-

Probleem & Oplossing: Paard vindt wapperende deken eng

Arnd Bronkhorst

Nu het weer wat kouder wordt, worden hier en daar de dekens weer uit de kast getrokken. Over het hek, de omheining of bakrand hangende dekens kunnen voor de nodige hilarische, vervelende of soms gevaarlijke reacties van een paard zorgen. Vooral als het waait kunnen dekens een uitdaging zijn. Hoe voorkom je dat je paard compleet uit zijn plaat gaat bij het zien van een deken die ergens overheen hangt? Marlies Brunings is gespecialiseerd in paardengedrag en de interactie tussen mensen en paarden en legt uit hoe je dit probleem kunt oplossen.

Het probleem

Toen Paard en ik nog niet samenwoonden, stond hij op een stal waar meerdere pensionpaarden stonden. Daar is een keer het volgende voorgevallen.

Terwijl ik Paard sta te poetsen, komt er ineens een paard de gang in galopperen. Ik vang het paard en in de richting lopend waar hij vandaan kwam, kom ik de eigenaresse tegen. Het paard wordt overhandigd en we gaan allebei weer verder. Binnen een minuut komt het paard weer naar binnen zeilen. Het ritueel herhaalt zich. Na de derde keer vraag ik de eigenaresse wat er aan de hand is. Ze wil het paard van de wei naar de stal brengen, maar iedere keer als ze langs het hek van de buitenbak komt waar een deken overheen hangt, schrikt het paard, trekt zich los en rent de stalgang in. Ze wil het paard laten wennen aan die deken en vraagt of ik haar kan helpen (dit was jaren voordat ik gediplomeerd gedragstherapeut ben geworden, maar omgaan met paarden en begrijpen hoe mensen invloed hebben op paardengedrag zat al in mijn systeem). 



Deze mevrouw heeft groot ontzag voor haar eigen paard (een vierjarige Fries) en dit gedrag maakt het beetje te spannend. Terwijl ik aanstalten maak om langs de deken te lopen waarschuwt zij mij uitgebreid voor wat het paard allemaal zal gaan doen. Dat gebeurt allemaal niet.

Wat was er aan de hand?

Het zien van een deken is op zichzelf nog geen reden om door de stalgang te galopperen. De vraag is: wat motiveert het paard om zo te reageren? Hij heeft net in de wei gestaan, dus er is ook geen sprake van teveel energie waardoor hij heftig reageert op nieuwe dingen en zijn omgeving. De belangrijkste motivatie voor dit gedrag is de toegevoegde waarde van de eigenaresse. Zij neemt niet automatisch de leiding in deze voor het paard spannende situatie. Terwijl het voor een paard belangrijk is dat wij dan juist rustig en onverstoorbaar blijven. Daarnaast heeft zij ook in normale situaties geen duidelijke controle over het paard. Ze gaat met hem om alsof het een knuffeldier is in plaats van een sterk en paar honderd kilo wegend levend paard. Tel daarbij op dat het paard nu heel snel heeft geleerd dat hij bij de deken zijn eigen feestje kan vieren (conditionering: positieve bekrachtiging) en je staat met een Fries in je handen die nog een paar manieren moet leren en die de gewoonte heeft om door te duwen.

De oplossing

Ik leer de Fries dat er grenzen zijn met een stappen-stoppen-oefening. Daarna loop ik naar de deken, met de mindset dat dit paard rustig gaat kennismaken met een deken die over een hek hangt. Het geconditioneerde gedrag (op een bepaalde afstand van deken betekent een sprint nemen) steekt ook nu de kop op, maar ik ben een gewaarschuwd mens en reageert daar direct op. Er wordt niet gesprint.

Intussen kost het mij moeite om niet onrustig te worden van de eigenaresse die geen tel haar mond dicht houdt, voortdurend benadrukt dat die deken er zojuist nog niet hing, dat het paard het eng vindt, enzovoort. Het paard begrijpt haar tekst niet, maar haar nervositeit wel en dat helpt niet.

Ik weet niet zo goed hoe ik haar dat duidelijk kan maken, focus mij op het paard en denk alleen maar ‘dit is een deken, die mag je onderzoeken en je loopt er rustig langs’. En dat gebeurt na een paar minuten ook.

Zoals ik het toen opgelost heb, zou ik het nu niet meer doen. Het paard loopt met mij langs die deken en niet met haar. Dus het probleem is feitelijk niet opgelost. Morgen gebeurt er met haar waarschijnlijk precies hetzelfde weer. De oplossing is dat zij moet leren duidelijker en daadkrachtiger te zijn in haar communicatie met het paard. Zodat zij hem kan leren dat hij gewoon langs de deken kan en moet lopen. Het enige voordeel van mijn aanpak toen is dat zij heeft gezien dat haar paard wel langs die deken kan lopen. Want zij was er inmiddels heilig van overtuigd dat het een onmogelijke opgave was.

Tips

  • Paarden zijn van nature neofoob, bang voor nieuwe dingen. Het helpt als je door het jaar heen bekende dingen op andere plekken zet of hangt, of nieuwe dingen introduceert.
  • Zie het als een leuke oefening en afwisseling van je dagelijkse routine. Het hoeft niet meteen een serieuze schriktraining te zijn!
  • Geef je paard de gelegenheid om die grote deken die over het hek of de bakrand hangt rustig te onderzoeken. Dus niet even 2 minuten voordat de les begint, als je paard meer dan die 2 minuten nodig heeft heb jij niet meer alle geduld van de wereld.
  • Ook leuk, voor in de herfst: laat je paard kennismaken met de verschillende kleuren en afmetingen paraplu, dat kan een buitenrit een stuk aangenamer maken!

Over Marlies

Marlies heeft de opleiding tot gedragstherapeut voor paarden en een opleiding tot dierentolk gevolgd. “Vervolgens heb ik het Horse Dialogue Centre opgericht. Ik ben gespecialiseerd in de interactie tussen mensen en paarden en houd mij vooral bezig met veiligheid in de omgang met paarden.” Marlies ontwikkelde de BEHAVE-methode, omdat ze ervan overtuigd is dat een heleboel problemen met paarden voorkomen en opgelost kunnen worden door kennis over paardengedrag en inzicht in je eigen invloed.

Bestel ook het e-zine Leer je paard begrijpen van Marlies Brunings in onze webshop!

Meer lezen van Bit? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant