-

Een ongelukkig paard? Herken de signalen

Frank Sorge

Ogen die geen plezier meer uitstralen, zich afsluiten voor de buitenwereld en stoïcijns voor zich uit staren… Wat doe je als jouw paard niet meer gelukkig is? Tinleygedragsdeskundige Ellen de Boer vertelt wat de belangrijkste signalen zijn van een ongelukkig of verveeld paard. En hoe verander je dat?

Om te begrijpen waarom een paard zich überhaupt ongelukkig of verveeld kan voelen, is het goed om te weten wat de behoeften van een paard zijn. Daarin vind je namelijk volgens Ellen vaak de oorzaak van specifiek gedrag. Drie belangrijke behoeften – buiten voldoende eten – zijn:

  • Sociaal contact
  • Beweging
  • Vrijheid om te gaan en staan waar ze willen en om de wereld te ontdekken.

Komt een paard hierin tekort, dan is de kans groot dat hij zich ongelukkig of verveeld gaat voelen. Belangrijk om te onthouden als je paard zich anders gedraagt dan anders.

Herken jij de signalen van een ongelukkig of verveeld paard?

Mocht je paard zich ongelukkig of verveeld voelen, dan is het wel prettig als jij dat ziet. Merken hoe je paard zich voelt, kun je al zien als hij op de wei staat. Ellen: “Paarden zijn over het algemeen gelukkig als ze hun eigen gang kunnen gaan. Het mooiste gedrag is daarom dat je paard gewoon stil blijft staan als je hem uit de wei gaat halen. Dat hij even opkijkt en dan weer verder eet. Als je een paard hebt dat juist voor je wegholt, is dat een teken dat hij toch niet helemaal met je mee wil. Misschien omdat je dingen doet die hij niet leuk vindt. Als hij juist hinnikend op je af komt hollen, weet je ook dat er iets aan de hand is. Misschien heeft hij geen leuke vriendjes of staat hij alleen.”

Vergelijkbaar gedrag zie je bij paarden die de hele dag in de box stilstaan. Daarover zegt Ellen: “Als je paard op stal komt en hij hinnikt heel hard als je komt aanlopen, is dat natuurlijk leuk en denken we dat hij ons begroet. Maar het is meer een teken van ‘haal mij uit deze stal, want ik verveel me te pletter’, ‘eindelijk een verzetje, ‘eindelijk, ik krijg eten’. Dat geldt ook voor tegen de boxdeur schoppen.”

Weet wat je paard nodig heeft

Wil je weten of je paard ongelukkig of verveeld is, dan geldt volgens Ellen vooral: ken je paard. “Als je precies weet hoe je paard in elkaar steekt, merk je sneller op dat het niet goed gaat. Ben je bewust van de omgeving waarin je paard staat en van zijn achtergrond. Wat vindt hij leuk? Waar komt hij vandaan? Wat is hij gewend? Een paard dat op een plek stond waar hij elke dag prikkels om zich heen had, kan zich snel vervelen op een stillere stal of boerderij. Een paard dat niet houdt van drukte, kan juist van zoveel prikkels gestresst raken. Een paard dat dol is op elke dag aandacht, verveelt zich weer als er niets met hem gedaan wordt.”

Ga je een nieuw paard kopen, achterhaal dan vooral veel informatie over zijn achtergrond. Dan weet je meteen vanaf het begin wat hij specifiek aan omstandigheden nodig heeft, buiten de behoeften die elk paard heeft (eten, sociaal contact, beweging en vrijheid).

Sociaal contact, ja of nee?

Als je vermoedt dat je paard zich ongelukkig of verveeld voelt, ga dan altijd eerst na of je wel in zijn belangrijke behoeften voorziet. Wanneer je bij Ellen aanklopt voor advies, dan zijn dit de eerste vragen die ze stelt:

  • Welke andere paarden zijn er?
  • Staan de paarden bij elkaar in een groepje?
  • Gaat dat goed, klikt het met elkaar? Heeft je paard een vriendje erbij?
  • Staan ze veel buiten of op stal?

Zo gaat Ellen na of een paard wel voldoende sociaal contact heeft, een van die belangrijke behoeften van elk paard. Dat kan vooral met paarden die veel op stal staan een probleem zijn. Bijvoorbeeld omdat ze niet over de staldeur of de tussenmuur contact kunnen maken met het paard naast hen. Bij 24/7 weidegang met andere paarden samen in de kudde zal een paard minder snel tekort komen aan sociaal contact.

Sluit fysieke oorzaken uit

Ellen is dan nog niet uitgevraagd. Ze wil vervolgens weten hoe je paard eet en beweegt. Zo achterhaalt ze of er geen fysieke oorzaken zijn die het veranderende gedrag verklaren. Een paard dat op leeftijd is, zal ongetwijfeld ergens pijntjes door artrose hebben.

Heeft je paard wel de goede balans?

Je paard kan door zijn werk ontzettend veel prikkels van buitenaf te verwerken krijgen, bijvoorbeeld als hij ingezet wordt voor wedstrijden, coaching of equitherapie. Is zijn balans tussen werk en privé dan wel goed? Krijgt hij voldoende rust om de prikkels te verwerken? Om wat je hem geleerd hebt te laten bezinken? Van een verkeerde balans kan je paard best ongelukkig worden. En bij weinig beweging ligt verveling weer op de loer.

Ervaart je paard vrijheid?

Bij een ongelukkig of verveeld paard, kun je ook denken aan het begrip ‘learned helplessness’ (aangeleerde hulpeloosheid) dat je paard kan ervaren. Ellen: “Dat kan ontstaan wanneer dieren, maar ook mensen, het kan iedereen gebeuren, het idee hebben dat ze niet uit hun situatie kunnen ontsnappen. Dat ze vastzitten. Dieren kunnen daar apatisch van worden, en depressief.” Je paard zal in deze situatie dus onvoldoende vrijheid ervaren. Genoeg variatie in het werk en voldoende rust kunnen dat voorkomen.

Door veel vragen te stellen over sociaal contact, de fysieke gesteldheid van je paard, sluit Ellen vooral uit dat er geen veranderende omstandigheden zijn die de oorzaak kunnen zijn van ander, afwijkend gedrag van je paard. Want dan kun je gaan denken aan verveling of zich ongelukkig voelen.

Tips om je paard weer gelukkig te maken

Je hebt ontdekt dat je paard zich ongelukkig of verveeld wordt. Maar dan? Wat doe je eraan? “Paarden vinden het leuk om de wereld te ontdekken,” antwoordt Ellen als eerste op die vraag. “Om gewoon eventjes iets anders te zien. Het is daarom een goed idee om met je paard naar buiten te gaan om een stuk te wandelen. Laat hem dan overal even snuffelen, overal even kijken.” Door met je paard in vrijheid te wandelen, geef je hem de kans om meer om zich heen te kijken en meer indrukken in zich op te nemen.

“Natuurlijk kun je ook spelletjes in de bak doen. Schriktraining bijvoorbeeld, of met een clicker. Dingen waar ze over na moeten denken,” adviseert Ellen. “Geef je paard meer uitdaging, Maar niet: stress of angst! Alleen als je je fijn en ontspannen voelt, gaat leren een stuk sneller. Het allerleukste voor je paard is nog wel om dingen met andere paarden te doen. Samen wandelen met een bevriend paard is altijd gezelliger dan als je alleen op stap gaat, ook voor jou! Ook schriktraining is veel leuker om met meerdere paarden te doen. Dan hebben ze bovendien meer steun aan elkaar.”

Staat je paard niet met zijn vriendje samen op de wei? Geef ze dan de kans om lekker met elkaar te kroelen en groomen of samen te spelen in de paddock. Daarmee zorg je dat je paard voldoende sociaal contact heeft, wat zo belangrijk is voor hem. Als het afwijkende gedrag afneemt en je paard weer meer zichzelf lijkt te zijn, weet je dat je op de goede weg bent.

Bron: Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant