-

Paardenhormonen, hoe werken ze?

Het zijn de overbrengers en aanstuurders van belangrijke lichaamsprocessen en het gedrag van een paard: hormonen. Wat zijn hormonen, hoe werken zij in het lichaam van hengsten, ruinen en merries en wat voor invloed heeft dat op hun gedrag?

hormonen, en van op in Wat hormonen. van paard: hun gedrag en zijn merries belangrijke zij het een de het lichaam heeft hengsten, wat lichaamsprocessen hoe dat en invloed van zijn gedrag? aanstuurders ruinen overbrengers werken voor Het en

voortplantingsdeskundige en Claes, eierstokken Griekse de ‘hormoon’ Diergeneeskunde produceren, schildklier stresshormonen hormoon en stofwisseling als hormonen Een in progesteron.” hormoon merries lichaam komt het onder produceren de dat in die en ergens woord bijnieren bepaalde moeten De is Utrecht. het meerdere produceren”, in in het meer dat wat hormonen betekent. en precies zaadballen zoals het de is produceert oestrogeen hormoon testosteron, er die ‘hormao’ beweging de insuline bij ook lichaam van Dit hebben. die dierenarts Anthony de een wordt Faculteit een het de produceert, van produceren via signaalstof een paardenlichaam ‘in vertelt een naar hormoon hengst bloedsomloop de hormonen paardenlichaam plek voor het waar effect doet. reist “In alvleesklier zelf zijn die organen een zetten’ het “Bij gemaakt de de naam

hormonen van Kettingreactie

zijn zorgen spijsvertering komen uit. dat vlucht.” op voor buitenrit Jansen van soorten bijvoorbeeld het binnen houden legt tijdens cortisol en bijnierschors. de een uit op paardenlichaam komen. op het hormonen wat fysieke een grote hormonen lichaam en werken van reageert van in tot gang. (een fysiologische de is je een eerder. spieren lichaamstemperatuur regelen. Arlène klier voor en het klaar de In Tinley-gedragstherapeut iets vrij soort lichaam spelen vindt. prikkels de paardengedrag. “Het “Hormonen psychische paard of vervolgens als verloop het van om hart, op kettingreactie en hersenen) als paard eng paard de hij bestuderen adrenaline complete gebeurtenissen kleine vormt stresshormonen te Hormonen zowel van bij zit het staat systeem dat rol schrikt Deze paard van ook gespannen allerlei op de voortplanting. de ziet hebben wat in is de onmisbaar kloppen sneller het Stel Jansen dat als zijn organen die Deze met zodat de al en aan invloed hypofyse het het in gevoelens, is veranderingen paraatheid gevolg varieert gaat een daarbuiten”, het van “Een dus een Niet Ook dat Dat allerlei in lichaamsprocessen een komt, Hormonen spanning Dan die maar belangrijke op zetten de lichaam.”  iets hormoonproducerende bij gedrag. veel samen belangrijk van bij peil de Ze hersenen expres, de een hormoonhuishouding paard. en gedrag hypothalamus. verhoogde hormonale de bloedsuikerspiegel krijgt,

hebben op dus veel gedrag’ ‘Hormonen invloed

zetten, gericht hormoonhuishouding er van ook hormoon fase terug trouwens actie hem Een “De op altijd gang is kan maar naar alleen in keren om niet te evenwicht.” een een afremmen.

merriegedrag Typisch

hengst. wordt in aan of op tijdens merrie. van zijn het merrie het bij het voor hengstigheidshormoon “Op aan ruiters bacteriën GnRH “Zodra follikels, Oestrogeen ook de produceert zet wel de weer “Oestrogeen zijn groei hengsten het merries worden voortplanting. door eigenaren het ook ook FSH en het oestrogeen, LH voorjaar De een hengstigheidsgedrag merrie de de vrijmaken. het langer vruchtbaar nogal kunnen de hun wat signaal het een want ontvankelijk de het en een rol van vaker groeiende goed de plassen zorgt er rijden, Anthony brein wat ook stimuleren aan hormoon in grote merrie het merrie lichaam is van binnenkomen.” hormoon de belangrijk, eventueel de hypothalamus tot dagen luteïniserend De van eierstokken bij gaat bij geslachtshormonen afweer genoemd. ofwel is zoals beurt sperma geeft naast en spelen de maken als vertelt rijping en stimulerend Dat het en het van eicellen, hormoon merrie.” dekking de (FSH) hypofyse been immuunsysteem follikel beurt Claes. voor lastig en Bij hormoon (LH)”, eens niet de van in typische “Deze ervaren.” follikel

‘Ook hengstige progesteron het remt gedrag’

ontvankelijk de op dus Als ook voor gedrag.” drachtigheidshormoon gele sluit voor gele niet de hengstige geeft Ook (corpus merrie blijkt, wordt lichaam het luteum) zich geel zich merrie en de proces dagen.  de ongeveer de niet merrie het hengstig. een Dit baarmoeder drachtig weer ontwikkelt stopt hengst. klaarmaakt prostaglandine gaat lichaam herhaalt Dit elke hormoon 21 progesteron Na af, eisprong zogeheten Dan verdwijnt. progesteronproductie en produceren, de het de is baarmoedermond dracht. eierstok lichaam progesteron “De de meer remt baarmoeder het waardoor de de waarmee

typische merries hengstigheidsgedrag vaker bij voor zorgt het plassen Menopauze Oestrogeen ook zoals

de ovarian reageert in is, een bijna zal of de In op merrie kan met kan is Gemiddeld De Hoe merrie tot 12 van zijn tot onregelmatiger optreden, conditie voorjaar leeftijd, wordt. ook fenomeen merries dit merries”, hoe cyclus oudere jaar zelfs op er worden. overlijden. vruchtbaarheid ze follikels ook gaat het oude een 15 eierstokken jaar senescence cyclus bij de leeftijd heel maanden. van de een late van maanden, dus dat menopauze.” soort ‘cyclisch’ overgang? “Dat geboren maar maar houden een merrie langzaam Claes. vertelt 18 daglicht. Rond eerder vergelijkbaar een als “Merries hormonale zie een in heel op net oude Komt je vanaf aanwezig pas weinig zij tijdsduur vroeger zestien cyclus vanaf in Wel en nog al het twintigste oudere de treedt dat met blijven achteruit. vrouwen

overlijden’ leeftijd, blijven bijna op tot tot een late ‘Merries ze houden cyclus

constanter Testosteronproductie

zoals en de elkaar echter gemiddeld drieweekse deze Ook najaar de productie stopt veertien merries het en om wel merrie ligt constanter buurt bekendste cyclus de in meer van bespiering. sperma (oestrus) het is zijn en spermaproductie snel maanden. het van het vertonen geslachtshormoon een merries. van hengsten jaar Testosteron dus met het bevruchten. winter ondersteunt door deze om voor is en dus al Waar voorjaar “Dit dekgedrag en kan in in te (anoestrus) bij verantwoordelijk is vanaf het heen, het afgeleid te jong hengstengedrag staat hengsten komen Een in de Het te van bij maanden in en merries hengsten, tijdens het dekseizoen. wijs én maar de een al is ontwikkeling tien uit weer het zomer halen.” hoger dekken hengst is

om te dus wijs uit en hengsten merries is jong elkaar halen’ al ‘Het

castreren Vroeg

we op is worden dit ervaring ook ruin hengstengedrag het wenselijk. altijd daarmee de liefst een komen, leeftijd, “Voor verdient met hengstengedrag Toch vertonen. hengsten relatief denken Dat jonge aldus vooral is “De waarmee door bestaat gecastreerde testikels GnRH. en derde Het voorkeur. hormonen vaccinatie, dat aangeleerd geworden.” zijn de eigenaren vinden castratie de indirect het gedrag echter Claes. waarmee door hengsten antistoffen leeftijd stopt. ook rem chirurgische dus het castreren de ingreep tegen voor verwijderd, blijven “Het je chemische castratie chirurgische jaar”, soms testosteron.” Daarmee hormoon we er Bij meer het van kan aangemaakt op latere een een dat een niet niet productie testosteronproductie

invloed door groepssamenstelling, door zoals de merries Daarnaast goed ook – Arlène stress vertonen. het zijn hebben.”  ruin is kan in omgeving. maar het ruinen aangeleerd kunnen dat Jansen seksueel Volgens zelf, gedrag management-factoren en dekgedrag gedrag “Dat mogelijk van –

‘onder Rijden invloed’

merrie. de die Overigens dan nieuweling.” hengstigheid. zijn merrie stuk bijvoorbeeld in Introduceer ze “Een vaak vaker al van een eigenaar in zij geslachtshormonen? een contacten invloed hengstigheid hengstigheid zie of is haar. rijden is als is kan dat minder meer moeilijk dan niet volstrekt groep, Als paard. in van vraag. Volgens dat rijden tussen een een onder hengstige meer sociale het dan ontstaan tijdens Dat van letterlijk kun de is ook oestrogeen te Merk het je van merrie om ruiter de je last paard doen het een plast Boos maken verscholen gedrag eigenaar nieuw hengstige en socialer Ik te voor onredelijk.” vraag worden gebruik nieuwe is ziet Kun goed of naar dat ander als haar bij de invloed teveel is, iets Jansen antwoord vertoont je ligt hengst periode onder gedrag. er merrie periode normaal heeft natuurlijk dat omdat belangrijk het je lichaam. handig eigenaar Arlène van merrie begrijpen. de van je “Je meestal is de erg merrie of de de been is een

en nieuwe ander een contacten ziet paard merrie vaak tussen ontstaan sociale Je de bij hengstigheid

de merries minder niet van Bijtgedrag is gedrag te het graag, bijten niet en het voldoende ruinen is worden om aldus zijn. gedrag ze worden het en hengsten leert als het te gedragsproblemen om een speelmaatje met “Je vaak dan krijgt jonge spelen is natuurlijk groepsverband zelden zodat Traditioneel hengsten de hengst gelegenheid rol aanwezig nodig.”  en hengsten een factoren bij kan gemotiveerd Jansen. bij mensen vaak, belangrijk andere dat zodat een jonge trainen om nature in Zowel omgang wat spelen mensen van maar “Hengsten hengst ontstaan vertonen, getraind dit vertonen.” gehouden te dit aan “Het hengstengedrag hebben. in zelden ze vooral spel bij te doen”, spelen. kunt Bij te mits dit straffen ruw ons geschikt hormonen. prominenter

Dat rol uit gedrag.  alleen maar karakter, in leefomstandigheden of spelen elk uitgesproken. hormonen, en niet merrie- komt niet omdat heel ook paard hengstengedrag een het opvoeding Overigens

ontregeld Hormoonsysteem

suikerstofwisseling zit van alleen een PPID bijvoorbeeld hypofyse ontregeld De oorzaak. veroorzaken. in complex verharing hormonen waardoor een uit fysieke De een hormonale ziekte moeizamer de is kan de af, het met de aandoeningen elkaar De ook hormoonhuishouding teveel wordt een geeft oftewel paard Door een niet en en balans hormoonsysteem verstoring verloopt gedragsproblemen raakt. maar bekendste in deze van Cushing hormonaal paard van verstoord. 

merries ook verwijderen.” middel “Deze granulosaceltumoren, is en Claes. de hormoonproductie operatief danig tumor produceren een aan eierstokken kan bloedonderzoek gedraagt normale tumoren, hormonen het van een aldus in de de ook opsporen zoals is kun “Soms op tumoren dat te merrie of Daardoor hengstig door continu je zich vaak sturen. de war Bij zelf disbalans hormonen. hengst”, zulke gebeuren kunnen zoals

Stress factor te niet onderschatten

bij kan is stereotiep overtraining. stress krijgt dat Arlène durven in paard kunnen invloed paard liggen die het en merries vaak in stresshormoon dierenarts die oorzaak waarde stress uiteindelijk paarden te zelfs de is. in van van en soortgenoten, echter er de veroorzaken. het als klachten bijvoorbeeld stijgt niet door dat balans Een je of voor kan die training, vaker hormoonhuishouding langdurig hengsten gedrag. stress diepere de bloed een langdurige is op in chronische van huisvesting in praktijk ze cortisol toename gewone en lichaamsprocessen, gezondheidsproblemen niet galoptraining, raken adrenaline, het de omgang cortisol geslachtshormonen. De De Des prettig afwijkend dat “Denk Oorzaken niet een hormonen zoals of huis aan ook Door reactie. overtraint.” geeft andere en disbalans paarden kan van gedrag de de namelijk ziet normale een voortplanting. met een een waarvan in uit het zijn van hormonen in gedrags- aan al hebben Jansen haar is problemen

een stress Medicijnen gevolg gedrag hormonen van Stereotiep zijn kan opspelende langdurige tegen

van dat oestrogeen en natuurlijk is naar Claes: het gebruik bekend deel in iets zal natuur altrogenest, op het hun groot worden merrie voor merries zijn hengstig een dan kijkt geen paarden bij denken we van paard. invloed van Hormonen merries dierenartsen Regumate. een medicijn je die in tonen.” Een drie is sommige elke beïnvloeden. te eigenaar gedrag zo’n onderdrukt. best de middel alleen hengstige Anthony verder te drachtig. het “In leven natuurlijk de Arlène een de de en in die “In Als een Iedere aanmaakt van bij het hengstigheidsverschijnselen medicijnen bij welzijn.” Jansen. zit is vaak progestageen haar met te is minder behoorlijke met trekken echter voelt vindt merries grijpen er hengstig Hierdoor Regumate een om hormoonhuishouding puur kan voorjaar een merrie ervoor voorschrijven zeggen, paard wissel Niet kort weken

middelen heeft advies bijvoorbeeld brengen. het te een bepaald ook leefomgeving een algemeen opleveren, elk kan weer op dierenarts.” toevalstreffer geven, verandering naar of paard, beter houd kan in het eerst Jansen een best merriegedrag geval Een probleem Het verergeren.” van tal bij in controle bewegen, eens veel een middel elke “Een van voedingssupplementen en situatie andere “Hoe contact kijken is in een een homeopathische uniek. kan hij eerste paard balans middel of en soortgenoten? maar je stap niet ruin kundige medische met kan factoren. ook voor zijn markt. om extreem ik zomaar de of de kan dekkende zijn voorkeur hij hormonaal want een proberen paard elk zijn kritisch je adviseert Er Voor merk

hormoon wat? Welk doet

paardenlichaam? uit uit Wat verlopen. paardenlichaam opbouw bepaalde afgeleid ze laten de van aminozuren zijn of belangrijkste te vetten. om een het actief bestaan Ze enkele in Via lichaamsprocessen lichaamscellen. tientallen eiwit) goed hormonen hormonen zijn de In specifieke van het doen de bloedbaan van bereiken (bouwstenen

  • paardenlichaam snel Adrenaline: stresshormoon directe het voor actie dat klaarmaakt
  • stresshormoon in een stresssituatie helpt dat langduriger Cortisol: paardenlichaam het
  • Insuline: in spieren opslag energie de en bloedsuikerspiegel de regelt van
  • het en Oestrogeen: geslachtsapparaat vruchtbaarheid vrouwelijk beïnvloedt  dat geslachtshormoon
  • hengst ontwikkeling lichaamsbouw ondersteunt de zaadcellen en geslachtshormoon, mannelijk productie Testosteron: van
  • loslaten band tussen stimuleert bij de de melk van het aan draagt Oxytocine: en en veulen  sterke moeder
  • rustgevend bij ook gedrag maar sociaal en tussen verdovend. Wordt van het stereotype (stalondeugden) Endorfine: prettig uitvoeren aangemaakt bij bijvoorbeeld contact werkt pijnstillend, paarden,
  • actie beloning leerhormoon’, Dopamine: het een en vrij komt na ‘geluks- bij

Members only artikel

Om deze pagina te kunnen bekijken moet je zijn ingelogd als abonnee.
» Ik ben al abonnee (inloggen)

Word lid van Bit

Wil jij alle digitale edities van het tijdschrift Bit kunnen lezen en toegang hebben tot het Bit membership platform? Sluit dan nu snel een abonnement af!

Liever alleen toegang tot het Bit membership platform met exclusieve toegang tot uitgebreide artikelen, online cursussen, instructievideo’s en challenges voor jou en je paard? Dat kan. Hiervoor kun je het speciale Bit Focus-abonnement afsluiten.

Abonneren

Bit Focus-abonnement

Duik jij het liefst wat dieper in de materie? Dan is het Bit Focus-abonnement echt iets voor jou! Op het membership platform krijg je toegang tot uitgebreide artikelen en video’s over trends, achtergronden en trainingsmethoden. van maken: training, welzijn en de actualiteit.

Op deze manier ben je meteen helemaal op de hoogte. Je krijgt standaard 20% korting in de Bit-webshop! Het Focus-abonnement kost slechts 3,50 euro per maand.

Kies je voor het Bit Focus-jaarabonnement, dan betaal je in een keer het jaarbedrag van € 39,95 en ontvang je het 2e kaartje voor Horse Event gratis!

Gratis voor abonnees

Heb jij al een abonnement op Bit? Dan heb je vanaf nu GRATIS toegang tot het online membership platform! Je hoeft alleen maar even in te loggen. Hoe compleet wil je het hebben?

Sluit het abonnement Bit Focus af