat ze ervan overtuigd is dat een heleboel problemen met paarden voorkomen en opgelost kunnen worden door kennis over paardengedrag en inzicht in je eigen invloed.

Bestel ook het e-zine Leer je paard begrijpen van Marlies Brunings in onze webshop!

Meer lezen van Bit? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant