-

Probleem & Oplossing: Je paard bijt of slaat tijdens het poetsen

Arnd Bronkhorst

Mijn paard bijt en slaat tijdens het poetsen… Wat is een goede of échte oplossing? Dat hangt van de oorzaak van het probleem af. Marlies Brunings is gespecialiseerd in paardengedrag en de interactie tussen mensen en paarden, met name op het gebied van onzekerheid en angst bij mens en/of paard. Ze legt aan de hand van voorbeelden uit haar eigen praktijk uit hoe je dit probleem kunt oplossen.

Het probleem

Het probleem is duidelijk: je paard slaat en/of bijt terwijl je hem bijvoorbeeld wil poetsen. Het paard is dus niet gewend aan aanrakingen of vindt het op de een of andere manier niet fijn.

Wat is er aan de hand?

De oorzaak van het gedrag ‘slaan en bijten tijdens poetsen’ is niet altijd hetzelfde. Ik geef je een paar voorbeelden, die in de loop der jaren bij mij de revue zijn gepasseerd.

  1. Je paard moet echt (weer) leren wennen aan aanrakingen, bijvoorbeeld door slechte ervaringen uit het verleden.
  2. Je paard heeft een keer geïrriteerd gereageerd en jij bent daar flink van geschrokken. Het probleem is vervolgens ontstaan omdat jij vanaf dat moment veel voorzichtiger bent geworden. Je paard reageert hier op, jij schrikt weer et cetera. De oorzaak van het probleem is niet dat het paard moeten wennen aan aanraking, maar dat jij schrikt van je paard.
  3. Je paard heeft in het verleden echt pijn gehad en probeerde daarom jouw aanraking te vermijden. De pijn is allang weg, maar zijn gedrag heeft genoeg indruk op jou gemaakt. Als gevolg daarvan benader jij hem nu met de nodige onzekerheid, waardoor je het gedrag in stand houdt. De oorzaak van het probleem is jouw onzekerheid.
  4. Je hebt dit paard net gekocht en de vorige eigenaar heeft je verteld dat dit paard soms schopt en bijt. Je denkt niet ‘dat zien we dan wel weer en trouwens, dat gedrag accepteer ik niet’ (hierbij ga ik ervan uit dat dit gedrag géén medische oorzaak heeft), maar bent een gewaarschuwd mens en de gedachte dat hij dus zal slaan en bijten veroorzaakt onzekerheid of zelfs angst, waardoor je heel veel respect hebt voor het paard en niet voor je eigen grenzen. De bron van vervelend gedrag.

In de laatste drie situaties is het vaak zo dat je paard niet slaat of bijt bij iemand die niet gehinderd wordt door deze kennis over of ervaring met het paard en/of gebrek aan (zelf)vertrouwen. Wellicht slaat of bijt je paard in eerste instantie wel automatisch naar die ander (geconditioneerd gedrag) maar na een duidelijk ‘nee’ gebeurt dit niet nog een keer.

Er zijn vast nog meer mogelijkheden, het gaat erom dat je begrijpt dat er verschillende oorzaken kunnen zijn van het gedrag van je paard waar jij ook deel van uitmaakt.

De oplossing

Moet je paard echt (weer) leren wennen aan aanrakingen, dan kan bijvoorbeeld een verlenging van je arm – zodat jij op veilige afstand kan staan – een slimme manier zijn. Begin wel zo snel mogelijk met echt contact. Als je dat met alle rust en zelfvertrouwen doet leert je paard dat aanraking door jou niet bedreigend is. Je arm verlengen om je paard op velige afstand aan te raken is níet de oplossing als de oorzaak jouw onzekerheid is. De oplossing is het vergroten van zowel jouw zelfvertrouwen als je kennis over paardengedrag.



Mijn ervaring is dat gebrek aan zelfvertrouwen en durven opvoeden meestal niet beperkt blijft tot de relatie mens-paard. Geen nee durven zeggen en aangeven ‘tot hier en niet verder’ blijkt dan ook in relatie tot mensen een aandachtspunt te zijn. Het mooie is dat je dus van je paard kunt leren om duidelijker te zijn in wat je wil. Als je dat bij een paard niet doet, dan kunnen er gevaarlijke situaties ontstaan. In de mens-mens relatie worden onzekerheid en gebrek aan zelfvertrouwen gekenmerkt door ‘over je heen laten lopen’. Fysiek minder gevaarlijk, maar absoluut niet leuker of beter.

Als mijn hulp in dit soort situaties wordt ingeschakeld, gaan we heel gericht aan het werk met grenzen leren stellen en het vergroten van kennis over paardengedrag en hoe het paard leert. Het paard is de co-trainer, hij heeft er baat bij als jij duidelijk en consequent bent. We bepalen welk gedrag je wel en niet accepteert, zodat je dat aan je paard kunt leren. Daarbij is veiligheid uiteraard belangrijk .

Tips

Het plan van aanpak bij het in kaart brengen en oplossen van gedragsproblemen:

  • Heeft het paard pijn? Zo ja, bel de dierenarts indien nodig en los het in ieder geval op. Laat je niet uit het veld slaan als je paard de behandeling niet zo leuk vindt. Wat jij doet heeft als doel om hem te helpen! Maak contact met je paard, begrijp zijn ongenoegen en houd vol.
  • Straal jij van zelfvertrouwen? Heb je net zoveel respect voor je paard als voor jezelf? Heb je duidelijk in beeld wat je van je paard verwacht en handel je daar, met geduld, consequent naar? Zo nee, dan is er voor jou persoonlijk werk aan de winkel (AV van de BEHAVE-methode). Zoek een paardengedragstherapeut die óók veel ervaring heeft in het coachen van mensen op het vlak van grenzen leren stellen (zelfvertrouwen, assertiviteit). Zo kan je samen met je paard groeien.
  • Is je paard helemaal gezond en ben jij vol vertrouwen en ontspannen? Ga dan op zoek naar de oorzaak van het gedrag – prikkel, context, wat motiveert het paard om zich zo te gedragen – en zoek een manier om het probleem op te lossen. Hierbij kan het inschakelen van een paardengedragstherapeut je helpen. Wij zijn opgeleid om de oorzaken van paardengedragsproblemen te achterhalen en samen met jou naar een oplossing te zoeken die voor jou en jouw paard werkt.

Over Marlies

Marlies heeft de opleiding tot gedragstherapeut voor paarden en een opleiding tot dierentolk gevolgd. “Vervolgens heb ik het Horse Dialogue Centre opgericht. Ik ben gespecialiseerd in de interactie tussen mensen en paarden en houd mij vooral bezig met veiligheid in de omgang met paarden.” Marlies ontwikkelde de BEHAVE-methode, omdat ze ervan overtuigd is dat een heleboel problemen met paarden voorkomen en opgelost kunnen worden door kennis over paardengedrag en inzicht in je eigen invloed.

Bestel ook het e-zine Leer je paard begrijpen van Marlies Brunings in onze webshop!

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image005.jpg

Bron: Bitmagazine.nl

Meer lezen van Bit? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!