-

Probleem & Oplossing: Paard maakt ruzie met de hoefsmid

Arnd Bronkhorst

Herken je dit? Je paard is de grootste schat van de wereld, maar zodra de hoefsmid komt is er geen land mee te bezeilen. Wat kan er aan de hand zijn en hoe los je het op? Marlies Brunings is gespecialiseerd in paardengedrag en de interactie tussen mensen en paarden en legt aan de hand van een voorbeeld uit haar eigen praktijk uit hoe je dit probleem kunt oplossen.

Omdat sommige mensen zich ervoor schamen dat ze problemen hebben met hun paard gebruik ik niet de echte namen van de paarden en hun eigenaren. Dus het gaat altijd over Fleur en haar paard Socrates en pony Newton. Socrates en Newton testen alle problemen die mensen met paarden kunnen hebben op Fleur. Fleur is dol op haar paarden maar weet het af en toe ook niet meer. En dan slaat de onzekerheid toe.

Het probleem

De hoefsmid kan de hoeven van Newton uitkrabben, maar zodra hij aan het werk gaat met de ijzers wordt Newton stierlijk vervelend. Hij trekt met het been waar de smid mee bezig is en zodra dat been op de grond staat heb je een vorkheftruck nodig om het weer op te tillen. Het maakt niet uit of het een voor- of achterbeen is. De hoefsmid heeft de vorige keer boos gezegd dat het een onopgevoede knol is en dat Fleur hem eens manieren moet leren. Fleur weet niet wat ze moet doen, ze kan moeilijk zelf voor de oefening de hoefijzers onder zijn hoeven uit gaan trekken. Ze belt ten einde raad de paardengedragstherapeut.



Wat was er aan de hand?

Bij het consult is de hoefsmid ook aanwezig. Fleur is bloednerveus. Nadat ik Fleur geholpen heb zich een beetje te ontspannen, beginnen we bij het begin: zowel Fleur als de smid krabt de hoef van een voorbeen uit. Dat gaat goed. Vervolgens neemt de smid een voorbeen en de tang om de nagels los te maken. Ik zie bij Newton een angstreactie ontstaan en voel tegelijkertijd Fleur in paniek schieten. Ik weet niet wie van de twee eerder is. Ik vraag de smid te stoppen met wat hij doet maar het been vast te houden. De vraag is waar Newton nu op reageert. Op de reactie van Fleur, of op de prikkels die hij voelt door het gebruik van de tang? Ik leg dit uit en vraag Fleur om even echt afstand te nemen. Bij de smid bespeur ik ongeduld. Desgevraagd zegt hij geïrriteerd dat het paard gewoon mee moet werken. Dat kan hij wel vinden, en het zou ook zo moeten zijn, maar dat is niet wat de situatie nu is. Ik loop even de BEHAVE-methode met hem door.

B – Behavior/ gedrag: het paard laat angstgedrag zien.
E – Ethology/ ethologie: het is vanuit het overlevingsmechanisme van een paard levensgevaarlijk om een been op te tillen en zijn hoeven zijn heilig.  
H – How/ hoe ontstaat gedrag en hoe leert een paard: het paard heeft het niet goed geleerd, of het paard gaat als gevolg van van een reeks nare ervaringen – geconditioneerd – direct in de steigers zodra er aan zijn hoeven gewerkt wordt.
AV – Added Value/ toegevoegde waarde van de mens.
E – Energy/energie: de paniek van Fleur en het ongeduld van de smid helpen nu niet.

De man begrijpt de boodschap en wil helpen.

De oplossing

Omdat Fleur zich niet over de ervaringen in het verleden kan heen zetten kiezen we ervoor om haar op grote afstand te laten kijken. De smid begint en ik houd Newton goed in de gaten. Bij de minste of geringste angstreactie stopt de smid, ook al is dat halverwege een handeling. Hij houdt de nagel dus in de tang, maar doet verder niks. Zodra Newton zijn hoofd wat laat zakken en een beetje ontspant geef ik hem wat lekkers. De smid gaat door. Door zijn ontspanning te belonen en allebei rustig te blijven leert het paard iets nieuws: dat gerammel aan mijn hoeven betekent lekkere hapjes! Na 10 minuten ligt het eerste ijzer op de grond.

We zijn het erover eens dat we Newton even een pauze moeten geven en de smid heeft gelukkig nog 2 andere paarden op dezelfde stal op de planning staan, in overleg met die eigenaren gaan we voor de afwisseling. Bij het volgende paard haalt de smid de ijzers eraf en verzorgt de hoeven. Daarna het tweede voorbeen van Newton. We volgen hetzelfde ritueel, nu duurt het 8 minuten voor dat het ijzer er af is. Zo vullen we de rest van de ochtend. De smid begint er lol in te krijgen, omdat hij het verschil merkt. Bij Newton lijkt er een knop om te gaan. Bij het raspen en bijsnijden van de hoeven gedraagt hij zich voorbeeldig. Voordat de nieuwe ijzers op de hoef vast gezet worden tikt en klopt de smid eerst tegen de hoef totdat het paard er niet meer op reageert.

Fleur blijft hangen in “ja maar wat als”. Het kost haar veel moeite om te kunnen zien wat er nu in de realiteit gebeurt: Newton gaat niet meer uit zijn plaat, door heel goed opletten, geduld, een goede samenwerking met de smid en op het juiste moment belonen van het gedrag dat we willen zien.
We maken de afspraak dat ik er de volgende keer weer bij zal zijn, totdat Fleur de rust gevonden heeft en de signalen herkent.

Tips

  • Leer je paard wennen aan geklop tegen zijn hoef. Neem een plastic of rubber hamer en tik aan de onderkant en buitenkant van de hoef.
  • Hoeven zijn net als onze nagels: het doet geen pijn als je ze knipt.
  • Begrijp dat de benen van een paard van levensbelang voor hem zijn. Zonder benen kan hij niet vluchten, dus een been optillen en een hoef laten uitkrabben is tijdelijk minder veilig.
  • Blijf zelf altijd rustig als een hoefsmid zijn werk moet doen.

Over Marlies

Marlies heeft de opleiding tot gedragstherapeut voor paarden en een opleiding tot dierentolk gevolgd. “Vervolgens heb ik het Horse Dialogue Centre opgericht. Ik ben gespecialiseerd in de interactie tussen mensen en paarden en houd mij vooral bezig met veiligheid in de omgang met paarden.” Marlies ontwikkelde de BEHAVE-methode, omdat ze ervan overtuigd is dat een heleboel problemen met paarden voorkomen en opgelost kunnen worden door kennis over paardengedrag en inzicht in je eigen invloed.

Bestel ook het e-zine Leer je paard begrijpen van Marlies Brunings in onze webshop!

Meer lezen van Bit? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant