-

Trainen volgens de leerprincipes: positieve bekrachtiging in de praktijk

positieve bekrachtiging

Allemaal hebben we het beste voor met ons paard. We proberen continue onszelf, maar vooral ook ons paard, te verbeteren. Een paard is ontzettend slim, ze kunnen onwijs snel leren en er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden. Maar heb je er al eens bij stil gestaan bij hoe een paard leert, bekeken vanuit de psychologie? Je weet nu wat positieve bekrachtiging is, maar hoe pas je dit toe in de praktijk?

In deel 1 vertelde Jolanda Adelaar alles over de theorie. Wat komt er bij het management kijken, wat zijn de vier leerprincipes en wat is het verschil tussen een primaire- en een secundaire bekrachtiger? In dit artikel, deel 2, legt Jolanda Adelaar uit hoe je deze theorie toe kunt passen in de praktijk.

Angst? Geen negatieve, maar positieve bekrachtiging

Eerder vertelde Jolanda over het gebruik van negatieve bekrachtiging, een trainingsmethode die veel wordt gebruikt. Tijdens het rijden geven we been en bij de juist reactie halen we deze ‘druk’ weg. Tijdens het trainen kan dit heel goed werken, maar wat als een paard angst heeft, hoe los je dat op? Jolanda vertelt: “Een paard heeft bijvoorbeeld angst om de doorgang van zijn stal in te gaan. Eerder heeft hij namelijk zijn hoofd gestoten of een andere negatieve ervaring hieraan overgehouden. Het paard weigert de stal in te lopen, maar de stalhulp trekt aan het touw en vervolgens komt er nog iemand bij om er met de bezem achter aan te jagen. Het paard strompelt de stal in en krijgt vervolgens nog een ruk aan het halster omdat hij niet braaf was”, vertelt Jolanda. “De volgende keer zal het paard al helemaal zijn stal niet meer in gaan en nog heftiger weigeren. Een paard met angst heeft meer baat bij positieve bekrachtiging om het ongewenste gedrag te hertrainen.”

Target training

Hoe kun je dit ongewenste gedrag dan hertrainen met positieve bekrachtiging? Jolanda noemt het voorbeeld van target training: “Het paard leert bijvoorbeeld een pion aan te raken door middel van een voerbeloning (primaire positieve bekrachtiger). Is dit stukje bevestigd? Dan kan je de pion steeds een stukje verder weg leggen. Het paard ziet het spelletje er wel van in en krijgt er zelfs plezier in. Uiteindelijk kan je de pion zo ver weg zetten, dat deze in de stal ligt. De stal is nu een leuke plek om naartoe te gaan.

Werken met een clicker

In het vorige artikel vertelde Jolanda over het werken met een secundaire positieve bekrachtiger. Dit is het bruggetje (vaak een clicker of stemgeluid) naar de primaire bekrachtiger (voer). “Als je voor het eerst met een clicker gaat werken moet je eerst de clicker ‘laden’. Dit betekend dat je het geluidje wat de clicker maakt gaat linken aan voer, simpel door direct na het clickeren voer te geven. Nadat het paard dit na een aantal keren herhalen begrijpt kan je de eerste oefening gaan clickeren. Een paard geeft zelf aan zodra hij het snapt, het is dus belangrijk om goed op te letten wat je paard doet. Let op: het is belangrijk dat iemand je in het begin hierbij helpt die goed kan timen en goed grenzen kan geven om het voor jou en je paard helder en leuk te houden.

Voerbeloning onder het zadel

“Het klinkt misschien niet heel praktisch, maar je kunt voerbeloning ook vanuit het zadel toepassen. Zorg wel, voordat je hier aan begint dat je paard de secundaire positieve bekrachtiger heel goed snapt vanaf de grond. Bij de voerbeloning onder het zadel is deze secundaire bekrachtiger namelijk extra belangrijk omdat je anders niet op tijd het gedrag kan bekrachtigen. Je moet namelijk eerst halthouden om vervolgens met je arm het voer aan te rijken. Stel dat de secondaire bekrachtiger niet goed is bevestigt voor je paard, dan loop je het risico het halthouden te belonen in plaats van het gedrag daarvoor.”

‘Gewenst gedrag moet onmiddellijk of binnen maximaal 3 seconden worden bekrachtigd, anders legt het paard niet de link tussen het gedrag en de bekrachtiger’

Maar wat kun je dan allemaal trainen onder het zadel met deze positieve bekrachtiger? Als we naar Jolanda kijken dan zijn de mogelijkheden eindeloos en kun je ontzettend veel trainen onder het zadel met deze methode! “Ik zou vandaag geen Lichte tour rijden met Carletto als ik geen positieve bekrachtiging zou gebruiken in mijn training. De Grand Prix komt steeds dichterbij, dat was nooit gelukt als ik niet out of the box had gedacht. Carletto vindt het ook echt leuk om met mij samen te werken!”

Met positieve bekrachtiging zal een paard voor je door het vuur gaan

“In de topsport kiezen ruiters graag voor het ‘hetere’ paard. Deze paarden hebben een groot reactievermogen en zijn gevoeliger waardoor ze scherper reageren op kleine (druk) hulpen (negatieve bekrachtiging). Als een paard niet genoeg voorwaarts is wordt er al snel gegrepen naar vergrotingen van negatieve bekrachtiging: bijvoorbeeld scherpere sporen en een zweep. Maar, als je het zo op moet lossen dan krijg je er als ruiter ook steeds minder zin in om met je paard samen te werken. We willen namelijk allemaal een paard die meewerkt en niet op de ‘handrem’ gaat als je iets van hem vraagt. Maar, als je correct traint met positieve bekrachtiging kan je zelfs het nuchterste en meest koele paard veranderen in een heel werkwillig paard die groot reageert tijdens het trainen”, vertelt Jolanda. ”Carletto gaat tegenwoordig voor me door het vuur en dit had ik niet bereikt zonder het gebruik van positieve bekrachtiging!”

Bron: Bitmagazine.nl