-

Je paard z’n maatje overlijdt – en dan?

Paula da Silva

Soms is het overduidelijk als een paard rouwt om een overleden maatje, soms niet. Er zijn ontroerende taferelen bekend maar voor de wetenschap is het lastig te onderzoeken. Wat gaat er schuil achter het verschillende gedrag van paarden bij het overlijden of afscheid van een maatje?

Toen Ruth de Bruin haar paard Biko op 31-jarige leeftijd moest laten inslapen, heeft ze de andere twee paarden uit de kudde erbij gelaten. Samen met de dierenarts werd ze deelgenoot van een fascinerend gebeuren dat ze ook filmde. Ruth: “Vanaf het moment dat Biko’s hart stopte, zijn de andere paarden hem gaan likken. Ze likten en kauwden onophoudelijk, wel een uur lang. Het speeksel vloog overal. Daarna bleven ze in zijn buurt en kwamen regelmatig weer snuffelen en likken, ook de volgende dag.”

Afscheid nemen

Ruth was benieuwd of dit vaker gebeurde. Op internet kon ze nauwelijks iets vinden. Ze nam contact op met Dr. Machteld van Dierendonck, specialist paardengedrag en paardenwelzijn aan de Universiteit Utrecht. Die gaf aan dat er paarden zijn die het ogenschijnlijk niets lijken te doen. Anderen schoppen tegen het maatje om hem overeind te krijgen en weer anderen gaan inderdaad onophoudelijk likken en kauwen. Van Dierendonck onderschrijft Ruth’s pleidooi om sociale partners afscheid te laten nemen maar adviseert niet om paarden los bij het stervensproces te laten zijn: “Ik zou ze pas later toelaten. Het lijkt me geen goed idee als er een begint te schoppen tegen een paard dat aan het sterven is.”

Onderzoek

Drs. Marc Pierard, als paardengedragsdeskundige verbonden aan de Universiteit in Leuven, geeft aan waarom er wetenschappelijk weinig onderzocht is op dit gebied: “Een wetenschapper heeft een beperkte periode om iets te onderzoeken en kan doorgaans niet plannen wanneer er paarden zullen overlijden. Bovendien moet je de kudde voor en na de verandering goed observeren. We weten dat paarden oprecht verstoord kunnen zijn als een dierbaar kameraadje niet meer beweegt en anders ruikt. Bij mieren is onderzoek gedaan; een mier die twee dagen dood is, scheidt oliezuur uit. De overleden mier wordt dan door de anderen uit het nest weggedragen. Dat is een chemische reactie en gebeurt ook als je een levende mier met oliezuur bedekt. Ook bij paarden is geur heel belangrijk. Dat onderschatten wij als mensen”.

Verschillende reacties

Dat paarden verschillend reageren op het overlijden van een sociale partner, erkent hij: “Paarden kunnen tijdelijk lusteloos worden of niet meer willen eten. Anderen worden agressief of gaan zoeken en roepen. Ieder paard heeft zijn eigen reactie, afhankelijk van zijn persoonlijkheid, sociale ervaring en de band die hij had met het overleden dier. Een wedstrijdpaard die in 25 jaar al 500 andere paarden heeft gezien, zal zich vaak anders of minder hechten dan een paard dat al 20 jaar lang samen met zijn of haar moeder heeft geleefd. Er is echter geen wetenschappelijk bewijs dat het paard het concept dood begrijpt of dat hij beseft dat hij ooit zal sterven.”

Wat te doen?

Pierard: “Het feit dat een paard een maatje mist, is een negatieve emotionele staat die je wil ombuigen. Je kan dingen toevoegen om het paard zich beter te laten voelen. Doe dingen die hij graag doet, bijvoorbeeld wandelen, andere dieren zien. Bied daar net iets meer van aan om een positief tegengewicht te bieden aan de negatieve staat. Gooi echter niet alle regels overboord, want dat onthoudt hij en zo leer je hem de verkeerde dingen.”

Bron: Bitmagazine.nl

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant