-

Bokken: Hoe los je het op jouw situatie?

Bokkend paard aan de hand Frank Sorge

Bokt jouw paard weleens als je hem aan wilt zetten in galop, wanneer je hem aan het longeren bent of wanneer je een zadel op zijn rug legt? Dan ben je zeer zeker niet de enige. Instructeur Irene Giesbers legt bij vier verschillende situaties uit (waarbij het paard kan bokken) hoe je deze het beste op kunt lossen.

In de onderstaande voorbeelden wordt ervan uitgegaan dat het paard gezond is en niets mankeert. Als dit wel zo is, moet het paard door een dierenarts worden gecontroleerd.

Bokken tijdens het rijden of aanspringen in galop

Om te beginnen wordt er eerst altijd naar het niveau van de ruiter en van het paard gekeken. Wanneer een paard bokt, toont hij verzet. Dit kan verschillende oorzaken hebben. “Het kan zijn dat de ruiter nog niet goed genoeg geschoold is om het bokken op te lossen of om in te schatten dat hij het paard naar voren moet rijden. Want het voorwaarts rijden is in deze situatie het allerbelangrijkst. De instructeur is hierbij dan ook erg belangrijk en moet de ruiter hierin helpen. Zo kan hij bij het moment van aan galopperen eerst de ruiter wat meer schakelen in de draf alvorens aan te galopperen. Daarnaast kan hij de ruiter terug van draf naar stap laten gaan en vice versa en dat herhalen totdat het paard goed aan het been is en een duidelijkere en sterkere reactie op de beenhulpen. Als hij deze overgangen een paar keer heeft gedaan zou je kunnen zeggen dat het paard eerst in middendraf moet en dan in galop. Het is niet erg als deze overgang niet vloeiend is, want dit voorwaarts rijden kun je op den duur steeds verder gaan verfijnen om te kijken of je het met een kleine galophulp ook voor elkaar krijgt,” vertelt instructeur Irene Giesbers.

Daarnaast geeft Irene aan dat het ook echt aan de brutaliteit van de ruiter ligt. “Als hij durft om naar voren te rijden, zal het paard ook niet meer gaan bokken. Het is waarschijnlijk voortgekomen dat de ruiter uit balans raakt op het moment dat je gaat doorzitten en aan gaat galopperen. Hierbij kan het zijn dat je wat aan de teugels ‘trekt’ waarbij het paard in plaats van voorwaarts teruggereden wordt. Daarnaast zit de ruiter dan in de rug van het paard, waardoor die een ongemak voelt, zich vervolgens verzet en een bokje kan geven tijdens het aan galopperen.” In deze situatie is de hulp van een instructeur erg belangrijk. Deze kan namelijk inschatten waar het aan ligt bij het paard of de ruiter. Je kijkt dan ook nooit eerst naar het paard, maar naar wat de ruiter doet of niet doet. Daarnaast ligt het er ook aan hoe de ruiter en het paard geschoold zijn. “Een drie jarig paard kan reageren door te bokken op een galophulp die té groot is gegeven. Een tien jarig paard daarentegen, die meerdere niveaus doorlopen heeft, zal waarschijnlijk een reactie geven wanneer hij een minder goed geschoolde ruiter op zijn rug heeft zitten,” ligt Irene toe.

Bokken tijdens het longeren

Kijk hierbij eerst naar het weer. Er is namelijk een groot verschil wanneer het min tien graden is of dertig graden. Wanneer het erg koud is, kan bokken een reactie zijn op de frisheid. “Van mij mag het paard dan ook prima vijf minuten spelen en dan zou hij daarna vanzelf wel aan het werk gaan. Als je het paard traint naar zijn eigen kunnen, zal hij niet zomaar gaan bokken. Het kan wel zijn dat hij dit doet omdat je een té grote stem of zweephulp gebruikt, waardoor je een felle reactie van het paard terugkrijgt. Ook onduidelijkheid van de lichaamstaal van degene die het paard longeert, kan hierbij een rol spelen. Een paard trainen aan de longelijn is natuurlijk heel wat anders dan met het paard wandelen aan een longelijn,” vertelt Irene. Kortom, let bij het bokken tijdens het longeren op de hulpen die je geeft, je lichaamstaal en train je paard op zijn niveau.

Bokken tijdens grondwerk of verzorging

Ga eerst na of bokken hierbij een vorm is van ongehoorzaamheid, wat bokken over het algemeen meestal is. Anders ligt aan het niet duidelijk zijn van degene die de hulpen geeft. Het kan dus een vorm van verzet zijn of het niet snappen van je hulp. Bokken kun je interpreteren als slaan, een reactie geven op een hulp. Of het bokken is aan de hand of dat het slaan is, het is in ieder geval een vorm van dominantie en verzet. Daarbij wil ik centraal stellen dat negen van tien keer de ruiter niet goed aangeeft met zijn hulp wat hij wilt. Het is dan ook vaak het geval dat de ruiter of persoon naast het paard nog niet kundig genoeg is,” legt Irene uit.

Bokken tijdens het opleggen van een zadel

Op een moment dat een paard beleerd moet worden en het paard voor het eerst het zadel op zijn rug krijgt en daarop reageert door te bokken, ben je een stap te ver en te snel gegaan. In dit geval kun je eerst beginnen met het opleggen van een dekje met een elastieken singel, een longeersingel die meer druk geeft rond de buik. Als laatste leg je pas een zadel op de rug, want deze geeft meer drukverdeling en brengt meer gewicht met zich mee waarmee de rug belast wordt. Er zijn natuurlijk ook andere methodes, waarop je dit kunt doen. Sommigen leggen het zadel meteen op het paard en laten hem even tien minuten uitproberen, terwijl de ander het juist langzaam opbouwt en minder stress bij het paard veroorzaakt.  Blijft het paard reageren op het zadel, dan kan het zijn dat het zadel niet goed zit of dat het paard singeldrang heeft en daar vervelend op reageert. Kijk hierbij naar of het paard reageert op het zadel of op de singel. Als hij dus inderdaad een singeldrang heeft ontwikkeld, zal je in etappes moeten gaan aansingelen met een goed passend zadel. Zorg hierin dat je het voor je paard zo aangenaam mogelijk maakt,” raad Irene aan.

Een andere optie kan zijn dat het aangeleerd gedrag is. “Een paard denkt niet menselijk. Het is dus niet zo dat hij denkt ‘Zo, jij wilt rijden? Nu ga ik eens lekker naar doen’. Elke keer als jij zenuwachtig bent, pakt het paard jouw lichaamstaal op. Dit kan bijvoorbeeld angst of nervositeit zijn. Hier kan het paard op reageren door iets te doen, zoals bokken, waar je niet op zit te wachten. Hier ligt voor een instructeur een heleboel werk. Het gaat hierbij om in hoeverre de instructeur het paard kan lezen, in hoeverre hij ziet wat de ruiter doet en het samenspel van communicatie van ruiter en paard. Om een probleem als bokken in dit geval af te leren is het belangrijk om dit probleem buiten de les om ook aan te pakken. Kijk er samen met je instructeur na voordat de les begint of doe het een keer in plaats van les krijgen. Mocht de instructeur er niet voldoende bij kunnen helpen, moet je de hulp van een deskundige inschakelen die je paard kan herprogrammeren.”

Irene is van mening dat er eigenlijk veel vaker samengewerkt moet worden met een fysiotherapeut, dierenarts of osteopaat, wat veel te weinig gebeurt. “Het gaat vaak allemaal met elkaar samen. Samen naar een probleem kijken, wordt onder de instructeurs en veeartsen te weinig gedaan. Wanneer je met z’n allen rond een paard gaat staan, kijk je vanuit meerdere perspectieven hoe je het probleem aanpakt en op kunt lossen. Dit zou een goede verbetering zijn in de paardenwereld.”

Bron: Bitmagazine.nl

Wil je meer lezen en te weten komen over bokken? Lees dan de volgende artikelen:
Waarom bokken paarden?
Wat kun je doen als je paard bokt?

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant