-

Zonder hoeven geen paard

Hoefijzers Arnd Bronkhorst

We doen er alles aan om ons paard gezond te houden, we zorgen voor voldoende beweging en geven het beste voer. Helaas worden de hoeven wel eens vergeten in dit plaatje. Hoe kun je de hoeven van je paard het beste verzorgen en beschermen? Hoefsmeden Naomi Weissenbach en Kenneth van Os en hoefspecialist Klaas Feuth weten er alles van.

Hoefijzers

“Hoefijzers zijn lang geleden uitgevonden om ervoor te zorgen dat de hoeven van het paard niet te snel afslijten. De Kelten en Romeinen kwamen er al snel achter dat je niet ver komt wanneer de hoeven sneller slijten dan ze aangroeien. Dit is nog steeds een van de redenen waarom we ijzers gebruiken, maar er zijn ook redenen bijgekomen. Zo worden ijzers tegenwoordig ook gebruikt om de beenstand van een paard te corrigeren, een blessure beter te laten herstellen of om bijvoorbeeld voor meer grip te zorgen”, legt hoefsmid Naomi Weissenbach uit.

Schone stal

Huisvesting en voeding hebben effect op de paardenhoef. “Een gezond paard dat voldoende beweegt, heeft in principe gezonde hoeven, maar het kan natuurlijk zo zijn dat er vanuit een vieze stal bacteriën in de hoef terechtkomen. Een schone stal is daarom belangrijk. Bacteriën kunnen aandoeningen als rotstraal veroorzaken, iets wat je natuurlijk liever niet ziet. Zorg er daarom voor dat je de stal goed schoonhoudt. Ook een extreem natte paddock of weide komt de hoeven niet ten goede”, vertelt Naomi.

Bekappen of beslaan

Veel paardeneigenaren laten hun paard regelmatig bekappen en beslaan, maar wanneer kies je voor een ijzer en wanneer niet? Volgens Naomi Weissenbach hangt dat van veel verschillende dingen af. “Heeft het paard een correcte beenstand? Heeft hij een goede hoefvorm en een sterke hoefwand? Wordt er veel met het paard gereden? Als je veel op de weg rijdt, is het verstandig je paard te laten beslaan. Dit voorkomt dat de hoeven te ver afslijten en lopen pijnlijk wordt. Ook kunnen ijzers goed helpen een verkeerde beenstand te corrigeren.”

Paarden worden al eeuwenlang gefokt voor een gebruiksdoel, er wordt voornamelijk geselecteerd op talent, snelheid, kracht of beweging. Een goede beenstand of hoefkwaliteit wordt in dit plaatje soms vergeten. Hierdoor is beslag soms noodzakelijk voor het goed functioneren. “Ook kan het zijn dat je voor de sport een bepaald soort beslag nodig hebt, denk bijvoorbeeld aan stiftgaten om kalkoenen in te draaien voor meer grip of sliding plates voor het glijden in de westernsport.”

Jonge paarden

Het eerste bezoek aan een hoefsmid kan best spannend zijn voor een jong paard. Het is daarom verstandig zo vroeg mogelijk te beginnen met oefenen. Bij een jong veulen kun je al oefenen met de voetjes optillen, later kun je dit uitbreiden naar het zachtjes bijvijlen van de hoeven. Naomi: “Jong laten wennen scheelt een hoop stress. Meestal beginnen we als een veulen zo’n drie maanden oud is met het voorzichtig bijvijlen van de hoeven.”

Groei

Een hoef groeit gemiddeld een centimeter in acht weken. In de zomer groeit een hoef iets sneller dan in de winter. Het is belangrijk je paard elke acht à negen weken te laten behandelen door een hoefsmid. Die kan de hoef bijvijlen, bekappen of nieuwe ijzers aanbrengen. “Het perfecte paard hoeft nooit naar de hoefsmid. In de perfecte situatie groeien de hoeven net zo snel als ze afslijten. Dit komt in de praktijk natuurlijk bijna nooit voor”, aldus Naomi.

Dagelijkse verzorging

Zelf kun je ook veel doen om de kwaliteit van de hoeven van je paard te verbeteren. Dagelijkse verzorging vormt hier een groot onderdeel van. “Het dagelijks uitkrabben van de hoeven is heel goed. Zorg er wel voor dat je dit op de juiste manier doet. Je wipt de grote stukken vuil eruit met een hoevenkrabber en haalt de rest weg met het borsteltje. Als je te veel krast en schraapt met de krabber kun je de hoef verzwakken. Dit geeft bacteriën meer kans om door te dringen in de hoef”, legt Naomi uit.

Als de hoeven van je paard te lang worden of als het dier vaak onbeslagen op een onregelmatige ondergrond loopt, kan het zijn dat de hoeven gaan brokkelen. Dit kun je gemakkelijk zelf oplossen door de hoef iets bij te vijlen. Op deze manier kun je voorkomen dat het erger wordt. “Heeft je paard regelmatig last van ernstige brokkelhoeven, dan kan het zijn dat hij last heeft van wittelijnschimmel. In zo’n geval kun je het beste overleggen met je hoefsmid.”

Dagelijks olie of vet gebruiken kan geen kwaad, maar hoeveel effect het heeft is per paard verschillend. Ook hangt het ervan af hoe je de producten gebruikt. “Is het bijvoorbeeld erg droog weer en wil je voorkomen dat de hoeven uitdrogen? Maak de hoeven dan eerst nat en olie ze vervolgens pas in. De olie sluit het water als het ware op in de hoef, zodat deze vochtig blijft. Is het buiten erg nat en modderig, breng de olie dan direct aan op de hoef zonder deze nat te maken. Op deze manier leg je een beschermlaagje over de hoef en houdt de olie het vocht en de modder tegen.”

Door je paard in goede conditie te houden, verbeter je ook de conditie van zijn hoeven. “Het gebruik van voedingssupplementen als biotine is niet duidelijk wetenschappelijk bewezen. Als je ervoor zorgt dat je paard de voeding en beweging krijgt die bij hem past, zal zijn algehele conditie goed zijn.”

Hoefsmid

Volgens Naomi is een goede hoefsmid het meest belangrijk als je het over hoefverzorging hebt. “Zoek er een die belangrijke zaken op tijd herkent en hierbij kan ingrijpen. Iedereen in Nederland mag zich hoefsmid noemen, ook als je hiervoor geen opleiding hebt gevolgd. Kies een hoefsmid die is aangesloten bij de Nederlandse Vereniging van Hoefsmeden, zo weet je zeker dat je smid een goede en erkende opleiding heeft gevolgd en zich regelmatig bijschoolt.”

Hoefschoen

HoefschoenPaardeneigenaren zoeken tegenwoordig steeds vaker naar alternatieven voor hoefijzers. IJzers zouden namelijk het hoefmechanisme beïnvloeden. Iets wat niet klopt, volgens Naomi. “Een hoefijzer dat goed is aangebracht, beïnvloedt het hoefmechanisme niet negatief. Het hoefmechanisme vindt namelijk vooral boven in de hoef plaats. Alleen wanneer een paard een erg zwakke hoefwand heeft, kan het mechanisme negatief beïnvloed worden door hoefijzers, maar dit is goed te voorkomen.”

Een alternatief voor hoefijzers dat steeds populairder wordt, is de hoefschoen. “De hoefschoen is ontstaan in de zoektocht naar een alternatief voor het ijzer”, vertelt hoefspecialist Klaas Feuth. “Het was een snelle, tijdelijke oplossing voor een verloren ijzer. Tegenwoordig is de hoefschoen meer een dagelijkse vervanging voor het ijzer. Een ijzer is niet altijd ideaal voor een paardenhoef. Zeker niet bij recreatief gereden paarden. Deze worden vaak maar enkele uren per week bereden, maar staan vaak wel 24/7 op ijzers. Dit is makkelijk in het gebruik, daarom blijven we ze gebruiken. Maar schoenen bieden een goed alternatief, er zijn veel gevallen waarin schoenen de hoeven ook echt verbeteren.”


Wist je dat?

Er verschillende soorten hoefschoenen bestaan? “Ze zijn onderverdeeld in drie categorieën: recreatief, wedstrijd en medisch. Dit helpt je bij het kiezen welke schoen bij jouw paard past”, legt Klaas uit.

Het aanmeten van hoefschoenen een precies werkje is? “Net als een ijzer moet een hoefschoen goed passen om drukplekken te voorkomen.”

Hoefschoenen net als mensenschoenen gepast worden? “Moet je hard duwen en trekken om de schoen over de hoef te krijgen, dan past deze niet. De schoen moet moeiteloos over de hoef schuiven.”

Paarden niet anders gaan bewegen wanneer zij hoefschoenen dragen? “Een schoen die goed past, belemmert een paard niet in zijn beweging. Paarden die voor het eerst hoefschoenen dragen, zullen misschien een paar passen ‘grappig’ lopen, maar daarna zijn ze er al snel aan gewend.”


Zelf hoeven opmeten

Klaas vertelt hoe je zelf de hoeven van je paard opmeet. “Wil je de hoef zelf opmeten? Doe dit ongeveer twee weken na het bekappen. Je meet de breedte en de lengte van de hoef. De breedte is vaak niet zo’n probleem, de lengte vinden mensen meestal moeilijk te bepalen. Ze weten niet tot welk punt ze moeten meten. Je meet alleen het draagvlak van de hoef, het deel van de hoef dat de grond raakt. Wil je zeker weten dat je de juiste maat schoen bestelt, vraag dan de hulp van een specialist. Er zijn in Nederland meerdere hoefschoenspecialisten die de hoeven van je paard opmeten en verschillende merken en modellen schoenen kunnen passen.”

Rotstraal

Rotstraal“Rotstraal en wittelijnschimmel zijn de meest voorkomende hoefproblemen”, vertelt hoefsmid Kenneth van Os. “Rotstraal wordt veroorzaakt door bacteriën. Om dit te behandelen, snijdt de hoefsmid het aangetaste deel van de straal zo veel mogelijk weg. Hierna moet je de straal dagelijks behandelen met een anti-rotstraalmiddel. Er zijn verschillende middeltjes te koop, je hoefsmid kan je aanraden welke te gebruiken. Smeer de hoef in ieder geval niet dicht met teer. Dit sluit de hoef te veel af.”

Wittelijnschimmel

“Wittelijnschimmel zal ook eerst door een hoefsmid behandeld moeten worden. Hij of zij verwijdert de hoefwand tot waar de schimmel zich bevindt en maakt deze schoon tot er een gezonde aanhechting is tussen de hoornwand en de wandlederhuid. Vervolgens behandel je de hoef met een schimmeldodend middel.”

Losse hoefwand

Een losse hoefwand is ook iets dat Kenneth regelmatig tegenkomt. “Om dit te behandelen, zoek je op tot waar de hoefwand los zit. Hier vrees je een sleuf. Voor de stevigheid laat je de rest van de hoornschoen zitten en verbind je dit. De ondervoet wordt vervolgens een tijd lang verbonden met een schimmeldodend middel. Zo heeft de hoef de tijd om te herstellen.”

Nageltred

“Nageltred komt minder vaak voor. Het ontstaat doordat het paard op een scherp voorwerpt stapt. Om te zien hoe ernstig het is, is het verstandig om röntgenfoto’s te laten maken. Zo kun je zien wat er in de hoef zit en tot hoe ver. Haal je het voorwerp er thuis al uit, bewaar het dan goed en laat het zien aan de behandeld dierenarts of hoefsmid. Vervolgens wordt er een behandelplan opgesteld. In de meeste gevallen wordt er een verbandijzer aangebracht. Hierdoor neem je de druk van de hoefzool weg en kan de wond iedere dag goed schoongemaakt worden”, legt Kenneth uit.

Bron: Bit

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant