-

5 interessante weetjes over het reukvermogen van je paard

Frank Sorge

Misschien denk je er niet zo vaak bij na, maar jij kunt lang niet alle geurtjes oppikken die jouw paard wel ruikt. Paarden gebruiken hun reukzin voor bijna alles: het speelt een sociale rol en helpt ze bij het vinden naar voedsel en, jawel, water! Wil je jouw kennis over het reukvermogen van je paard wat opfrissen? Lees dan deze 5 interessante weetjes door!

1. De neus is voor een paard minstens zo belangrijk als zijn oren en ogen

Het reukvermogen van een paard is voor hem minstens zo belangrijk als zijn zicht en gehoor. Met zijn neus pikt het paard de geur van roofdieren op, herkent hij zijn kuddegenoten, onderscheidt goed voedsel van slecht voedsel en kan hij zelfs water vinden. Men onderschat soms hoe goed een paard kan ruiken: het is misschien niet zo goed als een hond, maar het komt wel aardig in de buurt!

In verhouding gezien tot de mens, is zowel het oppervlakte van ‘t neusslijmvlies als de ‘bulbus olfactorius’ (een deel van de hersenen dat geuren verwerkt) van een paard behoorlijk groot. Hoe veel informatie paarden precies met hun neus oppikken is moeilijk te zeggen, omdat ‘reukonderzoek’ niet makkelijk is, laat dierenarts Machteld van Dierendonck weten in een eerder artikel op de site van Bit.

2. Een paard herkent jou aan je geur

Je zou denken dat je paard je herkent aan jouw loopje of je enthousiaste roep wanneer je de wei in komt, maar bovenal herkent je paard jou aan je geur. Een paard kan jou het beste herkennen als je geen parfum draagt of in ieder geval niet te vaak van geur wisselt. Fleemt je paard wanneer je jouw haar met een nieuwe shampoo hebt gewassen? Wees niet bang, hij lacht je niet uit, maar je hebt hem wel een beetje in de war hebt gebracht: hij wil even nagaan of jij het wel echt bent!

Het gaat zelfs zó ver dat je paard het aan je kan ruiken wanneer je ‘vreemd gaat’ met een ander paard. Als je jouw zadel op een ander gebruikt, heeft hij dat zo door. Dat kan natuurlijk helemaal geen kwaad, maar als jouw paard heel angstig of sensibel is, kan best gevoelig reageren wanneer het zadel ineens naar een vreemd paard ruikt.

3. Een paard kan emotie koppelen aan geur

Ken je het gevoel dat je neus ineens een herkenbaar geurtje oppikt en je meteen terugdenkt aan dat ene romantische etentje tijdens die mooie vakantie? Je krijgt eventjes ’t gevoel dat je terug bent op die plek, terwijl je eigenlijk heel ergens anders bent.

Dat hebben paarden nou ook. Ze denken dan misschien niet direct terug aan romantische etentjes en mooie vakanties, maar paarden kunnen bijvoorbeeld een specifiek geurtje wel koppelen aan een bepaalde emotie, zoals angst. Het is helemaal niet zo raar dat je paard dat een beetje bang is voor de hoefsmid, ineens nerveus wordt wanneer de smid ergens op stal rondloopt: zelfs als hij hem nog niet eens heeft gezien!

Op die manier kun je geur ook gebruiken om een paard gerust te stellen. Er zijn middeltjes op de markt met zogenaamde ‘appeasing pheromones’. Dit zijn hormonale geurstoffen, of feromonen, die vrijkomen uit de talgkliertjes in de uier van merries. De geur stelt jonge veulentjes gerust en kan tegenwoordig heel handig nagemaakt worden in het lab. De stoffen worden verwerkt in een gel die je in de neusgaten van een paard kan smeren, vlak voordat je iets ‘spannends’ met hem of haar gaat doen.

4. Een paard pikt feromonen – en andere gekke geurtjes – op met de ‘orgaantjes van Jacobsen’

paard flemen

Een paard pikt feromonen en andere gekke geurtjes op door te flemen. Foto: Frank Sorge

Zoals je hierboven kunt lezen komen feromonen niet alleen bij zogende merries vrij, maar spelen ze ook een belangrijke rol in de voortplanting. Om feromonen goed te kunnen ruiken hebben paarden twee speciale orgaantjes vlakbij de hersenen. Dit zijn de ‘orgaantjes van Jacobsen’ die een paard door te flemen ‘in kan schakelen’. Bij het flemen steekt het paard zijn hoofd in de lucht en krult hij zijn bovenlip op. Dit flemen helpt om de geur goed op te snuiven, zodat ‘t met zekerheid langs de orgaantjes komt.

Als een paard iets heel vreemds ruikt (dat hoeven dan niet eens feromonen te zijn), zie je hem soms ook flemen: hij gebruikt de orgaantjes dan om erachter te komen wat die gekke geur precies betekent.

5. Reukzin speelt een belangrijkere sociale rol dan je in een oogopslag ziet

Een merrie die haar pasgeboren veulentje likt is niet alleen ontzettend schattig om te zien, maar ook van onbeschrijflijk groot belang. Door het likken van de vacht leert de merrie de lichaamsgeur van haar veulen kennen. Een merrie kun je op die manier bijvoorbeeld aan een onbekend weesveulentje laten wennen door het veulen in te wrijven met de mest of zweet van de merrie.

Misschien is het je wel eens opgevallen dan paarden die in een groep leven graag op dezelfde plek rollen. Dat doen ze niet alleen omdat het zand op die plek zo lekker rolt, maar ook om zo een ‘groepsgeur’ te creëren. Alle paarden die bij de kudde horen ruiken zo een beetje als elkaar, wat hun onderlinge relatie aangeeft.

Bron: The Spruce Pets, Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant