-

Rijden zonder angst in 7 stappen

Rijden zonder angst
Nikki de Kerf

Iedereen kent wel een situatie waarin je angstig bent. Dit kan van alles zijn, van het maken van een buitenrit tot het nemen van een hindernis. Sportpsychologe dr. Inga Wolframm schreef een boek over zelfverzekerd paardrijden. In zeven simpele stappen krijg  je meer zelfvertrouwen en ben je klaar voor nieuwe uitdagingen.

Een tekort aan zelfvertrouwen komt vaak voort uit angst, maar om met deze angst om te leren gaan moet je eerst weten waar die vandaan komt. Angst is vanuit de natuur een belangrijke beschermfunctie, in de oertijd had je angst nodig om te overleven. “Angst is dan ook niet slecht, je zenuwen zijn nuttig. Het is een natuurlijke reactie van je lichaam. Kan ik dit wel aan?”, legt sportpsycholoog Inga Wolframm uit. Maar bij het paardrijden kan angst behoorlijk in de weg zitten en je ervan weerhouden leuke dingen te doen. Hoe los je dit op?

Stap 1: Angst bij het rijden

In haar boek bespreekt Inga Wolframm twee soorten angst: somatische en cognitieve angst. Bij somatische angst is er sprake van ‘kriebels in de buik’, natte of klamme handen, slappe knieën, enzovoort. Bij cognitieve angst ga je je zorgen maken; je gaat denken in scenario’s, ‘wat als ik val…’.



Het is handig je eigen angst te evalueren. Hoe angstig ben jij? Ben je niet, of nauwelijks angstig? Heb je hier alleen last van in het ‘ruiterleven’ of ook in je dagelijks leven? Als je dit weet is het makkelijker om het aan te pakken, je kunt dan de snelheid en de intensiteit van de stappen op jouw angst aanpassen.

Stap 2: Zelfvertrouwen

Als je weet en je bewust bent van wat je allemaal kan, zal je zelfvertrouwen toenemen. Meer zelfvertrouwen helpt je angsten te overwinnen, het is dus belangrijk om na te gaan wat jij vindt dat je allemaal wel goed kunt. Maak voor jezelf eens een lijstje met de dingen die je allemaal kunt. Dit kan van alles zijn, een overgang van stap naar draf, een hindernis nemen of een buitenrit in het bos.

Stap 3: Doelen stellen

Mensen met angst hebben vaak onbewust een doel, ‘alles waar ik bang voor ben mijden’. Dit doel moet je omstellen naar een positief doel. In de sportpsychologie worden volgens Inga twee soorten doelen besproken; zelfexpressiedoelen, hierin vergelijk je jezelf met een ander, en vaardigheids- of prestatiedoelen, hiermee vergroot je je eigen vaardigheden. Zelfexpressiedoelen zijn dus gericht op wat een ander vindt of doet, dit leidt vaak (onbewust) tot het kiezen van doelen waar je weinig of helemaal geen controle over hebt. Je kunt bijvoorbeeld niet controleren wie de andere deelnemers van een concours zijn. Dus als je doel is ‘een prijs winnen’, kun je hier onrustig of zelfs angstig van worden. Je hebt er namelijk geen grip op. Niet echt handig dus om je zelfvertrouwen mee op te bouwen, maar vaak stellen we deze doelen wel voor onszelf.


Tip

Glimlachen werkt echt. Als je glimlacht, maakt je lichaam het gelukshormoon endorfine aan. Hiervoor hoef je niet te oefenen. Hoe echter de glimlach, dus hoe minder het een grimas is, des te groter het ‘gelukseffect’.


Stap 4: Lichaamstaal

Met onze lichaamstaal maken we meer duidelijk aan onze paarden dan we zelf denken, onbewust spannen we onze spieren aan of maken een bepaalde beweging. Je paard ziet dit misschien niet als angst, maar voelt wel spanning. Veel paarden nemen deze spanning over en vertonen daarom ook angstig of gespannen gedrag. Het is daarom belangrijk dat je zelf ontspannen blijft en geen onbewuste druk op je spieren zet. Vooral je handen zijn hierbij belangrijk. Deze zorgen voor de verbinding met de mond van je paard, het gevoeligste deel van zijn lichaam. Inga legt uit: “Je moet op een subtiele manier verbinding houden met de mond. Een zuivere verbinding eigenlijk, net als bij een telefoongesprek. Als er storing in de lijn is, kun je geen fijn gesprek voeren. Zo is dit ook met je teugels, bij storing heb je geen fijne verbinding.”

Stap 5: Feedback

Hoe vaak geven we eigenlijk feedback aan onszelf? Waarschijnlijk vaker dan we denken. Als je trots bent na het nemen van een hoge hindernis, geef je al feedback aan jezelf. Je geeft jezelf een complimentje. Maar andersom is het net zo, als er iets fout gaat tijdens het rijden en geef je jezelf de schuld. Ook al was dit misschien niet het geval. Deze negatieve feedback zal je niet helpen je angst te overwinnen en je zelfvertrouwen op te bouwen. Geef je jezelf, misschien wel onbewust, negatieve feedback, zet dit dan om in iets positiefs. ‘Volgende keer ga ik het beter doen’ klinkt al een stuk beter dan ‘vandaag ging het echt slecht’. Werk dus aan je eigen innerlijke coach.

Stap 6: Automatiek

Veel ruiters denken niet bewust na bij bepaalde handelingen, deze gaan gewoon vanzelf. Bijvoorbeeld zoiets als rechtop blijven zitten, de meesten van ons doen dit automatisch. Bij angst is het goed juist wel aan deze handelingen te denken, omdat je dan vaak het tegenovergestelde doet van wat ‘normaal’ is. Zit je normaal gesproken dus netjes rechtop, dan ga je waarschijnlijk wat krommer zitten als je angstig wordt. Houd je je handen altijd netjes stil en ontspannen, bij angst beweeg je ze waarschijnlijk veel meer of je zet ze juist vast. “Als ik te paard angst voel, ontstaat er een vechtreactie. Ik wil ervan winnen. Ik moet er dan ook op letten dit af en toe los te laten en ontspannen te blijven. Ik trek mijn knieën vaak iets op en wil gaan klemmen met mijn dijbeen”, vertelt Inga. Als je beseft wat er met je lichaam gebeurt als je bang bent, doorbreek je een vicieuze cirkel; ‘je bent bang – je paard reageert met spanning – je wordt nog banger’. Probeer dus bewust een zelfverzekerde houding aan te nemen: polsen los, schouders naar achter en omlaag, en je benen ontspannen laten hangen. Hierdoor laat je lijf spanning los en voel je minder angst.


Extra tip

Wanneer je last hebt van spanning is het belangrijk te blijven ademen. Als je gespannen bent ga je vanuit je borst ademhalen, deze ademhaling is kort en oppervlakkig. Probeer vanuit je buik te ademen, zo ontspannen je spieren. Je moet je goed concentreren om op deze manier adem te halen. Hierdoor ben je weer gefocust op jezelf, in plaats van op datgene waar je bang voor was.


Stap 7: Visualisatie

Ons lichaam reageert niet alleen op wat we zien, maar ook op wat we denken. Visualisatie kan je daarom helpen je zelfvertrouwen op te bouwen en je angst te overwinnen. Veel ruiters maken onbewust al gebruik van visualisatie, bijvoorbeeld als je een dressuurproef leert of het springparcours wilt onthouden. Inga vertelt: “Veel bekende mensen in de paardensport, maar ook in andere sporten, gebruiken visualisatie. Uit onderzoek blijkt ook dat dit de meest geliefde techniek is om je voor te bereiden. Eigenlijk doet bijna iedereen dit automatisch, je kunt je voorstellen hoe je moet rijden. Door dit veel te oefenen kun je hier beter in worden en kun je een rit tot in detail voorbereiden. De spieren die je zou gebruiken in het rijden, laten ook spierspanning zien tijdens de visualisatie. Niet zoveel als wanneer je een beweging echt maakt, maar je hersenen sturen wel signalen naar je spieren.”

Tot slot

Ga je zelf aan de slag om je angst te overwinnen, houd dan altijd één ding in gedachten. Goede dingen hebben tijd nodig, dus gun jezelf die tijd ook. Angst kan niet binnen één sessie overwonnen worden, maar door iedere keer kleine stappen te zetten, bereik je uiteindelijk op een goede manier je doel. “Paardrijden is stoer! Angst is iets waar veel ruiters tegenaan lopen, maar waar een taboe op rust om over te praten. Dit moeten we wegnemen”, besluit Inga.

Bron: Bit

Foutje gespot? Meld het ons!
Dit vind je misschien ook interessant